Loading AI tools
polski biochemik Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Henryk Kazimierz Malarski (ur. 4 marca 1887 w Racławicach, zm. 11 listopada 1955 w Puławach) – polski biochemik, fizjolog, zootechnik, specjalista w dziedzinie żywienia zwierząt, organizator badań doświadczalnych, stanowiących podstawę praktyki rolniczej, jeden z twórców Państwowego Instytutu Naukowego Gospodarstwa Wiejskiego w Puławach, profesor Wydziału Rolnego UMCS w Lublinie[1][2][3] (współcześnie Uniwersytet Przyrodniczy).
Data i miejsce urodzenia | |
---|---|
Data i miejsce śmierci | |
profesor nauk fizjologicznych | |
Specjalność: żywienie zwierząt | |
Alma Mater | |
Doktorat |
1910 – biochemia |
Praca naukowo-dydaktyczna | |
uczelnia/instytut |
Uniwersytet Jagielloński, |
Katedra |
Żywienia Zwierząt |
Odznaczenia | |
![]() |
Urodził się we wsi Racławice w powiecie miechowskim. Jego rodzicami byli: Stanisław, rządca majątków rolnych, i Emilia z domu Klimek. Miał brata Tadeusza, młodszego o cztery lata (w przyszłości fizyka-radiotechnika, profesora politechnik we Lwowie i Gliwicach). Uczęszczał do Gimnazjum im. Nowodworskiego w Krakowie. Po maturze (1905) studiował fizykę i chemię na Uniwersytecie Jagiellońskim (na ówczesnym Wydziale Filozoficznym). Od roku 1908 był zatrudniony jako demonstrator w Katedrze Chemii Lekarskiej, kierowanej przez biochemika, prof. Leona Marchlewskiego. Wyniki prowadzonych w Katedrze badań zostały opublikowane w roku 1909. Stały się podstawą przyznania Henrykowi Malarskiemu w roku 1910 stopnia doktora. W kolejnych latach był asystentem w Katedrze Chemii Lekarskiej (1910–1917) oraz wykładowcą chemii dla studentów medycyny (1913/1914). Współpracował nadal z prof. Marchlewskim i Janem Roblem, zajmując się m.in. chemią chlorofilu[1].
Wydarzenia w okresie 1914–1918 (zakończenie okresu zaborów) umożliwiły rozwój polskiej nauki i szkolnictwa wyższego, w tym istniejących uniwersytetów i nowych placówek badawczych. Już w roku 1917 utworzono w Puławach Państwowy Instytut Naukowy Gospodarstwa Wiejskiego – pierwszą i jedyną wówczas jednostkę tego typu w Polsce, której pierwszym dyrektorem został prof. Leon Marchlewski. Henryk Malarski znalazł się w grupie specjalistów, którym powierzono kierownictwo wydziałów[uwaga 1][4]. Przeniósł się na stałe z Krakowa do Puław. Habilitację (z veniam legendi w dziedzinie żywienia zwierząt) otrzymał w roku 1930 na Wydziale Rolniczo Lasowym Politechniki Lwowskiej, na którym w latach 1930–1932 i 1938/1939 zastępował kierownika katedry fizjologii i żywienia zwierząt (nie przyjął propozycji objęcia tej katedry na stałe).
W PINGW w Puławach zajmował stanowiska[1]:
Prowadził badania dotyczące zasad żywienia zwierząt (m.in. drobiu i owiec), w tym metod badania pasz, pozwalających określać potrzeby pokarmowe zwierząt (normy żywienia, zob. wartość odżywcza, wartość energetyczna). Był współzałożycielem[1] Polskiego Towarzystwa Zootechnicznego (1922)[5] oraz – w latach 1922–1948 – jego wiceprezesem[1]. Należał do komitetu redakcyjnego „Przeglądu Hodowlanego” (organ PTZ, wydawany od roku 1927), w którym pełnił funkcję przewodniczącego Sekcji Doświadczalnej[1].
W okresie okupacji niemieckiej ziem polskich w Puławach utworzono Landwirtschaftliche Forschungsanstalt (Instytut Badań Rolniczych), w którym Henryk Malarski pełnił funkcję kierownika Instytutu Żywienia Zwierząt. W tym okresie tworzył koncepcje jego rozbudowy (poszerzenia zakresu działalności), planowanej na powojenną przyszłość. Zabiegał o zatrudnienie w instytucie grupy młodych polskich zootechników. Uzyskali oni nie tylko szansę pracy zarobkowej w swoim zawodzie – w pewnym zakresie mogli kontynuować badania naukowe pod kierownictwem H. Malarskiego[1].
Okres powojennej działalności PINGW rozpoczął się już w lipcu 1944 roku. Henryk Malarski, jako kierownik Wydziału Produkcji Zwierzęcej, przystąpił do odbudowy i rozbudowy jego struktury – organizowania Wydziału Żywienia Zwierząt. Jego kierownictwo objął w roku 1950, jednak wkrótce (sierpień 1950) PINGW zlikwidowano, a H. Malarski został przeniesiony do nowego Instytutu Zootechniki w Krakowie. W Puławach pozostał Dział Żywienia Zwierząt, którym Malarski nadal kierował. W Krakowie zajmował się ustalaniem metodyki badań zootechnicznych (jako przewodniczący komisji powołanej w tym celu). Działał w Polskim Towarzystwie Zootechnicznym: pełnił funkcję wiceprezesa (do 1948), a następnie prezesa[1].
W tym samym okresie należał do grona organizatorów Wydziału Rolniczego na nowym uniwersytecie, utworzonym w Lublinie – Uniwersytecie Marii Curie-Skłodowskiej (obecnie Uniwersytet Przyrodniczy w Lublinie). Na tym wydziale utworzył w roku 1945 Zakład Fizjologii i Żywienia Zwierząt, którym kierował przez 10 lat (do śmierci)[1].
Henryk Malarski opublikował 12 podręczników oraz liczne artykuły i referaty naukowe[3]. W latach 1909–1913 w „Anzeiger der Akademie der Wissenschaften in Krakau” i „Biochemische Zeitschrift” ukazały się prace biochemiczne, wykonywane z udziałem Leona Marchlewskiego[1]:
W latach dwudziestolecia międzywojennego H. Malarski opublikował m.in.[1]:
Po II wojnie światowej ukazały się m.in.[1][3]:
Z pierwszego małżeństwa, z Wandą z domu Maniecką, miał dwie córki, Halinę i Ewę Marię. Po raz drugi ożenił się z Ireną z domu Amczyk[1].
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.