Loading AI tools
opat, założyciel kartuzów (ok. 1030-1101) Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Bruno Kartuz (ur. ok. 1027 w Kolonii, zm. 6 października 1101 w Kalabrii) – niemiecki święty kościoła katolickiego, założyciel zakonu kartuzów.
opat | |
![]() Fresk przedstawiający Bruna Kartuza z ok. 1400 roku | |
Data i miejsce urodzenia |
ok. 1027 |
---|---|
Data i miejsce śmierci |
6 października 1101 |
Czczony przez | |
Kanonizacja |
1623[uwaga 1] |
Wspomnienie |
6 października |
Atrybuty |
czaszka, księga i krzyż, wstęga z napisem O Bonitas, gałązka oliwna, globus, mitra i pastorał u stóp, palec przy ustach[1] |
Patron |
Urodził się około 1027 roku w Kolonii[2]. Pochodził najprawdopodobniej z rodziny arystokratycznej i otrzymał staranne wykształcenie[3]. Około 1045 roku udał się do Reims, gdzie rozpoczął studia z zakresu siedmiu sztuk wyzwolonych[4]. Wkrótce potem został mistrzem szkoły, a około 1067 roku arcybiskup Reims Gervais de Château-du-Loir mianował go scholastykiem[5]. Jednocześnie Bruno został rektorem, profesorem i kierownikiem duchowym kleryków[5]. W tamtym czasie toczyły się spory o symonię (Bruno był jej zdecydowanym przeciwnikiem) i uniwersalia (Kartuz skłaniał się ku nominalistom)[6]. Największym sporem w jakim brał udział był ten o przeistoczeniu – Bruno stał na stanowisku realnej obecności Chrystusa w Eucharystii, co stało w sprzeczności z poglądami Berengara z Tours[7]. Funkcję profesora w Reims pełnił do 1076 roku[8]. W latach 1055–1076 był także kanonikiem kapituły katedralnej, a w okresie 1075–1077 był jej kanclerzem[9].
Nie ma wystarczających historycznych dowodów by stwierdzić, że Bruno kiedykolwiek przyjął sakrament święceń[10]. W latach 70. popadł w konflikt z nowym arcybsikupem Reims Manassèsem I, który uzyskał urząd dzięki symonii i protekcji króla Francji Filipa I[11]. Pomimo starań legata papieskiego Hugues’a de Die nie udało się zdjąć z urzędu Manassèsa za symonię, wobec czego Bruno zrezygnował z urzędu kanclerza, opuścił kapitułę i udał się do zamku hrabiego Ebala[12]. Brał udział w dwóch synodach w Autun i Lyonie, gdzie złożono Manassèsa z urzędu[13].
Około 1083 roku Bruno i jego dwaj towarzysze Radulf i Fulcjusz opuścili zamek i udali się do Molesme[14]. Tam Kartuz zamieszkał w eremie cysterskim Sèche-Fontaine wraz z Piotrem i Lambertem[15]. Rok później Bruno opuścił erem i udał się samotnie do Grenoble, gdzie spotkał biskupa Hugona[16]. W mieście uformowała się siedmioosobowa grupa: Bruno, Landuin, Stefan de Bourg, Stefan de Die, Hugo Kapelan, Andrzej i Guerin, którzy chcieli utworzyć nową wspólnotę[17]. Biskup zaprowadził ich w góry na masyw Chartreuse, gdzie w 1084 roku powstała nowa pustelnia – Wielka Kartuzja[18]. 9 grudnia 1086 roku synod w Grenoble zaabrobował powstanie nowej wspólnoty[19].
W 1090 roku Bruno otrzymał pismo od Urbana II wzywające go do Rzymu, by służyć papieżowi głosem doradczym[20]. Początkowo kartuzi chceili opuścić pustelnię po odejściu Brunona, lecz w ostatniej chwili zmienili zdanie i pozostali w Grande Chartreuse, a ich nowym priorem został Landuin[21]. Po roku służby papieskiej Bruno poprosił Urbana o zwolnienie i możliwość powrotu do Kartuzji[22]. Urban przyjął jego prośbę, ale poprosił by zgodził się został arcybiskupem Reggio di Calabria[23]. Miejscowy kler zaaprobował kandydaturę Kartuza, ale Bruno odmówił i uzyskał zgodę na powrót do pustelni[23]. Ze względu na sympatię i posłuszeństwo papieżowi, postanowił pozostać w Italii i, dzięki wsparciu władcy Sycylii Rogera I, założył nową kartuzję w Kalabrii[24]. W 1100 roku do Kalabrii przybył jeden z pierwszych towarzyszy Bruna, Ladnuin i przekazał mu informacje o dobrym stanie Wielkiej Kartuzji[25]. W drodze powrotnej Landuin został pochwycony przez zwolenników antypapieża Klemensa III i zmarł we wrześniu 1100 roku[26]. Wiadomość ta była szokiem dla Brunona i sprawiła że podupadł na zdrowiu[26]. Zmarł 6 października 1100 roku i został pochowany w kartuzji kalabryjskiej[27]. W 1193 roku jego szczątki zostały przeniesione do opactwa św. Stefana[28].
W 1514 roku Leon X zezwolił na oddawanie czci Brunonowi w obrębie zakonu kartuzów, a w 1623 roku Grzegorz XV rozszerzył jego kult na Kościół powszechny[29].
Św. Bruno przedstawiany jest w białym habicie z czaszką w dłoniach, również kontemplujący z książką i krzyżem, globusem, mitrą bądź pastorałem[30].
Patronuje kartuzom, a wspomnienie liturgiczne w Kościele katolickim obchodzone jest 6 października[30].
W Polsce działa również wspólnota modlitewna o charyzmacie kartuzjańskim o nazwie Polska Fraternia św. Brunona. Posiada ona oficjalną aprobatę Generała Zakonu Kartuzów. Zespół gotyckich obrazów ze scenami z żywota św. Brunona znajdował się w krużgankach kartuzji kolońskiej (obecnie w zbiorach paryskich).
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.