Loading AI tools
Van Wikipedia, de vrije encyclopedie
De Rassenlijst Bomen is een door de Nederlandse overheid opgestelde lijst met de namen van boomsoorten die voor aanplant in verschillende situaties worden aanbevolen.
De Rassenlijst Bomen biedt informatie over de genetische kwaliteit van bomen, de kwaliteitsbewaking van uitgangsmateriaal (rassen en zaadopstanden), autochtone herkomsten en allerhande zaken die daarmee samenhangen. Onder uitgangsmateriaal wordt verstaan de opstand of de zaadbron waaruit het teeltmateriaal afkomstig is. Het kan ook de moederplant (van een ras) zijn waarvan vegetatieve delen afkomstig zijn voor de productie van klonaal materiaal. Een zaadopstand is bos of beplanting waar zaad van geoogst kan worden. De Rassenlijst Bomen is een hulpmiddel bij de aanplant van openbaar groen, landschappelijke beplantingen en bossen. Voor zulke aanplant is het belangrijk om de juiste kwaliteit plantgoed te selecteren, omdat de groei van bomen een zaak van lange adem is en een keuze dus lang doorwerkt.
De Rassenlijst Bomen komt tot stand onder verantwoordelijkheid van de Raad voor plantenrassen met behulp van vertegenwoordigers uit de gelederen van kwekers, afnemers, wetenschappelijk onderzoek en beleid. De lijst is afgestemd op de EU-bosbouwrichtlijn (1999/105/EG) met betrekking tot het verhandelen van teeltmateriaal voor bosbouwkundig gebruik. Deze richtlijn is in Nederland uitgewerkt in de Zaaizaad- en plantgoedwet.
Alle lidstaten van de EU zijn volgens deze Europese richtlijn verplicht een Rassenlijst op te stellen en deze periodiek te herzien, maar ze mogen zelf een redelijke termijn bepalen. Nederland hanteert hiervoor een termijn van vijf jaar, dus elke vijf jaar komt er een herziene Rassenlijst Bomen uit. Dit werd tot en met de achtste editie (uit 2007) in boekvorm gedaan. Herziening gebeurt sinds 2012 digitaal en online met als groot voordeel dat tussentijdse wijzigingen vrijwel meteen zijn door te voeren, zodat de informatie over opstanden en eigenaren altijd actueel is. Daarnaast heeft het online uitbrengen als voordeel dat de lijst makkelijker en gratis beschikbaar is voor gebruikers.
De Europese verplichting om de Rassenlijst op te stellen geldt uitsluitend voor richtlijnsoorten, maar de Raad heeft ervoor gekozen om ook niet-richtlijnsoorten van autochtone herkomst op te nemen in de lijst. Deze laatste vallen in de categorie 'van bekende origine' (SI, source identified).
Er worden 4 verschillende categorieën teeltmateriaal in de rassenlijst onderscheiden. Dit maakt de lijst toegankelijk voor alle groenvoorzieners, werkzaam in bos, natuur en landschap.
Sinds 2006 beslist de Raad voor plantenrassen over de samenstelling van de Rassenlijst waar het EU-richtlijnsoorten (soorten die onder de Europese richtlijn vallen) betreft. Wanneer het gaat om de toelating van niet-richtlijnsoorten ligt de verantwoordelijkheid bij adviescommissie Rassenlijst Bomen.
Het Centrum voor Genetische Bronnen Nederland (CGN) voert voor iedere toelating onderzoek uit en adviseert op basis hiervan de Raad. De criteria voor dit onderzoek hebben betrekking op de groei, vorm en een bepaalde vorm van betakking, gezondheid, aangepastheid aan de Nederlandse klimaatomstandigheden en autochtoniteit. Bovendien beoordeelt het CGN of de genetische diversiteit van de populaties voldoende groot is.
Verzoeken voor toelating van uitgangsmateriaal (rassen en opstanden) in een bepaalde categorie kunnen worden ingediend bij het CGN. Voor richtlijnsoorten zet de VBNE (Vereniging van Bos- en Natuurterrein Eigenaren) het verzoek om in een aanvraag bij de Raad voor plantenrassen, vergezeld van een advies. De Raad beslist vervolgens of de opstand wordt toegelaten of niet. Voor niet-richtlijnsoorten beslist de adviescommissie zelf over toelating in de categorie 'van bekende origine' (SI).
De kwaliteitscontrole op uitgangsmateriaal wordt door de Naktuinbouw (Stichting Nederlandse Algemene Kwaliteitsdienst Tuinbouw) geregeld. Naktuinbouw ziet toe op het naleven van de bepalingen uit de EU-bosbouwrichtlijn. Dat begint bij de zaadoogst. Hierbij schrijft Naktuinbouw een basiscertificaat uit waarop de relevante herkomstgegevens staan, de betreffende categorie uit de Rassenlijst en de hoeveelheid zaad. Dit certificaat blijft gedurende de hele teelt gekoppeld aan de partij planten die uit dat zaad zijn gekweekt.
Bij het afleveren van een partij plantmateriaal wordt door de kweker een leverancierscertificaat meegeleverd. Met het certificaat heeft de afnemer zekerheid over de gewenste houtteeltkundige en/of ecologische kwaliteit. Dit draagt bij aan het duurzaam aanleggen en beheren van bossen en beplantingen in de hele EU. De EU-richtlijn en de Zaaizaad- en plantgoedwet zijn dus niet bedoeld als administratieve en/of bureaucratische drempel in de handel en het gebruik van plantmateriaal, maar voor het garanderen van de kwaliteit van te gebruiken plantmateriaal.
Richtlijnsoorten (soorten die onder de EU-bosbouwrichtlijn vallen) zijn:
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.