Thunnini ialah suku ikan air masin yang sering dikenali sebagai tuna, aya atau tongkol,[2] dalam keluarga kembung, Scombridae. Thunnini merangkumi 15 spesies dalam lima genus.[3] Ia mempunyai saiz yang sangat berbeza, menjulat daripada aya peluru (panjang maks: 50 cm atau 1.6 ka, berat: 1.8 kg atau 4 lb) sehinggalah tuna sirip biru Atlantik (panjang maks: 4.6 m atau 15 ka, berat: 684 kg atau 1,508 lb), yang puratanya 2 m (6.6 ka) dan dipercayai hidup sehingga 50 tahun.
Tuna Julat zaman: Ypres-kini , [1] | |
---|---|
![]() | |
Tuna (dari atas): albakor, tuna sirip biru Atlantik, aya jepun, tuna sirip kuning, tuna mata besar | |
Pengelasan saintifik ![]() | |
Domain: | Eukaryota |
Alam: | Animalia |
Filum: | Chordata |
Kelas: | Actinopterygii |
Order: | Scombriformes |
Keluarga: | Scombridae |
Subkeluarga: | Scombrinae |
Tribus: | Thunnini Starks, 1910 |
Genus | |
|
Sebagai pemangsa yang aktif dan tangkas, tuna mempunyai badan yang ramping, menggaris arus, dan merupakan antara ikan pelagik paling cepat berenang – aya sirip kuning contohnya mampu berenang mencapai kelajuan sehingga 75 km/j (47 mph).[4]
Tuna diternak secara komersial dan digemari untuk dipancing dengan tujuan beriadah. Hasil penangkapan ikan yang berlebihan, stok beberapa spesies tuna, seperti tuna sirip biru selatan, hampir pupus.[5] Ikan tuna bertaburan luas di lautan-lautan beriklim sederhana dunia.[6]
Etimologi
Nama tuna dipinjamkan daripada bahasa Inggeris daripada kata bahasa Sepanyol atún daripada bahasa Arab Andalusia at-tūn yang diasimilasikan daripada al-tūn التون [Bahasa Arab Modern التن ] dari kata Latin thunnus.[7] Nama suku Thunnini juga dijejak daripada perkataan Thunnus. Perkataan Thunnus dipinjamkan daripada kata Bahasa Yunani Kuno: θύννος, thýnnos yang dipakai pada spesies Thunnus thynnus sin. Scomber thynnus[8][9] daripada kata θύνω thýnō "meluru".[10]
Taksonomi
Suku Thunnini ialah klad monofiletik yang merangkumi 15 spesies dalam lima genus:
- keluarga Scombridae
- suku Thunnini: tuna
- genus Allothunnus: tuna langsing
- genus Auxis: aya selasih
- genus Euthynnus: tuna kecil
- genus Katsuwonus: aya jepun
- genus Thunnus: albakor dan tuna sebenar
- subgenus Thunnus (Thunnus): kumpulan sirip biru
- subgenus Thunnus (Neothunnus): kumpulan sirip kuning
- suku Thunnini: tuna
- keluarga Scombridae
Kladogram ialah alat untuk membayangkan dan membandingkan hubungan evolusi antara takson, dan dibaca dari kiri ke kanan mengikut garis masa. Kladogram berikut menggambarkan hubungan antara tuna dan suku lain dalam keluarga Scombridae. Contohnya, kladogram menggambarkan aya jepun lebih berkait rapat dengan tuna sebenar berbanding tuna langsing (tuna paling primitif), dan saudara terdekat lain bagi tuna adalah bonito daripada suku Sardini.[3]
Tuna: suku Thunnini, dalam keluarga Scombridae | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Kladogram: Tuna dikelaskan kepada suku Thunnini (di bawah-tengah dalam kladogram di atas) – satu daripada empat suku yang ada dalam keluarga Scombridae.[3] |
Ciri
Badan tuna bergaris arus untuk membantunya berenang dengan laju. Ia ada dua sirip yang terpisah di belakangnya. Sirip atasnya boleh direndahkan dan disokong oleh duri-duri badan.[11] Sirip pinggul terletak di bawah sirip dada. Kedua-dua sirip belakang dan sirip pinggul boleh disentap kembali apabila tuna berenang laju.[11]
Ekornya berbentuk bulan sabit. Bahagian atas badannya berwarna biru gelap manakala bahagian bawahnya berwarna keputihan untuk membantunya menyamar.[12] Tuna dapat mengekalkan suhu tubuh lebih tinggi daripada air di sekelilingnya.