список на статии на Викимедија From Wikipedia, the free encyclopedia
Султаните на Османлиското Царство (турски: Osmanlı padişahları), кои биле членови на Отоманската династија (Куќа на Осман), владееле со трансконтиненталното царство од неговото формирање во 1299 година до неговото распаѓање во 1922 година. Во неговиот највисок врв, Отоманското Царство се протегало од Унгарија на север до Јемен на југ и од Алжир на запад до Ирак на исток. Администриран најпрвин од градот Согут пред 1280 година, а потоа и од градот Бурса од 1323 или 1324 година, главниот град на царството било преместено во Одрин во 1363 година по неговото освојување од страна на Мурат I, а потоа и во Цариград (денешен Истанбул) во 1453 година по неговото освојување од страна на Мехмед II[1].
Султан на на Отоманското Царство | |
---|---|
Поранешна монархија | |
Imperial | |
![]() | |
Царскиот грб | |
![]() | |
Најпознат султан Сулејман I 30 септември 1520 – 6 септември 1566 | |
Прв владетел | Осман I (ок. 1299–1323/4) |
Последен владетел | Мехмед VI (1918–1922) |
Звање | Неговото Царско Височество |
Резиденција | Палати во Истанбул:
|
Прогласил | Наследна |
Монархијата започнала | ок. 1299 |
Монархијата завршила | 1 ноември 1922 |
Сегашни претенденти | Дјундар Али Осман |
Раните години на Отоманското Царство се предмет на различни наративи, поради недостаток на извори, поради кое за овој период постојат и неколку легенди. Царството било основано кон крајот на 13 век, а нејзин прв владетел бил Осман I, според кој е и наречено царството. Според подоцнежната, честопати несигурна отоманска традиција, Осман бил потомок на племето Каји од Огузите[2]. Истоимената отоманска династија што ја основал опстојувала шест века низ владеењето на 36 султани. Царството исчезнало како резултат на поразот на Централните сили во кое и самото царство членувало по крајот на Првата светска војна. Поделбата на царството од победничките сојузници и последователната Турска војна за независност довеле до укинување на султанот во 1922 година и раѓањето на модерната Република Турција во 1922 година[3].
Султанот се нарекувал и Падишах (отомански турски: padişah; француски: 'Padichah'). Во отоманска употреба, зборот „Падишах“ обично се користел, заедно со титулата „султан“, користен кога бил директно именуван[4].
Имиња на султанот на јазиците што ги користат етничките малцинства[4]:
№ | Султан | Портрет | Од | До | Тугра | Забелешка |
---|---|---|---|---|---|---|
Подем на Отоманското Царство (1299 – 1453) | ||||||
1 | Осман I ĠĀZĪ („Воинот“) |
![]() |
ок. 1299 | ок. 1326 [5] | — [c] |
|
2 | Орхан I ĠĀZĪ („Воинот“) |
![]() |
ок. 1326 [5] | 1362 |
| |
3 | Мурат I SULTÂN-I ÂZAM (Највозвишениот султан) HÜDAVENDİGÂR (the Devotee of God) ŞEHÎD (the Martyr) [9][b] |
![]() |
1362 | 15 јуни 1389 | ![]() |
|
4 | Бајазит I SULTÂN-I RÛM (Султан на Римското Царство) YILDIRIM (Молња) |
![]() |
15 јуни 1389 | 20 јули 1402 |
| |
Отомански интеррегнум[d] (20 јули 1402 – 5 јули 1413) | ||||||
— | Иса Челебија со-владетел на Анадолија |
![]() |
1403–1405 (Султан на Западна Анадолија) |
1406 | — |
|
— | Emir (Емир) Сулејман Челебија Прв султан на Румелија |
![]() |
20 јули 1402 | 17 февруари 1411[12] | — |
|
— | Муса Челебија Втор султан на Румелија |
![]() |
18 февруари 1411 | 5 јули 1413[14] | — |
|
— | Мехмед Челебија Султан на Анадолија |
![]() |
1403–1406 (Султан на источните анадолски територии) 1406–1413 (Султан на Анадолија) |
5 јули 1413 | — |
|
Sultanate resumed | ||||||
5 | Мехмед I ÇELEBİ (The Affable) KİRİŞÇİ |
![]() |
5 јули 1413 | 26 мај 1421 |
| |
6 | Мурат II KOCA („Големиот“) |
![]() |
25 јуни 1421 | 1444 |
| |
7 | Мехмед II FĀTİḤ („Остојувачот“) فاتح |
![]() |
1444 | 1446 |
| |
(6) | Мурат II KOCA („Големиот“) |
![]() |
1446 | 3 февруари 1451 |
| |
Територијално проширување на Отоманското Царство (1453 – 1550) | ||||||
(7) | Мехмед II KAYSER-İ RÛM (Цезар на Римското Царство) FĀTİḤ („Освојувачот“) فاتح |
![]() |
3 февруари 1451 | 3 мај 1481 |
| |
8 | Бајазит II VELÎ („Светецот“) |
![]() |
19 мај 1481 | 25 април 1512 | ||
9 | Селим I YAVUZ („Силниот“) Hadim'ul Haramain'ish-Sharifain (Освојувач на Мека и Медина) |
![]() |
25 април 1512 | 21 септември 1520 |
| |
10 | Сулејман I MUHTEŞEM („Величествениот“) or
KANÛNÎ (Законодавецот) |
![]() |
30 септември 1520 | 6 септември 1566 | ![]() |
|
Трансформација на Отоманското Царство (1550 – 1700) | ||||||
11 | Селим II SARI (Русокосиот) Fatih Cyprus (The Conqueror of Cyprus) |
![]() |
29 септември 1566 | 21 декември 1574 | ||
12 | Мурат III Dindar (Побожниот) |
![]() |
22 декември 1574 | 16 јануари 1595 |
| |
13 | Мехмед III ADLÎ (Праведниот) |
![]() |
16 јануари 1595 | 22 декември 1603 |
| |
14 | Ahmed I BAḪTī (Среќникот) |
![]() |
22 декември 1603 | 22 ноември 1617 |
| |
15 | Мустафа I DELİ (Лудиот) |
![]() |
22 ноември 1617 | 26 февруари 1618 |
| |
16 | Осман II GENÇ (Младиот) ŞEHÎD (Маченикот) شهيد |
![]() |
26 февруари 1618 | 19 мај 1622 |
| |
(15) | Мустафа I DELİ (Лудиот) |
![]() |
20 мај 1622 | 10 септември 1623 | ||
17 | Мурат IV SAHİB-Î KIRAN Освојувачот на Багдад ĠĀZĪ (Воин) غازى |
![]() |
10 септември 1623 | 8 февруари 1640 | ![]() |
|
18 | Ибрхим I DELİ (Лудиот) Освојувачот на Крит ŞEHÎD |
![]() |
9 февруари 1640 | 8 август 1648 |
| |
19 | Мехмед IV AVCI (Ловецот) ĠĀZĪ (Воинот) غازى |
![]() |
8 август 1648 | 8 ноември 1687 |
| |
20 | Сулејман II ĠĀZĪ (Воинот) |
![]() |
8 ноември 1687 | 22 јуни 1691 |
| |
21 | Ахмед II ḪĀN ĠĀZĪ (Воинствениот Принц) |
![]() |
22 јуни 1691 | 6 февруари 1695 |
| |
22 | Мустафа II ĠĀZĪ (Воинот) |
![]() |
6 февруари 1695 | 22 август 1703 |
| |
Застој на Отоманското Царство (1700 – 1827) | ||||||
23 | Ахмед III Ера на лалињата султан ĠĀZĪ (Воинот) |
![]() |
22 август 1703 | 1 октомври 1730 |
| |
24 | Махмуд I ĠĀZĪ (Воин) KAMBUR (The Hunchback) |
![]() |
2 октомври 1730 | 13 декември 1754 |
| |
25 | Осман III SOFU (Посветениот) |
![]() |
13 декември 1754 | 30 октомври 1757 |
| |
26 | Мустафа III YENİLİKÇİ (Првиот иновативец) |
![]() |
30 октомври 1757 | 21 јануари 1774 |
| |
27 | Абдул Хамид I Abd ūl-Hāmīd (Слугата на Бога) ISLAHATÇI (Подобрувачот) ĠĀZĪ (Воинот) |
![]() |
21 јануари 1774 | 7 април 1789 |
| |
28 | Селим III BESTEKÂR (Композиторот) NİZÂMÎ (Regulative - Orderly) ŞEHÎD (Маченикот) |
![]() |
7 април 1789 | 29 мај 1807 |
| |
29 | Мустафа IV | ![]() |
29 мај 1807 | 28 јули 1808 |
| |
Модернизација на Отоманското Царство (1827 – 1908) | ||||||
30 | Махмуд II İNKILÂPÇI (Реформаторот) ĠĀZĪ (Воин) |
![]() |
28 јули 1808 | 1 јули 1839 |
| |
31 | Абдул Меџит I TANZİMÂTÇI (Големиот реформист или Застапникот на реорганизација) ĠĀZĪ (Воинот) |
![]() |
1 јули 1839 | 25 јуни 1861 |
| |
32 | Абдул Азис BAḪTSIZ (Несреќниот) ŞEHĪD (Маченикот) |
![]() |
25 јуни 1861 | 30 мај 1876 | ![]() |
|
33 | Мурат V | ![]() |
30 мај 1876 | 31 август 1876 |
| |
34 | Абдул Хамид II Ulû Sultân Abd ūl-Hāmīd Khan (Возвишениот хан) |
![]() |
31 август 1876 | 27 април 1909 | ![]() |
|
35 | Мехмед V REŞÂD (Рашад) (Следбеник на вистинскиот пат) |
![]() |
27 април 1909 | 3 јули 1918 | ![]() |
|
36 | Мехмед VI VAHDETTİN (Wāhīd ād-Dīn) |
![]() |
4 јули 1918 | 1 ноември 1922 | ![]() |
|
Калифат во Републиканската ера (1 ноември 1922 – 3 март 1924) | ||||||
— | Абдул Меџит II | ![]() |
18 ноември 1922 | 3 март 1924 | — [c] |
Заминал во егзил по укинувањето на калифатот;[51] |
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.