Ուկրաինայի նախագահ From Wikipedia, the free encyclopedia
Վոլոդիմիր Օլեքսանդրովիչ Զելենսկի (ուկրաիներեն՝ Володимир Олександрович Зеленський հունվարի 25, 1978[1][2], Կրիվոյ Ռոգ, ԽՍՀՄ[3][4][5]), ուկրաինացի քաղաքական գործիչ, շոումեն, արտիստ, կատակերգու, «Թաղամաս-95» ստուդիայի գեղարվեստական ղեկավար և մշտական առաջնորդ, պրոդյուսեր և սցենարիստ։ Եղել է Ուկրաինայի Հանրապետության կառավարության անդամ և «Ինտեր» հեռուստաալիքի գլխավոր պրոդյություն, Դուք չեք մտել համակարգ։ Ցանկացած խմբագրման դեպքում Ձեր IP հասցենւսեր (2010-2012)[6]։
Վոլոդիմիր Զելենսկի Володимир Зеленський | |||
![]() | |||
Վոլոդիմիր Զելենսկին որպես Ուկրաինայի նախագահ 2019 թվականին | |||
| |||
---|---|---|---|
Մայիսի 20, 2019 | |||
Նախորդող | Պետրո Պորոշենկո | ||
Կուսակցություն՝ | «Ժողովրդի ծառա» կուսակցություն | ||
Կրթություն՝ | Կիևի ազգային տնտեսագիտական համալսարան | ||
Գիտական աստիճան՝ | իրավագիտության բակալավր | ||
Մասնագիտություն՝ | քաղաքական գործիչ • կատակերգու դերասան • իրավաբան | ||
Ազգություն | ուկրաինական հրեա | ||
Ծննդյան օր | հունվարի 25, 1978[1][2] (46 տարեկան) | ||
Ծննդավայր | Կրիվիյ Ռիհ, Ուկրաինական ԽՍՀ, Խորհրդային միություն | ||
Քաղաքացիություն | ![]() | ||
Հայր | Օլեքսանդր Զելենսկի | ||
Մայր | Ռիմա Զելենսկա | ||
Ամուսին | Օլենա Զելենսկա (ա․ա․` 2003) | ||
Զավակներ | Կիրիլո Զելենսկի և Օլեքսանդրա Զելենսկա | ||
Կայք՝ | president.gov.ua | ||
Ինքնագիր | ![]() | ||
Պարգևներ |
Վոլոդիմիր Զելենսկիի պարգևներ | ||
Ուկրաինայի նախագահական ընտրությունների երկու փուլերի հաղթող (Ազգային էքզիթ-փոլի տվյալների համաձայն՝ երկրորդ փուլում ստացել է քվեների 73 %-ը[7][8][9][10]):
Ծնվել է 1978 թվականի հունվարի 25-ին Կրիվոյ Ռոգ քաղաքում։
Մայրը՝ Ռիմա Վոլոդիմիրովնա Զելենսկայան (ծնվ. 16 սեպտեմբերի, 1950), տնային տնտեսուհի է։
Հայրը՝ Օլեքսանդր Զելենսկին (ծնվ. 23 դեկտեմբերի, 1947)[11], գիտությունների դոկտոր, պրոֆեսոր, ինֆորմատիկայի ամբիոնի վարիչ, դասախոս նույն բուհում, որտեղ սովորել է Վոլոդիմիրը[12][13][14][15]։
Տատը՝ Օլգա Սոլոմոնովնա Օսիպովան՝ (ծնվ. 24 մարտի, 1924)[16]։
Վոլոդիմիրը մեծացել է ԼՀԿ-ում՝ տատի բնակարանում, գնացել է մանկապարտեզ, մանկապարտեզում եղել է ուշադրության կենտրոնում, բոլորին հավաքում էր իր շուրջը, մտածում էր խաղեր,– պատմում է Ռիմա Վոլոդիմիրովնան:– Իսկ մանկապարտեզից տուն վերադառնալուց հետո ամենից շատ սիրում էր խաղալ... մսաղացի հետ։
— [16]
Մանկության տարիներին ծնողների հետ չորս տարի անցկացրել է Մոնղոլիայի Էրդենետ քաղաքում, որտեղ հայրը գործուղվել էր աշխատանքի, այդտեղ ավարտել է առաջին դասարանը։ Հետո վերադարձել են Կրիվոյ Ռոգ, փոխանակել են բնակարանները և բնակվել են «Մրջնաբնում»[16]։
Վոլոդիմիր Զելենսկին սովորել է Կրիվոյ Ռոգի № 95 անգլերենի խորացված ուսուցմամբ գիմնազիայում։ Մասնակցել է դպրոցական ինքնավարությանը. խաղացել է Անտոն Չեխովի, Դենիս Ֆոնվիզինի, Ֆեոդոր Դոստոևսկու ստեղծագործությունների թատերական ներկայացումներում, եղել է կիթառահար դպրոցական անսամբլում[17][18][19][20]։
Զելենսկու հայրը՝ Օլեքսանդր Սեմյոնովիչը, զբաղվել է ծանրամարտով, Վոլոդիմիրը նույնպես զբաղվել է ծանր աթլետիկայով, վաստակել է առաջին կարգ ծանրամարտով, բայց հետո թողել է, քանի որ վախենում էր, որ կմնա ցածրահասակ։ Հավաքել է նամականիշներ։ Գնացել է ամառային ճամբարներ, արժանացել պատվոգրերի, նվագել դաշնամուր, զբաղվել է պարահանդեսային պարերով, պարել է մի աղջկա հետ, սակայն երբ Վովան հիվանդացել է, աղջիկը իր համար գտել է նոր պարազույգ, ինչից հետո Վովան դադարել է զբաղվել պարերով, խաղացել է բասկետբոլ և վոլեյբոլ, հաճախել է ՈւՀԱ-ի դպրոց, եղել է դասարանի ավագ, սիրել է հումանիտար առարկաներ, բայց հաճախ փախել է դասերից, ավարտել է դպրոցը 1995 թվականին երկու «չորս» գնահատականով։ Ավարտական դասարանում Վոլոդիմիրն ստեղծել է շրջանավարտների խումբ և ՈւՀԱ է խաղացել ուսուցիչների հետ․ արդյունքում հաղթել են աշակերտները[16]։
Դպրոցում երազել է դառնալ դիվանագետ և նույնիսկ պատրաստվել է ընդունվել Մոսկվայի միջազգային հարաբերությունների պետական ինստիտուտ, քանի որ այդ ժամանակ Կիևի միջազգայի հարաբերությունների ինստիտուտը եղել է նոր, քիչ հայտնի բուհ։ Սակայն ընդունվել է Կիևի պետական տնտեսագիտական համալսարանի Կրիվոյ Ռոգի տնտեսագիտական ինստիտուտ, որտեղ ստացել է իրավաբանական կրթություն[21]։ Մասնագիտությամբ երբեք չի աշխատել, բացառությամբ պրակտիկայի երկու ամիսների[22]։
11-րդ դասաարանում[19] Դենիս Մանժոսովի հետ հետաքրքրվել է ՈՒՀԱ-ով, սկզբում նրանք մասնակցել են «Беспризорник» ուսանողական թատրոնին, որը կազմակերպել է Ալեքսանդր Պիկալովը[20], հետո «Երիտասարդ Կրիվոյ Ռոգ» թիմին[20], հետո հրավիրվել են ՈՒՀԱ-ի «Զապորոժյե-Կրիվոյ Ռոգ-Տրանզիտ»՝ պարային համարների բերմադրության համար։ Շուտով Զելենսկին սկսել է ոչ միայն պարել թիմում, այլև կատարել դերեր։ Վոլոդիմիրի հետ միաժամանակ թիմում ընդգրկվել են նաև «Թաղամաս-95» ստուդիայի այլ ապագա դերասաններ՝ Դենիս Մանժոսովը, Յուրի Կրապովը, Ալեքսանդր Պիկալովը։ Հենց նրանք 1997 թվականին, առանձնանալով «Տրանզիտ» թիմից[23], ստեղծել են «95-րդ թաղամաս» թիմը։ Վոլոդիմիր Զելենսկին այնտեղ դարձել է ոչ միայն ավագ և դերասան, այլև շատ համարների հեղինակ։
1998-2003 թվականներին «95-րդ թաղամասը» ելույթ է ունեցել ՈւՀԱ-ի բարձրագույն լիգայում, թիմի անդամները փաստացիորեն ապրել են Մոսկվայում և անընդհատ շրջագայել ԱՊՀ-ում։
2003 թվականին վեճ է տեղի ունեցել «95-րդ թաղամաս»-ի և ԱՄիԿ ընկերության միջև։ Վոլոդիմիր Զելենսկուն առաջարկել են մնալ ՈւՀԱ-ում, բայց առանց թիմի՝ որպես հեղինակ և խմբագրող։ Զելենսկին մերժել է և հեռացել ՈւՀԱ-ից իր թիմի հետ։
2003 թվականի վերջին ուկրաինական «1+1» հեռուստաալիքը «95-րդ թաղամասին» առաջարկել է պատրաստել համերգների շարք՝ կազմված թիմի լավագույն համարներից։
2004 թվականին թիմն սկսել է պատրաստել նախագիծ՝ միաժամանակ աշխատելով որոշ հեռուստահաղորդումներում։ Վոլոդիմիրը վարել է խոհարարական շոու «Միսթր Քուք» անվանումով։ Բոլոր շահույթները ներդրվել են ընդհանուր նախագծի մեջ, և 2005 թվականին «Ինտեր» հեռուստաալիքով սկսել է նոր հեռուստաշոու «Երեկոյան թաղամաս» անվանումով, որի մտահղացման հեղինակը, հեղինակը, ռեժիսորը և հաղորդավար դերասանը եղել է Վոլոդիմիր Զելենսկին։ Շոուն արագ դարձել է հանրաճանաչ և շուտով ուկրաինացի հանդիսատեղի շրջանում իր վարկանիշով անցել է ՈՒՀԱ-ից և «Comedy Club»-ից[24]։ Քննադատները «Երեկոյան թաղամասը» համարել են քաղաքական կաբարե[25] որպես քաղաքական կաբարե[26]։ Բացի այդ, «95-րդ թաղամասը» վերաճել է «Թաղամաս 95» ստուդիայի, որի սեփականատերերը հանդիսանում են Վոլոդիմիր Զելենսկին, Բորիս ու Սերգեյ Շեֆիրները և Անդրեյ Յակովլևը[27]։ Ստուդիան թողարկում է մի քանի հեռուստանախագծեր («Երեկոյան թաղամաս», «Մարտական ակումբ», «Ուկրաինա, արթնացիր»), սցենարներ է գրում հեռուստանախագծերի («Տարվա երգ», «Պոլունդրա»), մյուզիքլների («Երկու նապաստակների արանքում», «Երեք հրացանակիրները», «Շատ ամանորյա ֆիլմ կամ գիշերը թանգարանում») ֆիլմերի[28], կորպորատիվների համար։
2012 թվականին «Երեկոյան Կիև» հեռուստաշոուի շրջանակներում[29], որը ցուցադրվում է «1+1» հեռուստաալիքով (Ուկրաինա), բեմադրում և կարդում է հեղինակի տեքստը «Հեքիաթային Ռուս» մուլտիպլիկացիոն ֆիլմում[30]։
2006 թվականին Զելենսկին մասնակցել է «Պարեր աստղերի հետ 1» նախագծի ուկրաինական տարբերակին։ Նրա պարազույգը եղել է պարահանդեսային պարերի աշխարհի կրկնակի չեմպիոն Ալյոնա Շոպտենկոն[31]։ Հեռուստաշոուն ունեցել է ռեկորդային թվով հանդիսատես՝ 87,57 %, իսկ եզրափակիչ գալա-համերգը դիտումների քանակով անցել է նախագահի ամանորյա ուղերձի դիտումներին[24]։ Զելենսկի-Շոպոտենկո պարազույգը հաղթել է եզրափակչում հանդիսատեսի քվեարկության արդյունքում՝ ունենալով մեծ առավելություն։
«Պարեր աստղերի հետ» նախագծում ունեցած հաջողությունից հետո Զելենսկին դարձել է ուկրաինական հեռուստատեսության ամենապահանջված անձանցից մեկը։ Նա ժամանակ առ ժամանակ նկարահանվում է ամանորյա մյուզիքլներում, մասնակցում տարբեր հեռուստաշոուների, վարում համերգներ, գրում հեռուստա- և կինոսցենարներ։ Այնուամենայնիվ, նրա հիմնական նախագիծը մնում է «Երեկոյան թաղամասը»։
2011 թվականին Վոլոդիմիր Զելենսկին սկսել է Ֆիլիպ Կիրկորովի հետ վարել ուկրաինական «X-Ֆակտոր» շոուի ռուսական տարբերակը՝ «Ֆակտոր A»-ն[32][33]։ 2013 թվականին դարձել է երաժշտական «Ուզում եմ V Վիա Գրային» համերգի հաղորդավար։
2008 թվականին կատարել է ստոմատոլոգ Իգորի դերը «Սերը մեծ քաղաքում» լիամետրաժ ֆիլմում, որը նկարահանվել է «Թաղամաս 95 ստուդիայի» սցենարով[34]։
2010 թվականին թողարկվել է ֆիլմի շարունակությունը՝ «Սերը մեծ քաղաքում 2»։ Հունվարի 5-ին կայացել է «Ռժևսկին ընդդեմ Նապոլեոնի» ֆիլմը, որտեղ Զելենսկին կատարել է գլխավոր դերերից մեկը՝ մարմնավորելով Նապոլեոն Բոնապարտին։ 2011 թվականի մարտի 17-ին կայացել է «Ծառայողական սիրավեպ։ Մեր օրերը» ֆիլմի պրեմիերան, որտեղ նա կատարել է Անատոլի Նովոսելցևի դերը։ 2012 թվականի մարտի 8-ին էկրան է բարձրացել «Առաջին 8 հանդիպումներ» ֆիլմը, որտեղ նա կատարել է գլխավոր դերը։ 2014 թվականի հունվարի 1-ին կինոթատրոններում էկրան է բարձրացել «Սերը մեծ քաղաքում 3» կատակերգությունը, որտեղ Վոլոդիմիրը կրկին կատարել է ատամնաբույժ Իգորի դերը։ 2015 թվականի հունվարի 1-ին էկրաններին հայտնվել է «Նոր 8 հանդիպումներ» ֆիլմը, որում նա կրկին կատարել է գլխավոր դերը։
2018 թվականի վերջին լրագրող Դմիտրի Գորդոնին տրված հարցազրույցում հայտնել է, որ իր «ժողովրդի ծառա» կուսակցությունը մտադիր է մասնակցել առաջիկայում կայանալիք նախագահական ընտրություններին։ Միևնույն ժամանակ, նա ներկայացրել է իրենց կողմնորոշումը հետագա ընտրությունների կարևոր թեմաների վերաբերյալ, այդ թվում՝ ԱՄՀ տրանշներ, թոմոս, դեկոմունիզացիա, Դոնբասի պատերազմ, լեզվական հարց, վերաբերմունք մեծահարուստների նկատմամբ, երկրի հնարավոր ներառում Եվրոմիության և ՆԱՏՕ-ի կազմում[35]։
2018 թվականի դեկտեմբերի 31-ին՝ Ամանորից մի քանի րոպե առաջ, Վոլոդիմիր Զելենսկին «1+1» հեռուստաալիքով ուղերձ է հղել ուկրաինացիներին, որում հայտարարել է, որ կմասնակցի Ուկրաինայի նախագահի ընտրություններին[36][37]։ Դրա պատճառով Ուկարինայի նախագահ Պետրո Պորոշենկոյի նախագահական ավանդական շնորհավորանքը տեղափոխվել է ավելի ուշ (Զելենսկու հետագա հայտարարաությունները, թե դա եղել է տեխնիկական սխալի պատճառով, հերքվել են «1+1»-ի մամուլի ծառայության կողմից, որոնք մեկնաբանել են այդ ամենը որպես կանխամտածված քայլ հեռուստաալիքի կողմից[38][39]):
2019 թվականի հունվարի 21-ին «Ժողովրդի ծառա» կուսակցությունն առաջարկել է Վոլոդիմիր Զելենսկու թեկնածությունը որպես նախագահ[40]։
Նույն օրը «Ուկրաինական ճշմարտության» թողարկված հարցազրույցի ժամանակ Զելենսկին հայտարարել է, որ նախագահական ընտրություններում հաղթելու դեպքում ինքը կպայմանավորվի Դոնբասում կրակը դադարեցնելու վերաբերյալ[41]։ Ինչպես նշում է հրատարակությունը, «Զելենսկիի թիմը վարում է ոչ ստանդարտ նախագահական ընտրարշավ, որը հիշեցնում է ոչ թե քաղաքական գործընթաց, այլ համազգային մասշտաբի շոու։ Նրանց մտահաղացումը կայանում է նրանում, որ լուսաբանեն ընտրարշավը գրեթե բոլոր սոցկայքերի ուղիղ եթերներում և վիդեո բլոգի ֆորմատով, որը կթողարկվի արդեն փետրվարին»[42]։
2019 թվականի հունվարի վերջին Զելենսկին առաջին հորիզոնական բարձրացավ որոշ նախընտրական հարցումներում։ Ըստ երեք սոցիոլագիական հարցումների տվյալների (Սոցիալական և մարկետինգային զննման կենտրոն՝ «Սոցիս», Կիևի միջազգային սոցիոլոգիական ինստիտուտի և Ռազումկովայի կենտրոն)՝ Վոլոդիմիր Զելենսկու մոտ ընտրողների ձայների 23 %-ն է, Պորոշենկոյինը՝ 16,4 %, Տիմոշենկոյինը՝ 15,7 %[43]: «Ռեյտինգ» խմբի տվյալներով, Վոլոդիմիր Զելենսկին ունի ռեսպոնդենտների ձայնեի քանակի 21,9 %-ը, Տիմոշենկոն՝ 19,2 %-ը, Պորոշենկոն՝ 14,8 %[44]: «Ուկրաինական քաղաքականություն» ֆոնդի հարցումներով, որը անց էր կացվել Մարկետինգի ինստիտուտի հետախուզական խմբի հետ համատեղ, Զելենսկին ունի 18,5 %, Տիմոշենկոն՝ 17,1 %, Պորոշենկոն՝ 16,9 %[45]: Փետրվարի սկզբին Զելենսկու ռեյտինգը հասավ 26,9 %-ի՝ ըստ Կիևի սոցիոլոգիայի միջազգային ինստիտուտի հարցման[46] և մինչև 28% ըստ Greenberg Quinlan Rosner Reseach-ի հարցման[47][48]։
Աջակցել է Եվրոմայդանին և ելույթ է ունեցել նրա մասնակիցների օգտին[49]։ Ուկրաինայի զինված խնդրի ժամանակ Զելենսկին աջակցել է ուկրաինական բանակին[50] և ազգային կամավորական բատալյոնների[51], ելույթ ունեցել ուկրաինացի զինվորների առջև, որոնք մասնակցություն էին ունեցել Դոնբասի մարտական գործողություններին, «Թաղամաս-95»-ի մնացած այլ մասնակիցների հետ նվիրատվություն է կատարել ազգային բատալյոններին[52][53][54] մեկ միլիոն գրիվեն[55]։ Իր ելույթներում սկսել է ծաղրել Ռուսաստանի, Դոնեցկի Ժողովրդական Հանրապետության և Լուգանսկի Ժողովրդական Հանրապետության քաղաքացիներին։ Զելենսկու մոտ դրա հետ միաժամանակ բարդություններ առաջացան Ռուսաստանում։ Մասնավորապես ռուսական հեռուստատեսությամբ չեղյալ է համարվել «Երեկոյան թաղամաս» շոուն, իսկ 2015 թվականի փետրվարին Ռուսաստանի Դաշնության քննչական կոմիտեն Յակիմանկա տեղական կառավարման շրջանի պատգամավոր Դիմտրի Զախարովի հարցումով ստուգում է անցկացրել Զելենսկու ֆինանսավորման վերաբերյալ, նաև ուկրաինական մշակույթի այլ ներկայացուցիչների, ուկրաինացի իշխանավորների նկատմամբ[56]։ Նաև սառեցվել է հանրաճանաչ և առևտրապես հաջող ռուս-ուկրաինական «Խնամիները» հեռուստասերիալի յոթերորդ եթերաշրջանի աշխատանքը, զանգվածային որոշ լրատվամիջոցներ հայտնել են, որ պատճառը եղել է Զելենսկու և ռուս դերասանների միջև եղած տարաձայնությունները[57]։
Դրա հետ մեկտեղ Վոլոդիմիր Զելենսկին հանդես է եկել ռուս մշակութային գործիչների՝ Ուկրաինա մուտք գործելու արգելքի դեմ[58] և բացասական է արտահայտվել Ուկրաինայի անվտանգության ծառայության՝ «Խնամիները» սերիալը Ուկրանայի տարածքում արգելելու գաղափարը[59]։
2017 թվականի ընթացքում հայտարարել է 7․3 մլն գրիվեն շահույթի մասին։ Բանկում պահում է 434 հազար դոլար և և 1․2 միլիոն գրիվեն (հիմնականում Լատվիայի «Приватбанк»-ում)։ Կանխիկ ունի 285 հազար դոլլար, 50 հազար եվրո։ Զելենսկու սեփականության մեջ տունը ունի 353 մ² տարածք՝ 1200 մ² հողամասով, բնակարան Կիևում՝ 132 մ² տարածքով։ Կնոջ հետ 2004 թվականին վարձում է բնակարան Մեծ Բրիտանիայում (92 մ²)։ Ունի Land Rover ավտոմեքենա՝ 4․7 միլիոն գրիվեն արժողությամբ։ Կորպորատիվ իրավունքների տեր է «Կինոթաղամաս» և «Թաղամաս 95 ստուդիաներում»[60]։
![]() | |
---|---|
![]() |
Վոլոդիմիրը կնոջ՝ Օլենայի և աղջկա՝ Սաշայի հետй |
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.