From Wikipedia, the free encyclopedia
A crise do século III é unha serie de acontecementos ocorridos no Imperio Romano ao longo dese século, ou máis precisamente do ano 235 ao ano 284.[1]
Durante este período, o imperio foi gobernado sucesivamente por preto de dezaoito emperadores "lexítimos". A maioría deles foron preminentes xenerais que asumiron o poder imperial sobre todo ou sobre parte do imperio, soamente para perdelo por derrota en combate, asasinato ou mortes naturais, gobernando unha media de dous a tres anos. O número exacto de emperadores do período é descoñecido, pois non considera aqueles nomeados xunto cos seus pais ou colegas, nin os pretendentes e usurpadores.[2]
A finais do século II ocorreu unha guerra civil de sucesión, que abalou profundamente o imperio. Na primeira metade do século seguinte, o imperio mantívose próspero e extenso, ata que o poderoso Imperio Sasánida, ao leste, comezou a facer ataques contra o Imperio Romano. O ano 260, foron capturados o emperador Valeriano e todo o seu exército de setenta mil homes. Sen moita defensa, as provincias do leste foron devastadas.
A peste de Cipriano espallouse polo imperio e tornouse unha epidemia. Alén deses problemas, o Imperio Romano aínda se atopou con outro poderoso inimigo ao norte: os godos.
O avance da peste e os fracasos militares do imperio eran tan frustrantes que o pobo pasou a buscar novas crenzas e rituais para afastar os perigos, ao mesmo tempo que se intensificou a persecución dos cristiáns. Por toda Europa espalláronse rumores de que os acontecementos negativos eran algún tipo de castigo para o Imperio Romano.
Unha característica observada na crise do século II foi a fraqueza demostrada polos emperadores en manter de forma prolongada o control sobre o imperio. Esa serie de emperadores febles foi, en certo xeito, un reflexo da extensa militarización do imperio. Noutras palabras, Roma foi abandonando gradualmente o seu carádter aristocrático, entendido anteriormente nos poderes investidos ao senado romano, para tornarse un imperio militar.
Ese proceso de enfraquecemento do senado romano acompañous polo fortalecemento cada vez maior das lexións romanas nas decisións relativas á escolla dos emperadores, en función dos seus intereses inmediatos e, como consecuencia, na administración do imperio. Iso levou inevitabelmente á escolla de emperadores pouco preparados e incompetentes.
Coa crise do século III, comezaron as transformacións que, máis dun século despois, levaron á fin do período histórico coñecido como Antigüidade e o inicio da Idade Media.
Retrato | Nome | Nacemento | Sucesión | Reinado | Falecemento | Tempo no cargo |
---|---|---|---|---|---|---|
![]() |
Gordiano I CAESAR MARCVS ANTONIVS GORDIANVS SEMPRONIANVS AFRICANVS AVGVSTVS |
c. 159, Frixia? | Proclamado emperador mentres era procónsul en África durante unha revolta contra Maximinio Tracio. Gobernou xunto co seu fillo Gordiano II, en oposición a Maximino. Tecnicamente era un usurpador, mais foi lexitimado retrospectivamente pola subida ao trono de Gordiano III | 22 de marzo de 238-12 de abril de 238 | Abril de 238 Cometeu suicidio tras descubrir a morte de Gordiano II |
21 días |
![]() |
Gordiano II CAESAR MARCVS ANTONIVS GORDIANVS SEMPRONIANVS ROMANVS AFRICANVS AVGVSTVS |
c. 192, ? | Proclamado emperador xunto co seu pai Gordiano I, en oposición a Maximino por acta do Senado | 22 de marzo de 238–12 de abril de 238 | Abril de 238 Asasinado durante a batalla de Cartago, combatendo cun exército a favor de Maximino |
21 días |
![]() |
Pupieno (non dinástico) CAESAR MARCVS CLODIVS PVPIENVS MAXIMVS AVGVSTVS |
c. 178, ? | Proclamado emperador xunto con Balbino polo Senado en oposición a Maximino; posteriormente coemperador con Balbino | 22 de abril de 238-29 de xullo de 238 | 29 de xullo de 238 Asasinado pola garda pretoriana |
3 meses e 7 días |
![]() |
Balbino (non dinástico) CAESAR DECIMVS CAELIVS CALVINVS BALBINVS PIVS AVGVSTVS |
? | Proclamado emperador xunto con Pupienus polo Senado tralas mortes de Gordiano I e II, en oposición a Maximino; posteriormente coemperador con Pupieno e Gordiano III | 22 de abril de 238–29 de xullo de 238 | 29 de xullo de 238 Asasinado pola garda pretoriana |
3 meses e 7 días |
![]() |
Gordiano III CAESAR MARCVS ANTONIVS GORDIANVS AVGVSTVS |
20 de xaneiro de 225, Roma | Proclamado emperador polos seguidores de Gordiano I e II, despois polo Senado; emperador xunto con Pupieno e Balbino ata xullo de 238. Neto de Gordiano I | 22 de abril de 238–11 de febreiro de 244 | 11 de febreiro de 244 Descoñecido; posibelmente asasinado por orde de Filipo I |
5 anos, 9 meses e 20 días |
![]() |
Filipo o Árabe (non dinástico) CAESAR MARCVS IVLIVS PHILIPPVS AVGVSTVS con Philip II MARCVS IVLIVS SEVERVS PHILLIPVS AVGVSTVS |
c. 204, Shahba, Siria | Prefecto pretoriano de Gordiano III, tomou o poder trala súa morte; fixo o seu fillo Filipo II coemperador no verán de 247 | Febreiro de 244–setembro ou outubro de 249 | Setembro ou outubro de 249 (45 anos) Asasinado na batalla de Verona por Decio |
5 anos |
Retrato | Nome | Nacemento | Sucesión | Reinado | Falecemento | Tempo no cargo |
---|---|---|---|---|---|---|
![]() |
Traxano Decio CAESAR GAIVS MESSIVS QVINTVS TRAIANVS DECIVS AVGVSTVS con Herennius Etruscus |
c. 201, Budalia, Panonia Inferior | Gobernador baixo Filipo I; proclamado emperador polas lexións do Danubio que venceron e mataron a Filipo na batalla de Verona; fixo o seu fillo Herennius Etruscus coemperador a principios de 251 | Setembro ou outubro de 249–xuño de 251 | Xuño de 251 Asasinados na batalla de Abrittus loitando contra os godos |
2 anos |
![]() |
Hostiliano CAESAR CAIVS VALENS HOSTILIANVS MESSIVS QVINTVS AVGVSTVS |
Sirmium | Fillo de Traxano Decio, aceptado como herdeiro polo Senado | Xuño de 251–finais de 251 | Setembro ou outubro de 251 Causas naturais (peste) |
4–5 meses |
![]() |
Treboniano Galo (non dinástico) CAESAR GAIVS VIBIVS TREBONIANVS GALLVS AVGVSTVS con Volusianus GAIVS VIBIVS VOLVSIANVS AVGVSTVS |
206, Italia | Gobernador de Mesia Superior, proclamado emperador polas lexións do Danubio trala morte de Decio (e en oposición a Hostiliano); fixo o seu fillo Volusianus coemperador a finais de 251 | Xuño de 251–agosto de 253 | Agosto de 253 (47 anos) Asasinado polas súas propias tropas, en favor de Emiliano |
2 anos |
![]() |
Emiliano (non dinástico) CAESAR MARCVS AEMILIVS AEMILIANVS AVGVSTVS |
c. 207 ou 213, África | Gobernador de Mesia Superior, proclamado emperador polas lexións do Danubio tras vencer os godos; aceptado como emperador trala morte de Galo | Agosto de 253–outubro de 253 | Setembro ou outubro de 253 (40 ou 46 anos) Asasinado polas súas propias tropas, en favor de Valeriano |
2 meses |
Retrato | Nome | Nacemento | Sucesión | Reinado | Falecemento | Tempo no cargo |
---|---|---|---|---|---|---|
![]() |
Valeriano CAESAR PVBLIVS LICINIVS VALERIANVS AVGVSTVS |
c. 195 | Gobernador de Noricum e Recia, proclamado emperador polas lexións do Rin trala morte de Galo; aceptado como emperador trala morte de Emiliano | Outubro de 253-260 | Despois de 260 Capturado na batalla de Edessa contra os persas, faleceu en catividade |
7 anos |
![]() |
Galieno CAESAR PVBLIVS LICINIVS EGNATIVS GALLIENVS AVGVSTVS con Saloninus |
218 | Fillo de Valeriano, feito coemperador en 253; o seu fillo Salonino foi brevemente coemperador arredor de xullo de 260, antes de ser asasinado por Póstumo | Outubro de 253–setembro de 268 | Setembro de 268 Asasinado en Aquileia polos seus propios comandantes |
15 anos |
Retrato | Nome | Nacemento | Sucesión | Reinado | Falecemento | Tempo no cargo |
---|---|---|---|---|---|---|
![]() |
Claudio II CAESAR MARCVS AVRELIVS CLAVDIVS AVGVSTVS |
10 de maio de 210, Sirmium | Xeneral vitorioso na batalla de Naissus, chegou ao poder trala morte de Galieno segundo Epitome de Caesaribus. Fillo bastardo de Gordiano II | Setembro de 268-xaneiro de 270 | Xaneiro de 270 (60 anos) Causas naturais (peste) |
1 ano e 4 meses |
![]() |
Quintilo CAESAR MARCVS AVRELIVS CLAVDIVS QVINTILLVS AVGVSTVS |
c. 210, Sirmium | Irmán de Claudio II, chegou ao poder trala súa morte | Xaneiro de 270–setembro? de 270 | 270 (arredor de 60 anos) Pouco claras; posibelmente suicidio ou asasinato |
Descoñecido |
![]() |
Aureliano (non dinástico) CAESAR LVCIVS DOMITIVS AVRELIANVS AVGVSTVS |
9 de setembro de 214 ou 215, Sirmium | Proclamado emperador polas lexións do Danubio trala morte de Claudio II en oposición a Quintilo | Setembro? de 270–setembro de 275 | Setembro de 275 (60–61 anos) Asasinado pola garda pretoriana |
5 anos |
Retrato | Nome | Nacemento | Sucesión | Reinado | Falecemento | Tempo no cargo |
---|---|---|---|---|---|---|
![]() |
Tácito CAESAR MARCVS CLAVDIVS TACITVS AVGVSTVS |
c. 200, Interamna Nahars, Italia | Elixido polo Senado para substituír a Aureliano, tras un breve interregnum | 25 de setembro de 275–xuño de 276 | Xuño de 276 (76 anos) Causas naturais ou posibelmente asasinado |
9 meses |
![]() |
Floriano CAESAR MARCVS ANNIVS FLORIANVS AVGVSTVS |
? | Irmán de Tácito, escollido polo exército do oeste para substituílo | Xuño de 276–setembro? de 276 | Setembro? de 276 Asasinado polas súas propias tropas, en favor de Probo |
3 meses |
![]() |
Probo (non dinástico) CAESAR MARCVS AVRELIVS PROBVS AVGVSTVS |
232, Sirmium | Gobernador das provincias orientais, proclamado emperador polas lexións do Danubio en oposición a Florian | Setembro? de 276–setembro ou outubro de 282 | Setembro ou outubro de 282 (50 anos) Asasinado polas súas propias tropas, en favor de Carus |
6 anos |
Retrato | Nome | Nacemento | Sucesión | Reinado | Falecemento | Tempo no cargo |
---|---|---|---|---|---|---|
![]() |
Caro CAESAR MARCVS AVRELIVS CARVS AVGVSTVS |
c. 230, Narbo, Gallia Narbonensis | Prefecto pretoriano de Probo; chegou ao poder antes ou despois do asasinato de Probo; fixo o seu fillo Carino coemperador a principios de 283 | Setembro ou outubro de 282-finais de xullo ou principios de agosto de 283 | Finais de xullo ou principios de agosto de 283 Causas naturais? (Posibelmente morto por un raio) |
10–11 meses |
![]() |
Numeriano CAESAR MARCVS AVRELIVS NVMERIVS NVMERIANVS AVGVSTVS |
? | Fillo de Caro, sucedeuno xunto co seu irmán Carino | Finais de xullo ou principios de agosto de 283-284? | 284 Pouco claro, posibelmente asasinado |
1 ano |
Carino CAESAR MARCVS AVRELIVS CARINVS AVGVSTVS |
? | Fillo de Caro, gobernou un pouco tempo con el e despois co seu irmán Numeriano | Principios de 283–285 | 285 Faleceu no batalla do Margus |
2 anos |
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.