ortografio de la norma germana lingvo From Wikipedia, the free encyclopedia
La ortografio de la norma germana lingvo estas referita kiel germana ortografio, germane deutsche Rechtschreibung. La ortografio kiu estas nuntempe deviga en oficiala korespondado, tio signifas por aŭtoritatoj kaj lernejoj, estas difinita ekde la reformo de la germana ortografio de 1996 de la Konsilio pri germana ortografio kun oficiala regulara libro kaj vortaro.[1]
Dum en la norma germana la prononco kutime povas esti deduktita de la skriba vorto, la inverso eblas nur tre limigite. Tio ŝuldiĝas al la majusklaj kaj minusklaj vortokomencoj, la ekspansiosimboloj kaj duoblaj konsonantoj kiuj devas esti uzitaj kaj aliaj malfacilaĵoj kiel la malsamaj literumoj kiuj devas esti elektitaj por la sonvaloro de la litero x.
Substantivoj kaj substantivaj vortoj estas majuskligitaj. Kunmetitaj vortoj, precipe substantivoj, estas skribitaj kune, kiel Haustür ("antaŭpordo") aŭ Tischlampe ("tablolampo"). Alternative oni povas skribi longajn komponaĵojn per streketo. Dividostrekoj estas uzataj por longaj kunmetaĵoj kaj por eviti la kolizion de multaj similaj sonoj, ekz. Tee-Ernte ("Tea rikolto") aŭ Ballett-Tänzer (baleda dancisto) - antaŭ la internacia reformo de germana ortografio de 1996, tri samaj konsonantoj unu apud la alia entute ne eblis[rompita ligilo], sed nun tio estas permesata. Se substantivo kaj rilata adjektivo kune formas fiksan terminon, ambaŭ vortoj estas majuskligitaj, ekz. Westfälischer Frieden ("Vestfalia Paco").
Por denaskaj germanlingvanoj de ses ĝis ok jaroj, kiuj pene provas lerni legadon kaj skribadon de la germana en la unua kaj dua klasoj de la elementa lernejo same kiel al iu ajn kiu lernas la lingvon fremdlingve, tiuj klarigoj pri prononcado en mezepoka lingvaĵo ne multe helpas, ĉar kompreneble kutime neniu plu parolas la mezaltgermanan lingvon de la mezepoko.
La litero x malofte estas uzata por malnovaj germanaj vortoj. Esceptoj estas la vorto Hexe [HEkse] ("sorĉistino"), Axt [AKST] ("hakilo") kaj Nixe [NIkse] ("nikso" aŭ "sireno"). La litero "x" estas ofte trovata en pruntvortoj - aparte de vortoj el la greka - kiel Text [TEKST] ("teksto"), Mixtur [MIKStu:r] ("miksaĵo"), Taxi [taKSI] ("taksio") aŭ Xylophon [KSIlofo:n] ("ksilofono"). Aliaj literkombinaĵoj estas kutime uzitaj por la sono [KS], kiel ekzemple:
La regularoj por la diversaj signadoj de longaj vokaloj kaj por duoblaj konsonantoj, do por la signado de aparte mallongaj vokaloj, ŝanĝiĝis plurfoje dum la tempo, kaj ankaŭ estis centra temo de la reformo de la germana ortografio de 1996.
Aparte instruistoj pri la germana, kiuj ankaŭ lernis Esperanton kaj tial havis klaran modelon de vere simpla ortografio antaŭ si, en la 19-a kaj 20-a jarcentoj forte engaĝiĝis en provoj antaŭenpuŝi reformojn pri plisimpligo de la germana ortografio. Unu el multaj ekzemploj por tio estis la esperanta pioniro Moritz Klemm, kies luktado pri plisimpligo de la germana ortografio eĉ menciiĝas en la Enciklopedio de Esperanto de 1934.
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.