From Wikipedia, the free encyclopedia
Georgo BRANDES, kies vera nomo estis Morris COHEN (naskiĝis la 4-an de februaro 1842 en Kopenhago, mortis samloke la 19-an de februaro 1927) estis dana verkisto.
Georg Brandes | |||||
---|---|---|---|---|---|
![]() | |||||
Persona informo | |||||
Naskiĝo | 4-an de februaro 1842 en Kopenhago | ||||
Morto | 19-an de februaro 1927 (85-jaraĝa) en Kopenhago | ||||
Religio | ateismo vd | ||||
Lingvoj | dana vd | ||||
Loĝloko | Kopenhago vd | ||||
Ŝtataneco | Reĝlando Danio ![]() | ||||
Alma mater | Universitato de Kopenhago - estetiko ![]() | ||||
Subskribo ![]() | |||||
Familio | |||||
Gefratoj | Edvard Brandes (en) ![]() ![]() ![]() | ||||
Edz(in)o | Emilie Brandes (en) ![]() ![]() | ||||
Profesio | |||||
Okupo | literaturkritikisto verkisto universitata instruisto aŭtobiografo filozofo literaturhistoriisto ĵurnalisto ![]() | ||||
Aktiva en | Berlino • Vieno • Kopenhago vd | ||||
| |||||
| |||||
vd | Fonto: Vikidatumoj | ||||
Li estis disĉiplo de Hippolyte Taine kaj pretiganta la vojon de la naturalismo en la literaturo dana. Li verkis i.a. monografiojn pri Goeto, Heinrich Heine, Homero, Henrik Ibsen, Michelangelo, Nietzsche kaj Voltaire.
Brandes studis en Kopenhago inter 1859–64 partoprenante per la skribaĵo »Om Dualismen i vor nyeste Filosofi« (1866) ĉe la kverelo pri la filozofio de Rasmus Nielsen koncerne la rilaton inter kredon kaj scion. Kiel spritega kritikisto li famiĝis per »Æstetiske Studier« (1862) kaj »Kritiker og Portraiter« (1870), Inter 1870–71 li travojaĝis Eŭropon kaj ĉie li kontaktis la plej interesajn personulojn. Aparte influaj estis renkontiĝoj kun John Stuart Mill kaj Hippolyte Taine. Pri la artprincipoj de Taine temas lia tezo doktoriĝa »Die französische Ästhetik in unseren Tagen« (1870). Reveninte li docentis en Kopenhago antaŭ multaj aŭskultaviduloj prelegante pri aferoj kiujn li publikigis poste sub la titolo »Hovedstrømninger i det 19. Aarhundredes Litteratur« (1872–90)-
Tiu ĉi verko skizas bildon de spirita movado kiu ekde la komenco de la 19-a jarcento ampleksis la literaturojn de la ĉefaj popoloj eŭropaj. Per akreco juĝa kaj klareco prezenta - kiuj precipe entuziasmigis la junajn legantojn - li montris kiamaniere Eŭropo jam delonge neplu ĉerpus ideojn nek el ortodoksio nek el romantikismo. Sur tiuj ĉi "fundamentoj" senmoviĝante restus la kondamnote malmoderna kaj povra spirita vivo de tiutempa Danujo. Je la alia flanko liaj malkompatemo, per kiu li proklamis la fundamentojn de la nova franca radikalismo kaj primokis superstiĉan kredon, estigis multajn kontraŭulojn al li.
Por povi spiri pli profunde kaj lasi efektiviĝi certan maturecon li translokiĝis en 1877 al Berlino. En tiuj jaroj li eldonis Sören Kirkegaard«, »Danske Digtere« kaj en 1878 la biografiojn »Esaias Tegnér« kaj »Benjamin Disraeli«. Krome li verkis en la germana lingvo »Ferdinand Lassalle« (Berlino 1877), »Moderne Geister« (Frankurt 1881) kaj multajn eseojn ĉefe por »Deutsche Rundschau«. En 1883 li revenis Kopenhagon.
Aperis ekde 1883: »Menschen und Werke« (1883), »Det moderne Gjennembruds Mænd« (1883), »Ludwig Holberg« (1884), »Berlin als deutsche Reichshauptstadt« (1885), »Polen« (1888), »Indtryk fra Rusland« (1888), »William Shakespeare«, »Verdenskrigen«, (1915), »Sagnet om Jesus« (1925).
Brandes estis, kune kun Paul Schlenther kaj Julius Elias, eldonanto de granda verkareldono de Henrik Ibsen. La skribostilo de Brandes estas klarega kaj spritoza. Lia influo sur la danan kulturon estis ĉiam plej granda ol tiu de multaj aliaj kritikistoj. Danke al li la skandinavia literaturo ekfloris liberiĝinte el la ligaĉoj malmodernaj kaj orientiĝintaj je novigema kaj revolucia realismo.
Meyers Großes Konversations-Lexikon, Band 3. Leipzig 1905, p. 318-319, kio legeblas tie ĉi interrete.
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.