From Wikipedia, the free encyclopedia
Flavonoidi ili bioflavonoidi (lat. flavus = žuto) predstavljaju klasu biljnih sekundarnih metabolita. Izvorno su bili označavani kao vitamin P, vjerovatno zbog uticaja koje imaju na propustljivost provodnih kapilara. Danas se ovaj naziv rijetko koristi.[1][2]
Po IUPAC nomenklaturi,[3] šira klasa je podijeljena na:
Ove tri flavonoidne klase povezuju ketonske grupe, pa su flavonoidi i flavonoli.[4]
Postoji veoma veliki broj raznolikih bioflavonoida. Dosad ih je identificirano preko 800, a najpoznatiji su: kvercetin, antocijanini, katehini, rutin, hesperidin i dr. Mnogi od njih su u stvarnosti pigmenti voća i povrća. Postoje brojni naučni podaci o njihovom blagotvornom učinku na organizam, iako još uvijek nedostaju vjerodostojna istraživanja koje bi dala neoborive dokaze za podatke o takvim učincima.
Neki stručnjaci bioflavonoide nazivaju C-kompleksom, jer se često nalaze zajedno sa vitaminom C. Mnoga istraživanja o bioflavonoidima govore o mogućim ulogama u organizmu. Za sada je gotovo dokazano da mogu pozitivno uticati na oštećenu funkciju kapilara i vena. Brojna istraživanja su pokazala da bioflavonoidi imaju antitrombotska svojstva. Pokazalo se i da su mnogi biljni primjerci iz klase bioflavonoida snažni antioksidansi, tj. da sprečavaju oštećenje ćelija koje uzrokuju slobodni radikali, nusproizvodi oksidacijskog metabolizma. Neki bioflavonoidi se upotrebljavaju u prehrambenoj industriji, kao dodaci hrani u cilju sprečavanja oksidacije masti, ali i za povećanje hranljive i biološke vrijednosti takve hrane.
Sve se više istražuje i uloga bioflavonoida u metabolizmu i funkciji askorbinske kiseline, tj. vitamina C u organizmu. Za sada nema pouzdanog dokaza, ali se vjeruje da vitamin C i bioflavonoidi zajednički doprinose pozitivnim efektima u imunom sistemu. Postoje i istraživanja koja daju naznake da je njihov pozitivan učinak na sprečavanje srčanih bolesti, raka, pa i na antiinfektivna svojstva nekih bioflavonoida.
Neka istraživanja su pokazala da pojedinačno korišteni vitamin C i flavonoid iz agruma, hesperidin, nemaju nikakvo dejstvo na simptome menopauze. Zajedno su, međutim, spriječili "valunge" kod većine od 94 ispitanih žena.
Budući da se bioflavonoidi ne smatraju vitaminima, a ni neophodnim materijama, za sada ne postoji preporučena dnevna doza unosa bioflavonoida, ali brojni naučnici veruju da prehrana s puno bioflavonoida iz voća i povrća može da spriječi razvoj srčanih oboljenja i mnogih tumora.
Razvrstano je preko 5.000 prirodnih flavonoida iz različitih biljaka. Podijeljeni su prema hemijkskoj strukturi i u slijedeće podgrupe.[5]):
Antoksantini se dijele u dvije grupe:[6]
Grupa | Skelet | Primjeri | |||
---|---|---|---|---|---|
Opis | Funkcionalna grupa | Strukturna formula | |||
3-Hidroksl | 2,3-Dihidro | ||||
Flavoni | 2-Fenilhromen-4-on | ✗ | ✗ | ![]() |
Luteolin, Apigenin, Tangeritin |
Flavonoli ili 3-Hidroksiflavon |
3-Hidroksi-2-fenilhromen-4-on | ✓ | ✗ | ![]() |
Kvercetin, Kempferol, Miricetin, Fisetin, Galangin, Izorhamnetin, Pahipodol, Ramnazin, Piranoflavonoli, Furanoflavonoli, |
Grupa | Skelet | Primjeri | |||
---|---|---|---|---|---|
Opis | Funkcionalna grupa | Strukturna formula | |||
3-Hidroksil | 2,3-Dihidro | ||||
Flavanoni | 2,3-Dihidro-2-fenilhromen | ✗ | ✓ | ![]() |
Hesperetin, Naringenin, Eriodiktiol, Homoeriodiktiol |
Grupa | Skelet | Primjeri | |||
---|---|---|---|---|---|
Opis | Funkcionalna grupa | Strukturna formula | |||
3-Hidroksil | 2,3-Dihidro | ||||
Flavanonoli ili 3-Hidroksi ili 2,3-Dihidro |
2,3-Dihidro-2-fenilhromen-4-on | ✓ | ✓ | ![]() |
Taksifolin (ili Dihidrokvercetin), Dihidrokempferol |
Uključujući flavan-3-ole (flavanole), flavan-4-ole i flavan-3,4-diole.
Antocijanidini su aglikoni antocijanina; kao skelet im služi ion flavilija (2-fenilhromenilijum)
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.