yezh From Wikipedia, the free encyclopedia
Ur yezh romanek eo al ladinoeg pe yuzev-spagnoleg ("djidio", dzhudezmo, spanyol, גודיאו-איספאנייול) komzet gant 100.000 a dud en Israel ha gant 10.000 den all e Turkia. Komzet e vez ivez e Brazil, Frañs, Alamagn, Bulgaria, Gres ha Mec'hiko. Honnezh e oa yezh ar sefardim, ar yuzevien kaset kuit eus Spagn en 1492.
Ladinoeg (Ladino, Judeo-espanyol) | |
---|---|
Perzhioù | |
Komzet e : | Israel, Turkia, Brazil, Frañs, Alamagn, Bulgaria, Gres, Mec'hiko, Curaçao |
Komzet gant : | ~ 150 000 |
Renkadur : | goude 100 |
Familh-yezh : | Yezhoù Indezeuropek
|
Statud ofisiel | |
Yezh ofisiel e : | - |
Akademiezh : | Autoridad Nasionala del Ladino, Alliance Israelite Universelle |
Kodoù ar yezh | |
ISO 639-1 | - |
ISO 639-2 | lad |
ISO 639-3 | |
Kod SIL | LAD |
Sellit ivez ouzh ar pennad Yezh. |
War digresk ec'h a an niver a dud a ra gant ar yezh-mañ dre ar bed a-bezh.
An hengastilhaneg eo yezh diazez al ladinoeg, ennañ meur a c'her o tont eus an hebraeg, evel ma'z eo an alamaneg diazez ar yideg komzet gant an ashkenazim. Ar yezherien a hiriv zo diskennidi eus familhoù deuet eus Salonika, Sarajevo, Skopia, Rodas, Izmir pe Istanbul. E dibenn an XXvet kantved e veze komzet gant tud diyuzev ivez en porzh Salonika.
Gwechall e veze skrivet kentoc'h gant al lizherenneg hebraek, dreist-holl er skritur raschiek (rashi), evel an darn vrasañ eus ar yezhoù yuzevek. Bremañ avat e vez skrivet peurliesañ gant al lizherenneg latin, dreist-holl e Turkia ma vez skrivet hervez reolennoù reizhskrivañ an turkeg. En Israel avat e vez graet hervez an doare-skrivañ ijinet gant Savadur Broadel al Ladinoeg (Autoridad Nasionala del Ladino). Evit un nebeud tud all, evel Iacob M Hassán, e vefe gwelloc'h skrivañ hervez reolennoù ar spagnoleg a-vremañ.
Aet e oa kalz war digresk en XXvet kantved an niver a dud a ra gant ar yezh-mañ dre ma oa bet lazhet kalz anezhe gant an nazied e-pad an Eil brezel bed. Kozh a-walc'h eo an darn vrasañ eus an dud barrek war al ladinoeg hiziv ha ne vez ket desket ganto d'o bugale peurliesañ.
En arvar da vont da get e c'hellfe bezañ neuze daoust ma vez desket en-dro gant un nebeud tud yaouank a glask lakaat ar yezh da vont war-raok.
Yezhoù yuzev ( ) | |||
---|---|---|---|
Afro-Aziatek | |||
Hebraeg | (marevezh): Bibl | Mishnaeg | Krennamzer | Modern | ||
(rannyezhoù): Ashkenazed | Sefaraded | Yemeniteg | Sananeg | Tiberieg | Mizraheg | |||
Yuzev-aramaeg (Aramaeg) : Barzaneg | Houlaolaeg | Denieg | Didaneg | Nochaneg | |||
Yuzev-arabeg (Arabeg) : Arabeg yuzev-irakek | Arabeg yuzev-marokek | Arabeg yuzev-yemenek | Yuzevarabeg Libia | Yuzevarabeg Tunizia | |||
Re all : Kouchiteg : | Kayleg | Kwareg | Kailigneg | Berbereg : Yuzev-berbereg | ||
Indezeuropeg | |||
Yidicheg (Alamaneg) : Nat'l Yiddish Book Ctr. | YIVO | C'hoariva Yiddish | Yeshivish | Yinglish | Klezmer-loshn | |||
Yuzev-romaneg : Yuzev-katalaneg | Italkieg | Ladinoeg | La‘az | Yuzev-okitaneg | Zarfateg | Yuzev-portugaleg | Yuzev-aragoneg | Tetuani | |||
Yuzev-Perseg (Aryaneg) : | Bouc'horeg | Djouhourieg | Dzhidieg | Yuzev-Hamedaneg | Yuzev-Golpayganeg | Yuzev-Chirazeg | ||
Yuzev -Esfahaneg | Yuzev -Kermaneg | Yuzev -Kashaneg | Yuzev -Borujerdeg | |||
Yuzev -Khunsareg | Yuzev -Kurdeg | Yuzev -Yazdeg | Yuzev -Nehevandeg | |||
Re all: Yevaneg (Gresianeg) | Knaneg (Yezhoù slavek) | Yuzev-marateg (Indezaryaneg) | |||
Altaeg | Dravideg | Kartvelianeg | |
Krimtchakeg | Karaimeg | Yuzev-malayalameg | Grouzineg |
613 Mitzvot • Halac'ha • Kabbala • Midrash • Minhag • Talmud • Tanac'h (Torah / Nevi'im / Ketouvim) • Targoum
|
Strolladoù sokial-sevenadurel |
---|
Achkenazed • Djouhouried • Mizrac'hed • Samaritaned • Sefaraded
|
Istor ar Yuzevien |
Brezelioù yuzev-roman • Diaspora • Harlu Babilon • Istor ar Yuzevien er Grennamzer • Istor ar Yuzevien en Henamzer • Templ Jeruzalem
|
Istor ar Yuzevien dre vro |
Alamagn • Breizh • Broioù muzulman • Frañs • Israel • Polonia • Rusia • Spagn • Stadoù-Unanet
|
Kredennoù yuzevek |
Adgroueouriezh yuzev • Esened • Fariseed • Karaegezh • Kristeniezh kentidik • Ortodoksiezh yuzev • Sadukeed • Samaritanegezh • Yuzevegezh an Eil Templ • Yuzevegezh adreizhet • Yuzevegezh frankizour • Yuzevegezh kentidik • Yuzevegezh virour • Zeloted
|
Lidoù |
Listenn pedennoù ha bennozhioù yuzev
|
Yezhoù yuzev |
Bouc'horeg • Djidieg • Grouzineg • Hebraeg • Ladinoeg • Yideg • Yuzev-tateg
|
Strolladoù politikel er yuzevegezh |
Aliyah • Brezel israelat-arab • Bund • C'hasidegezh • Dishualidigezh ar Yuzevien • Haskalah • Hasmoneed • Istor ar sionouriezh • Istor Stad Israel • Kibboutz • Sanhedrin • Sionouriezh • Trevadennoù yuzevek e Palestina
|
Heskinerezh ar Yuzevien |
Enepyuzevegezh • Shoah |
![]() |
Porched ar yezhoù hag ar skriturioù Adkavit pennadoù Wikipedia a denn d'ar yezhoù. |
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.