Камсамольская вуліца (раней Феліцыя́наўская, Богаяўле́нская, Багадзе́льная) — часткова пешаходная вуліца ў Цэнтральным раёне Мінска. Працягласць — каля 800 м ад вуліцы Няміга да вуліцы Кірава. Вуліца пешаходная на адрэзку ад вуліцы Інтэрнацыянальнай да Нямігі.
Камсамольская вуліца Мінск | |
---|---|
| |
Агульная інфармацыя | |
Краіна | Беларусь |
Горад | Мінск |
Раён | Цэнтральны |
Гістарычны раён | Верхні горад, Новы горад |
Працягласць | 800 м |
Найбліжэйшыя станцыі метро |
![]() ![]() ![]() |
Ранейшыя назвы | Феліцыянская, Багадзельная |
Код вуліцы | 371[1] |
![]() |
На вуліцы размешчаны клуб імя Дзяржынскага, грамадская прыёмная КДБ Беларусі, гімназія, цэнтральная кнігарня.
Гісторыя
![Thumb](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/28/Miensk%2C_Felicyjana%C5%ADskaja._%D0%9C%D0%B5%D0%BD%D1%81%D0%BA%2C_%D0%A4%D1%8D%D0%BB%D1%96%D1%86%D1%8B%D1%8F%D0%BD%D0%B0%D1%9E%D1%81%D0%BA%D0%B0%D1%8F_%281910%29_%282%29.jpg/640px-Miensk%2C_Felicyjana%C5%ADskaja._%D0%9C%D0%B5%D0%BD%D1%81%D0%BA%2C_%D0%A4%D1%8D%D0%BB%D1%96%D1%86%D1%8B%D1%8F%D0%BD%D0%B0%D1%9E%D1%81%D0%BA%D0%B0%D1%8F_%281910%29_%282%29.jpg)
Узнікла ў 16 стагоддзі. Першапачаткова мела назву Феліцыянаўская. Вуліца Феліцыянаўская праходзіла каля Марыінскага касцёла (Кафедральны касцёл на плошчы Свабоды), у адной вежы якога захоўваліся мошчы святога Феліцыяна, абаронцы горада[2]. У пачатку 19 стагоддзя ў выніку ажыццяўлення першага праектнага плану Мінску, зацверджанага 21 лютага 1817 года, была выпрастана[3]. У 1866 годзе вуліца атрымлівае назву Багадзельная[4], бо на ёй знаходзілася гарадская багадзельня[2]. Пасля ўсталявання савецкай улады вуліца пераназвана, з 1922 года яна носіць назву Камсамольская.
Рэканструкцыя
![Thumb](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/4a/%D0%9C%D1%96%D0%BD%D1%81%D0%BA._%D0%9F%D0%B5%D1%88%D0%B0%D1%85%D0%BE%D0%B4%D0%BD%D0%B0%D1%8F_%D0%9A%D0%B0%D0%BC%D1%81%D0%B0%D0%BC%D0%BE%D0%BB%D1%8C%D1%81%D0%BA%D0%B0%D1%8F_%28%D0%B6%D0%BD%D1%96%D0%B2%D0%B5%D0%BD%D1%8C_2018%29_%2802%29.jpg/640px-%D0%9C%D1%96%D0%BD%D1%81%D0%BA._%D0%9F%D0%B5%D1%88%D0%B0%D1%85%D0%BE%D0%B4%D0%BD%D0%B0%D1%8F_%D0%9A%D0%B0%D0%BC%D1%81%D0%B0%D0%BC%D0%BE%D0%BB%D1%8C%D1%81%D0%BA%D0%B0%D1%8F_%28%D0%B6%D0%BD%D1%96%D0%B2%D0%B5%D0%BD%D1%8C_2018%29_%2802%29.jpg)
![Thumb](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/73/Kamsamolskaja_street_%28Minsk%29_p02.jpg/640px-Kamsamolskaja_street_%28Minsk%29_p02.jpg)
З восені 2017 па чэрвень 2018 года вялася рэканструкцыя Рэвалюцыйнай і Камсамольскай вуліц са стварэннем пешаходнай зоны па праекце «Мінскай спадчыны». Галоўнай вуліцай у рэканструкцыі стала Камсамольская, дзе з’явілася шырокая 250-метровая пешаходная зона ад вуліцы Інтэрнацыянальнай да Нямігі, праз якую па цотным боку ідзе скразны праезд з паваротам на Рэвалюцыйную, аддзелены слупкамі з ланцугамі паміж імі. Пасярод пешаходнай зоны высадзілі шарападобныя клёны, паставілі лаўкі, гранітныя кветачніцы і стылізаваныя пад даўніну ліхтары, на скрыжаванні з вуліцай Рэвалюцыйнай устаноўлены гадзіннік з паказальнікамі. Пешаходная частка забрукавана гранітнай пліткай, праезд — бетоннай[5][6][7]. Колерам было пазначана месца, дзе знаходзіўся касцёл Святога Міхаіла Арханёла. Праект быў раскрытыкаваны грамадскасцю за архітэктурныя рашэнні, захаванне праезду для аўтатранспарту, небяспечныя ланцугі і іншыя элементы на шляху пешаходаў, адсутнасць нармальнай вадасцёкавай сістэмы[8]. На працягу лета 2018 года ў час залеваў скрыжаванне з вул. Рэвалюцыйнай некалькі разоў затоплівала, паколькі ліўневая каналізацыя не спраўлялася з такім аб’ёмам вады, ад падтапленняў пацярпелі кафэ, офісы і крамы. Было прынята рашэнне ўстанавіць дадатковыя дажджавыя прыёмнікі[9].
Характэрныя будынкі і збудаванні
Па няцотным баку
- № 5 — будынак, пабудаваны ў канцы 19 ст. з цэглы. Трохпавярховы прамавугольны ў плане, з неглыбокім рызалітам у дваровай частцы. Накрыты двухсхільным дахам. Сіметрыя кампазіцыі галоўнага фасада парушаная арачным праездам у вуглавой частцы. Плоскія сцены без дэкору прарэзаныя прамавугольнымі аконнымі праёмамі. Тарцы будынка завершаны трохвугольнымі шчытамі[10]. Гісторыка-культурная каштоўнасць 1-й катэгорыі[3]
- № 7 — будынак, пабудаваны ў канцы 19 ст. з цэглы. Стары адрас — Багадзельная, 5. Тут размяшчаўся цэнтральны вінны склад братоў Хаецкіных. У магазіне мелася і аддзяленне цэйлёнскага чаю, кавы і какава слыннай маскоўскай фірмы М. Пажывю[11]. Двухпавярховы прамавугольны ў плане будынак з неглыбокім рызалітам у дваровай частцы. Накрыты пакатым двухсхільным дахам. Галоўны фасад несіметрычны, па вуглах крапаваны плоскімі пілястрамі, на другім паверсе члянёны вялікімі прамавугольнымі вокнамі з ліштвамі. У трохвугольным шчыце тарцовай часткі будынку сегментная люкарна[10]. Гісторыка-культурная каштоўнасць 1-й катэгорыі[3].
- № 9/16 — будынак, пабудаваны ў канцы 19 ст. з цэглы. Аднапавярховы Г-падобны ў плане будынак накрыты вальмавым дахам. Фасады вырашаныя строга, збаўленыя дэкора. Па вуглах сцены ўмацаваныя плоскімі лапаткамі. Аконныя праёмы прамавугольныя. Гісторыка-культурная каштоўнасць 1-й катэгорыі[3].
- № 11 (вуліца Рэвалюцыйная, 7) — Дом Вечарэвіна. будынак, пабудаваны ў канцы 19 ст. з цэглы. Стары адрас — Багадзельная, 15. Першапачаткова ў гэтым будынку размяшчалася гасцініца Дрэйцэра на 40 нумароў[11]. У савецкі час тут размяшчалася «Першая савецкая гасцініца»[12]. Трохпавярховы, трохчасткавая асіметрычная кампазіцыя. Складаецца з трох рознавысокіх пабудоў, якія шчыльна прымыкаюць адна да адной[10]. Гісторыка-культурная каштоўнасць 1-й катэгорыі[3].
- № 13 — будынак, пабудаваны ў канцы 19 ст. з цэглы. Першапачаткова выкарыстоўваўся як гасцініца. Трохпавярховы з паўпадвалам прамавугольны ў плане будынак накрыты двухсхільным дахам. Галоўны фасад строга сіметрычны. Помнік архітэктуры эклектызму з элементамі класіцызму[10]. Гісторыка-культурная каштоўнасць 1-й катэгорыі[3].
- № 15 — будынак, пабудаваны ў канцы 19 ст. з цэглы. Двухпавярховы, амаль квадратны ў плане будынак, з мансардай. Помнік архітэктуры эклектызму з выкарыстаннем элементаў стыляў класіцызму і ампір[10]. Гісторыка-культурная каштоўнасць 1-й катэгорыі[3].
- № 35 (вуліца Кірава, 19) — чатырохпавярховы жылы дом з элементамі стылю канструктывізм (1929; архіт. Г. Кавокін) —
Гісторыка-культурная каштоўнасць Беларусі, шыфр 713Г000074
Па цотным баку
- № 6 — будынак, пабудаваны ў канцы 18 стагоддзя з цэглы, перабудаваны ў 19 ст. Трохпавярховы будынак складанай канфігурацыі ў плане, накрыты сістэмай аднасхільных дахаў. Кампазіцыя галоўнага фасада сіметрычная. Помнік грамадзянскай архітэктуры з элементамі класіцызму[10]. Гісторыка-культурная каштоўнасць 1-й катэгорыі[3].
- № 8 (Рэвалюцыйная, 18) — будынак, пабудаваны ў 1954—1955 гадах. Гісторыка-культурная каштоўнасць рэгіянальнага значэння[3].
- № 12 — будынак, гісторыка-культурная каштоўнасць 1-й катэгорыі[3].
- № 14 — будынак, пабудаваны ў 1954—1955 гадах. Гісторыка-культурная каштоўнасць рэгіянальнага значэння[3].
- № 16 — пабудаваны ў 1951 годзе. Гісторыка-культурная каштоўнасць рэгіянальнага значэння[3].
- № 18 — будынак, пабудаваны ў канцы 19 ст. з цэглы. Гісторыка-культурная каштоўнасць 1-й катэгорыі[3].
- № 20а — гісторыка-культурная каштоўнасць 1-й катэгорыі[3].
- № 22 — будынак, пабудаваны ў канцы 19 ст. Гісторыка-культурная каштоўнасць рэгіянальнага значэння[3].
- № 24 — будынак, пабудаваны ў канцы 19 ст. Стары адрас — Багадзельная, 28. У гэтым будынку прадпрымальнікі І. Ш. Блох і І. Я. Ісакаў прымалі замовы па будове вадаправодаў, каналізацыяў, артэзіянскіх калодзежаў, утрымлівалі склад тэхнічнага абсталявання[11]. Гісторыка-культурная каштоўнасць рэгіянальнага значэння[3].
Сквер імя Дзяржынскага
![Thumb](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/8c/Komsomol_bulvar.jpg/320px-Komsomol_bulvar.jpg)
Сквер размяшчаецца на скрыжаванні праспекта Незалежнасці і вуліцы Камсамольскай. Сквер названы ў гонар Фелікса Дзяржынскага, рэвалюцыянера, савецкага дзяржаўнага дзеяча, заснавальніка УНК.
У скверы ў 1955 годзе ўсталяваны бюст Ф. Дзяржынскаму (скульптар — З. Азгур, архітэктар — В. Волчак); граніт, бронза; вышыня бюста 1,5 м, пастамента 2,5 м.)[10]. Сквер з’яўляецца гісторыка-культурнай каштоўнасцю рэспубліканскага значэння[3].
Зноскі
- Іван Сацукевіч. Тапанімія вуліц і плошчаў Мінска ў XIX — пачатку XX ст. . Беларускі калегіум (10 красавіка 2016). Праверана 12 студзеня 2017.(недаступная спасылка)
- Дзяржаўны спіс гісторыка-культурных каштоўнасцей Рэспублікі Беларусь: [Даведнік] / склад. В. Я. Абламскі, І. М. Чарняўскі, Ю. А. Барысюк. — Мн.: БЕЛТА, 2009. — 684 с. — 1 000 экз. — ISBN 978-985-6828-35-8.
- Список улиц в городах Минской губернии. «Минские губернские ведомости» №7, 12 февраля 1866 г.
- Збор помнікаў гісторыі і культуры Беларусі / АН БССР. Ін-т мастацтвазнаўства, этнаграфіі і фальклору; Рэд. кал.: С. В. Марцэлеў (гал. рэд.) і інш. — Мн.: БелСЭ, [1984—1988].
- Шыбека З. В., Шыбека С. Ф. Мінск: Старонкі жыцця дарэв. горада / Пер. з рускай мовы М. Віжа; Прадмова С. М. Станюты. — Мн.: Полымя, 1994.— 341 с. [1] асобн. арк. карт.: іл. ISBN 5-345-00613-X.
- Ад гасцініцы «Белорусь» да гасцініцы Crowne Plaza(недаступная спасылка)
Спасылкі
Wikiwand in your browser!
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.