Першая сусветная вайна (28 ліпеня 1914 — 11 лістапада 1918) — адзін з найбуйнейшых узброеных канфліктаў у гісторыі чалавецтва, які ахапіў большасць краін Еўропы, а таксама многія іншыя рэгіёны свету. Вайна ўключала вядомыя франты і тэатры ваенных дзеянняў, такія як Заходні і Усходні франты, Італьянскі і Балканскі франты, а таксама баі ў Афрыцы і Азіі. Першая сусветная вайна стала першай сапраўды глабальнай вайной, якая прынесла велізарныя разбурэнні і трагедыі, змяніла хаду гісторыі і паўплывала на сучаснае жыццё.
![?](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/74/Ambox_warning_yellow.svg/50px-Ambox_warning_yellow.svg.png) | Увага! Наступны тэкст заснаваны на артыкуле Першая сусветная вайна і перапрацоўваецца з дапамогай адмысловай мадэлі Chat-GPT Pro. Перад публікацыяй артыкул будзе вычытвацца і правярацца. Мадэль мае доступ да рознай адмысловай літаратуры па беларускай мове, тэрміналогіі, слоўнікаў і рэкамендацый па Вікіпедыі і беларускай мове. Мадэль атрымала для апрацоўкі актуальныя на 28 чэрвеня 2024 года версіі артыкулаў пра Першую сусветную вайну на беларускай, англійскай, нямецкай, партугальскай, італьянскай і рускай мовах, а таксама беларускі артыкул пра ўсходні фронт. |
Хуткія факты Першая сусветная вайна, Дата ...
Закрыць
Вайна пачалася пасля забойства астра-венгерскага эрцгерцага Франца Фердынанда ў Сараева 28 чэрвеня 1914 года. Гэта падзея стала трыгерам для разбурэння дыпламатычных адносін паміж галоўнымі еўрапейскімі дзяржавамі, якія ўтварылі два варожыя блокі: Траісты саюз (Германія, Аўстра-Венгрыя, Італія) і Антанта (Францыя, Расійская імперыя, Вялікабрытанія):citation[oaicite:2]{index=2}.
Першая сусветная вайна адрознівалася ад папярэдніх канфліктаў не толькі велізарным маштабам і колькасцю ўдзельнікаў, але і выкарыстаннем новых тэхналогій і зброі, уключаючы танкі, хімічную зброю і самалёты. Гэта прывяло да жахлівых наступстваў, уключаючы мільёны загінулых і параненых, велізарныя разбурэнні гарадоў і вёсак, а таксама значныя сацыяльныя і палітычныя змены ў многіх краінах:citation[oaicite:1]{index=1}.
Скончылася вайна падпісаннем Версальскага дагавора 28 чэрвеня 1919 года, які ўстанавіў новыя межы і ўмовы міру, але заклаў падмурак для будучых канфліктаў, уключаючы Другую сусветную вайну. Першая сусветная вайна значна паўплывала на міжнародныя адносіны, прывяла да падзення імперый і ўзнікнення новых дзяржаваў, а таксама пакінула глыбокі след у культурнай спадчыне многіх народаў:citation[oaicite:0]{index=0}.