El 5 de lujo el ze el 186° dì dal scumìsio de l'ano drio del całendàrio gregorian e el 187° inte i ani bizesti. Par rivar al cao de l'ano ghe vołe oncora 179 dì.
- 1294 – Dopo 27 mezi de Conclave el vien ełezesto Papa Cełestin V
- 1610 – John Guy el salpa da Bristol, co altri 39 cołoni, verso Teranova
- 1687 – Publegà el Philosophiae Naturalis Principia Mathematica de Isaac Newton
- 1803 – La Convension de Artlenburg ła porta a l'ocupasion franseze de Hannover (che ła zera goernada dai monarchi britàneghi )
- 1811 – El Venesueła ła ze ła prima nasion sudamericana a declarar l'indipendensa da ła Spagna
- 1813 – Guera del 1812: łe scumìsia trè stimane de incursion britàneghe su Fort Schlosser, Black Rock e Plattsburgh (New York)
- 1814 – Guera del 1812: bataja de Chippawa – El zenerałe major statunitense Jacob Brown el dèzema el zenerałe britànego Phineas Riall a Chippewa (Ontario)
- 1830 – I fransezi, desbarcai a Sidi Ferrudj el 14 de zugno, i entra in Algeri e i ciapa el podere fazendo ła Alzeria franseze
- 1841 – Nàsita del turismo organizà: Thomas Cook el organiza el primo pacheto turìstego cofà che el ze intendesto uncó
- 1865 - Inghiltera prima leje al mondo sui lìmiti de vełosità
- 1884 – La Zermània el se inposesiona del Camerun
- 1938 - L'Itàlia, el Japon e el Manchuko i firma a Tokyo un acordo de comèrcio
- 1940 – Seconda guera mondiałe: el Regno Unio e ła Fransa de Vichy i finise łe rełasion diplomàteghe
- 1941 – Seconda guera mondiałe: łe trupe todesche łe riva al fiume Dnepr
- 1943
- Seconda guera mondiałe: bataja de Kursk – Scumìsia el pì grando scontro intrà cari armai de ła stòria
- Seconda guera mondiałe: ła flota de invazion liada ła nàvega verso ła Sicìlia
- 1945 – Seconda guera mondiałe: declarada ła libarasion de łe Fiłipine
- 1946 – Nase el bikini
- 1950
- Guera de Corea: primo scontro intrà forse statunitense e nordcoreane (Task Force Smith)
- Sionismo: a ła Kneset pasa ła Leje del retorno che ła garantise a tuti i ebrei el derito de imigrare in Israełe
- 1951 – William Shockley el inventa el transistor a zunsion
- 1958 – Prima scałada del Gasherbrum I, 11ª sima pì alta del mondo
- 1962 – L'Alzeria ła ciapa l'indipendensa da ła Fransa.
- 1971 – L'età minima par votare inte i Stati Unii ła vien portada da 21 a 18 ani
- 1975 - Cao Verde el ciapa l'indipendensa dal Portogało
- 1986 – La Stàtua de ła Libartà ła vien reverzesta al pùblego dopo de na granda restaurasion
- 1994 - Jeff Bezos el fonda a Seattle Amazon, ła pì granda e-commerce del mondo.
- 1995 - la Costitusion de l'Armènia ła vien aprovada par referéndum nasionałe
- 1996 – Edimburgo: nase ła piègora Dolly, el primo mamìfaro nasesto da na clonasion
- 1998
- In Alzeria ła entra in vigore na dura leje su l'arabizasion
- El Japon el lansa na sonda spasiałe verso Marte, zontàndose a ła corsa spasiałe
- 2003 – Taiwan el ze l'ùltemo teritòrio a vegner cavà da ła lista de łe àree infete da ła SARS scrivesta da l'Organizasion Mondiałe de ła Sanità
- 2004 – Prime ełesion presidensiałi in Indonèzia
- 2005 – The Indipendent el pùblega el stùdio su łe trase de Homo sapiens catae arente del lago Valsequillo, a Puebla in Mèsego, inte el novenbre del 2003. I resercatori de l'Università de Liverpool e Bournesmouth i declara che łe peche łe deriva da 38-39 000 ani fa, co invese se zera senpre credesto che l'Amèrica no ła fuse stada cołonizada prima de 11.500 ani fa
- 2007 – Ła vien mesa in véndita ła nova Fiat 500
- 2012 – El vien inaugurà The Shard a Londra
- 2015 - Referéndum grego del 2015: Grando refudo a łe condision inponeste da l'Union Eoropea, el Fondo Monetàrio Internasionałe e Banca Sentrałe Eoropea.
- 2016 – La sonda spasiałe Juno ła entra inte l'òrbita de Zove. Prima volta che un veìcuło spasiałe el riva tanto arente al pì grando pianeta del Sistema sołare
- 2018 –
- La Lituània ła divien el 38° menbro de l'OCSE
- Spagna: El Partido Popular el organiza łe so prime primàrie par ła ełesion del presidente del partio.
Rełijoze
Festa del patrono de łe sità