Ang arseniko o arsenik (Kastila: arsenico, Ingles: arsenic) ay isang uri ng elementong kimikal at lasong metaliko. Mayroon itong atomikong bilang na 33, atomikong timbang na 74.992, balensiyang 3 o 5, at sagisag na As. Natutunaw ang abuhing arseniko sa temperaturang 817 °C (habang nasa 28 na presyong atmosperiko, sagisag atm), sumisingaw (sublima) sa temperaturang 613 °C, at may espesipikong grabidad na 5.73. Mayroon itong tatlong anyong alotropiko, na nasa anyong may kulay na dilaw, itim, at abuhing kristalina. Ginagamit ang arseniko bilang insektisidyo o pamatay ng pesteng mga kulisap, pamatay ng mapinsalang mga damo, at inihahalo rin sa mga aloy.[11]
![]() | ||||||||||||||||||||||||||||||||||
Arsenic | ||||||||||||||||||||||||||||||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
Bigkas | ||||||||||||||||||||||||||||||||||
Allotropes | kulay-abo (pinakakaraniwan), dilaw, itim (tingnan ang mga alotropo ng arseniko) | |||||||||||||||||||||||||||||||||
Appearance | metallic grey | |||||||||||||||||||||||||||||||||
Standard atomic weight Ar°(As) | ||||||||||||||||||||||||||||||||||
Arsenic sa talahanayang peryodiko | ||||||||||||||||||||||||||||||||||
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||
Atomikong bilang (Z) | 33 | |||||||||||||||||||||||||||||||||
Group | 15 | |||||||||||||||||||||||||||||||||
Period | 4 | |||||||||||||||||||||||||||||||||
Block | p-block | |||||||||||||||||||||||||||||||||
Electron configuration | [Ar] 3d10 4s2 4p3 | |||||||||||||||||||||||||||||||||
Electrons per shell | 2, 8, 18, 5 | |||||||||||||||||||||||||||||||||
Physical properties | ||||||||||||||||||||||||||||||||||
Phase at STP | solido | |||||||||||||||||||||||||||||||||
Sublimation point | 887 K (615 °C, 1137 °F) | |||||||||||||||||||||||||||||||||
Density (at 20° C) | grey: 5.782 g/cm3[3] | |||||||||||||||||||||||||||||||||
when liquid (at m.p.) | 5.22 g/cm3 | |||||||||||||||||||||||||||||||||
Triple point | 1090 K, 3628 kPa[4] | |||||||||||||||||||||||||||||||||
Critical point | 1673 K, ? MPa | |||||||||||||||||||||||||||||||||
Heat of fusion | grey: 24.44 kJ/mol | |||||||||||||||||||||||||||||||||
Heat of vaporization | 34.76 kJ/mol (?) | |||||||||||||||||||||||||||||||||
Molar heat capacity | 24.64 J/(mol·K) | |||||||||||||||||||||||||||||||||
Vapor pressure
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||
Atomic properties | ||||||||||||||||||||||||||||||||||
Oxidation states | −3, −2, −1, 0,[5] +1,[6] +2, +3, +4, +5 (isang katamtamang asidikong oksido) | |||||||||||||||||||||||||||||||||
Electronegativity | Pauling scale: 2.18 | |||||||||||||||||||||||||||||||||
Ionization energies |
| |||||||||||||||||||||||||||||||||
Atomic radius | empirical: 119 pm | |||||||||||||||||||||||||||||||||
Covalent radius | 119±4 pm | |||||||||||||||||||||||||||||||||
Van der Waals radius | 185 pm | |||||||||||||||||||||||||||||||||
![]() | ||||||||||||||||||||||||||||||||||
Other properties | ||||||||||||||||||||||||||||||||||
Natural occurrence | primordiyal | |||||||||||||||||||||||||||||||||
Crystal structure | grey: rhombohedral (hR2) | |||||||||||||||||||||||||||||||||
Lattice constants | ar = 413.15 pm α = 54.133° pm ah = 375.99 pm ch = 1054.58 pm (at 20 °C)[3] | |||||||||||||||||||||||||||||||||
Thermal expansion | 5.6 µm/(m⋅K)[7] (at r.t.) | |||||||||||||||||||||||||||||||||
Thermal conductivity | 50.2 W/(m⋅K) | |||||||||||||||||||||||||||||||||
Electrical resistivity | 333 nΩ⋅m (at 20 °C) | |||||||||||||||||||||||||||||||||
Magnetic ordering | diamagnetic[8] | |||||||||||||||||||||||||||||||||
Molar magnetic susceptibility | −5.5×10−6 cm3/mol[9] | |||||||||||||||||||||||||||||||||
Young's modulus | 8 GPa | |||||||||||||||||||||||||||||||||
Bulk modulus | 22 GPa | |||||||||||||||||||||||||||||||||
Mohs hardness | 3.5 | |||||||||||||||||||||||||||||||||
Brinell hardness | 1440 MPa | |||||||||||||||||||||||||||||||||
CAS Number | 7440-38-2 | |||||||||||||||||||||||||||||||||
History | ||||||||||||||||||||||||||||||||||
Discovery | Arabic alchemists (before AD 815) | |||||||||||||||||||||||||||||||||
Isotopes of arsenic | ||||||||||||||||||||||||||||||||||
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||
Mga sanggunian
Wikiwand in your browser!
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.