From Wikipedia, the free encyclopedia
Ugljen disulfid je bezbojna isparljiva tečnost sa formulom CS2. Ovo jedinjenje se često koristi kao gradivni blok u organskoj hemiji, kao i industrijski nepolarni rastvarač. On ima miris sličan "etru", mada su industrijski uzorci tipično kontaminirani nečistoćama lošeg mirisa, kao što je karbonil sulfid.[5]
Ugljen disulfid | |
---|---|
![]() | |
![]() | |
IUPAC ime | |
Identifikacija | |
CAS registarski broj | 75-15-0 ![]() |
PubChem[1][2] | 6348 |
ChemSpider[3] | 6108 ![]() |
UNII | S54S8B99E8 ![]() |
EINECS broj | |
UN broj | 1131 |
KEGG[4] | |
ChEBI | 23012 |
RTECS registarski broj toksičnosti | FF6650000 |
Jmol-3D slike | Slika 1 |
Svojstva | |
Molekulska formula | CS2 |
Molarna masa | 76,139 g/mol |
Agregatno stanje | bezbojna tečnost neprečišćena: svetlo-žuta |
Miris | hloroform (čist) loš zadah (industrijski) |
Gustina | 1,261 g/cm3 |
Tačka topljenja |
-110.8 °C, 162 K, -167 °F |
Tačka ključanja |
46.3 °C, 319 K, 115 °F |
Rastvorljivost u vodi | 2,9 g/kg (20 °C) |
Rastvorljivost | rastvoran u alkoholu, etru, benzenu, ulju. hloroformu, CCl4 |
Indeks prelamanja (nD) | 1,6295 |
Viskoznost | 0,363 |
Struktura | |
Oblik molekula (orbitale i hibridizacija) | Linearan |
Dipolni moment | nula |
Opasnost | |
Podaci o bezbednosti prilikom rukovanja (MSDS) | ICSC 0022 |
EU-klasifikacija | ![]() ![]() ![]() |
EU-indeks | 006-003-00-3 |
NFPA 704 | |
R-oznake | R11, R36/38, R48/23, R62, R63 |
S-oznake | (S1/2), S16, S33, S36/37, S45 |
Tačka paljenja | -30 °C |
Tačka spontanog paljenja | 90 °C |
Eksplozivni limiti | 1,3–50% |
LD50 | 3188 mg/kg |
Srodna jedinjenja | |
Srodna jedinjenja | Ugljen dioksid Karbonil sulfid Ugljen diselenid |
Ukoliko nije drugačije napomenuto, podaci se odnose na standardno stanje (25 °C, 100 kPa) materijala | |
Infobox references |
Male količine ugljen disulfida se oslobađaju u vulkanskim erupcijama i u močvarama. CS2 se nekad proizvodio kombinovanjem ugljenika (ili koksa) i sumpora na visokim temperaturama. Reakcija na nižoj temperaturi od oko 600 °C koristi prirodni gas kao izvor ugljenika u prisustvu silikagelnog ili alumina katalizatora:[5]
Reakcija je analogna sagorevanju metana. Mada je izoelektronski sa ugljen dioksidom, CS2 je veoma zapaljiv:
Globalna produkcija/potrošnja ugljen disulfida je aproksimativno jedan milion tona, pri čemu Kina konzumira 49%, a Indija 13%, uglavnom za produkciju rajonskih vlakana.[6] SAD produkcija 2007. godine je bila 56.000 tona.[7]