From Wikipedia, the free encyclopedia
Labud Kusovac (1898—1967) je bio crnogorski novinar, komunista i revolucionar.
Labud Kusovac | |
---|---|
![]() | |
Rođenje | Cetinje, ![]() | 28. 10. 1898.
Smrt | 1967. godine Beograd, ![]() |
Nacionalnost | Crnogorac |
Ostala imena | Obrad Nikolajevič Obarov (u SSSR), Nikola Mermet (u Beču), Robert, Lambert, Merma, Doktor, Karl |
Državljanstvo | Jugoslavija |
Obrazovanje | Diplomirao pravo na Univerzitet u Liježu |
Zanimanje | pravnik, novinar, revolucionar |
Godine aktivnosti | 1918-1967 |
Politička partija | Francuska sekcija radničke internacionale (1918-1920);
Komunistička partija Švajcarske (1920-1921); Komunistička partija Belgije (1921-1924); Komunistička partija Austrije (1924-1927); Komunistička partija Jugoslavije, (1924-1939, 1944-1948); Balkanska komunistička federacija (1924-1935) |
Suparnik/ci | Josip Broz Tito |
Vjeroispovijest | ateista |
Suprug/a | Kristina Kusovac |
Djeca | Vladimir Kusovac |
Roditelji | Savo Kusovac, otac |
1930-ih godina je bio otvoreni protivnik Titu, a od 1948. dugogodišnji golootočki zatvorenik.
Rođen je 29. oktobra 1898. godine u Crnoj Gori.
Kusovac se pridružio komunističkom pokretu kao student u Jugoslaviji i Beču, gde je njegova žena Kristina takođe bila aktivna. Član KPJ od 1920. godine.[1]
U Beču je bio član jugoslovenskog „Kluba studenata marksista“. od 1924. godine je bio urednik uglednog međunarodnog lista »Balkanska federacija«, koji je izlazio na francuskom u Beču.[1] Zajedno sa Mustafom Golubićem, 1925. godine je učestvovao u pokretanju partiskog lista "Srp i čekić", u čijoj se redakciji nalazio duže vremena.[2] Ovaj list su rasturali ilegalnim putem u Jugoslaviju, najviše Dunavom preko radnika na brodovima.[2]
Nakon što je doktorirao u Beču vraća se u Beograd, gde je uhapšen 1927. godine.[3] Februara 1928. je oslobođen, nakon čega sa ženom napušta zemlju. Nakon boravka u Beču odlaze u Moskvu, gde se pridružuju jugoslovenskoj delegaciji Kominterne.[3] Emigrirao je u SSSR 1932. godine.[1] Do 1937. g. radio u aparatu Crvene sindikalne internacionale.
Od 1937. godine je prešao u Pariz, gde radi u aparatu CK KPJ.[1] Pod pseudonimom Obar je postao član Centralnog komiteta KPJ u Parizu.[3] Po izbijanju španskog građanskog rata, u Parizu je odmah formiran Međunarodni komitet za pomoć Španiji, u kome je radio Labud Kusovac, i Jugoslovenski nacionalni komitet koji postaje glavni punkt za prihvat i upućivanje jugoslovenskih dobrovoljaca u Španiju.[4]
Nakon likvidacije generalnog sekretara Milana Gorkića 1937. godine, dvojica pariskih vođa KPJ, Dalmatinac Ivo Marić i Crnogorac Labud Kusovac, nastojali su da se pozicioniraju kao njegovi naslednici.[5]
Marić i Kusovac su bili sve do 1938. u Parizu. Dok je Kusovac bio sekretar Španskog komiteta, dotle je Marić radio u emigracijskim organizacijama.[6]
Jula 1938. godine Tito u pismu šefu Kominterne Georgi Dimitrovu izjavljuje da je isključio svoje suparnike Labuda Kusovca i Ivu Marića iz KPJ.[7] Istog meseca, pariska policija je otkazala gostoprimstvo dr Labudu Kusovcu, Ivanu Mariću i njihovim suprugama, zatim Živojinu Pavloviću i još nekolicini njihovih bliskih saradnika. Među izgnanim nije bilo nijednog od "staljinovaca".[6] Živojin Pavlović tvrdi da njihov izgon nije tražilo jugoslovensko poslanstvo već je denuncijacija kod francuske policije došla od strane novog partijskog rukovodstva, "bilo preko francuske partije, bilo preko agenata GPU-a."[6]
1939. godine Josip Broz ga je, zajedno sa Marićem i drugim vođama KPJ, isključio iz Partije tokom Velike čistke.[8] Obrazloženje je glasilo: "Razorno antipartijsko djelovanje, grupašenje, unošenje zabune u redove Partije, širenje lažnih glasina i veze sa trockističkim i drugim sumnjivim elementima, itd."[8] Njegova žena Kristina Kusovac je tada izbačena iz partije zajedno sa njim. Nakon toga, Broz je denuncirao Marića i Kusovca organima NKVD-a u Moskvi.
U Parizu su Marić-Željezar i Kusovac-Labud kojima sam zabranio sudjelovanje u radu zbog njihova frakcijskog djelovanja i nanošenja štete partiji. Potkopavali su autoritet među emigrantima. U zemlji šire oštre glasine, daju razne svoje direktive i tako uzrokuju zbrku među članovima partije... Ne znam što reći o njemu, jer našoj je partiji napravio takvu štetu kao da je idiot ili svjesni štetočina.[9]
Vlado Dapčević, jedan od golootočana
Labud Kusovac je posle rata vraćen u KPJ, ali je 1948. godine zajedno sa ženom uhapšen i poslat na Goli otok.[11] Osuđen je na dve godine, ali je u logoru proveo šest godina.[12] Iako fizički slab, tamo je strašno tučen.[13] Pušten je 16. kolovoza 1954[12]. godine.
Nakon izlaska iz zatvora, bio je povezan sa Vladom Dapčevićem i drugim golootočanima.[14] Živeo je povučeno do svoje smrti.[3] Ponovo je uhapšen 4. juna 1958. godine, osuđen na dve godine zatvora, i pušten 26. decembra 1960.[15] Umro je 1967. godine.[1]
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.