From Wikipedia, the free encyclopedia
Telep je gradska četvrt locirana u zapadnom delu Novog Sada, koja zauzima površinu od 3,45 .
Telep | |
---|---|
Panoramski pogled na Telep | |
Grad | Novi Sad |
Naselje se sastoji iz dva dela:
Susedne gradske četvrti su: Novo Naselje i Satelit (na severu); Adice (na zapadu); Adamovićevo naselje, Liman 4 i Depresija (na istoku); i Kameničko ostrvo (na jugu).
Na Telepu postoje 3 mesne zajednice:
U srednjem veku (13-16. vek), na ovom prostoru je postojalo naselje po imenu Sent Marton.
Naziv "Telep" na mađarskom jeziku označava naselje. Prvobitno ime današnjeg Telepa bilo je Daranjijevo naselje (na mađarskom: Darányi-telep), a između 1927. i 1944. godine, zvanični naziv Telepa bio je Adamovićevo naselje (ovo ime se koristilo kako za današnji Telep, tako i za današnje Adamovićevo naselje, što su danas dve zasebne gradske četvrti).
Daranjijevo naselje, iz koga je nastao današnji Telep, počelo je da se formira 1889. godine, na području današnjeg Adamovićevog naselja, da bi se posle 1890. godine proširilo i na područje današnjeg Telepa, na prostor oko sadašnje Somborske ulice, kojom se nekada pružala pruga koja je vodila za Sombor (tzv. Somborska pruga). Naselje je prvo obuhvatalo područje današnjeg Severnog Telepa, dok je Južni Telep počeo da se razvija posle 1902. godine.
Naselje u početku naseljavaju radnici koji rade na železnici, a kasnije se doseljavaju i ostali. U tadašnjem naselju pretežno stanovništvo je mađarsko, zatim srpsko, a bilo je i ostalih nacija. Gradska uprava je 1927-28. godine podigla školu Branko Radičević (danas škola Jožef Atila) i dve bogomolje - katoličku i reformatsku. 1931. godine, stanovništvo naselja brojalo je oko 9.000 žitelja. 1945. godine, dotadašnje jedinstveno naselje podeljeno je na zapadni deo koji se od tada zvanično naziva "Telep" i istočni deo, koji zadržava naziv "Adamovićevo naselje".
Telep su nekada uglavnom naseljavali Mađari, a danas pretežno stanovništvo čine Srbi, pogotovo od kada je počela izgradnja stambenih objekata višeporodičnog stanovanja. Pored Srba, u naselju još uvek postoji brojna mađarska manjina. Prema podacima preduzeća JKP Informatika Novi Sad, na području Telepa živi 18.094 stanovnika (2010. godina), od čega u MZ "Južni Telep" 6.615, u MZ "Nikola Tesla - Telep" 5.437 i u MZ "Bratstvo - Telep" 6.042.[1]
Na Telepu postoje pravoslavna, katolička i kalvinistička crkva. Naselje je takođe kulturno središte novosadskih Mađara. 1945. godine, na Telepu je osnovan mađarski kulturni centar "Petefi Šandor", koji se bavi očuvanjem lokalne kulture novosadskih Mađara.
U naselju postoje tri škole:
U severnom delu Telepa nalaze se dom zdravlja i Specijalna hirurška bolnica "Parks".
Na severu Telepa, uz Futoški put, razvijena je privreda, a neka od značajnijih preduzeća su "Minakva", "Novitet", "Plastal", "Enterijer Janković", itd.
Na Futoškom putu se takođe nalazi supermarket "Univereksport".
Neke značajnije ulice su: Somborski bulevar, Subotički bulevar (Bulevar Evrope), Futoški put, Jovana Popovića, Vršačka, Petefi Šandora, Heroja Pinkija, i dr.
Severnom granicom Telepa prostire se magistralni put M–7 Novi Sad – Bačka Palanka.
Glavne linije javnog gradskog prevoza koje saobraćaju na Telepu su autobusi broj 6 i 12. Autobuske linije broj 2, 7 i 9 takođe prolaze pored granica Telepa, a u blizini naselja saobraćaju i linije broj 4, 11A, 11B i 70.
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.