Loading AI tools
Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Wyłko Czerwenkow (ur. 6 września 1900 w Złaticy, zm. 21 października 1980 w Sofii) – bułgarski działacz komunistyczny.
![]() | |
Data i miejsce urodzenia |
6 września 1900 |
---|---|
Data i miejsce śmierci | |
I sekretarz Bułgarskiej Partii Komunistycznej | |
Okres |
od 2 lipca 1949 |
Przynależność polityczna | |
Poprzednik | |
Następca | |
Premier Bułgarskiej Republiki Ludowej | |
Okres |
od 3 lutego 1950 |
Przynależność polityczna | |
Poprzednik | |
Następca | |
Wicepremier Bułgarii | |
Okres |
od 20 lipca 1949 |
Przynależność polityczna | |
Minister Edukacji i Kultury | |
Okres |
od 15 stycznia 1958 |
Przynależność polityczna | |
Odznaczenia | |
![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() |
Pochodził ze wsi Złatica. Do Bułgarskiej Partii Komunistycznej przystąpił w wieku dziewiętnastu lat. Brał udział w powstaniu wrześniowym, po którym został zaocznie skazany na śmierć. Wyroku nie wykonano, zezwalając Czerwenkowowi na emigrację do ZSRR, gdzie zaczął działać w ramach Kominternu[1], ożenił się z siotrą Georgiego Dimitrowa i był rektorem Międzynarodowej Szkoły Leninowskiej w Moskwie (1937–1938).
W latach 1941–1944 był redaktorem naczelnym działającej w Moskwie bułgarskiej radiostacji im. Christo Botewa[1]. Od 1941 był również członkiem Komitetu Centralnego Bułgarskiej Partii Komunistycznej działającego w Moskwie. Wrócił do kraju po przejęciu władzy przez komunistów w Bułgarii w 1944[1].
W latach 1944–1962 członek Biura Politycznego KC BPK. W latach 1950–1954 I sekretarz KC BPK.
W 1950 stanął na czele rządu Bułgarii. Cieszył się zaufaniem Stalina, dzięki swojej silnej pozycji mógł łączyć urząd premiera i stanowisko I sekretarza KC Bułgarskiej Partii Komunistycznej. W 1954 jego znaczenie spadło, co zmusiło go do rezygnacji z funkcji sekretarza. Premierem Bułgarii pozostał natomiast jeszcze przez dwa lata[2]. Bułgarią rządził na wzór stalinowski[2], stosował masowe represje[3], zwalczał opozycję i rozwinął kult swojej osoby, nazywany był „bułgarskim Stalinem”[1]. W okresie pełnienia przez niego urzędu premiera kontynuowano rozpoczętą w 1949 kolektywizację rolnictwa, która w 1952 objęła 60% gruntów rolnych[4]. W 1953 Czerwenkow ogłosił zmianę kursu gospodarczego, zapowiadając zwiększenie inwestycji w dobra konsumpcyjne i budownictwo mieszkaniowe, przy zmniejszeniu tempa rozwoju przemysłu ciężkiego. Zapowiedź ta w praktyce nie została jednak zrealizowana do końca dziesięciolecia[5].
Po śmierci Stalina, pod naciskiem nowych władz ZSRR, częściowo złagodził kurs polityki wewnętrznej, ogłaszając w lipcu 1953 amnestię dla więźniów politycznych. W roku następnym na V zjeździe partyjnym Todor Żiwkow zażądał, by partia – na wzór radziecki – podjęła walkę z kultem jednostki, co zapowiadało rychły upadek Czerwenkowa; tego też oczekiwano w ZSRR[6]. W kwietniu 1956 jego działalność skrytykowało w podobnym duchu plenum KC BPK[7]. Od 1956 do 1961 Czerwenkow był wicepremierem Bułgarii[3]. Z poparciem Nikity Chruszczowa Todor Żiwkow stopniowo do 1962 pozbawił Czerwenkowa wszystkich stanowisk. Były I sekretarz KC BPK został ostatecznie usunięty z partii[1].
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.