Wzmocnienie (metalurgia)
Z Wikipedii, wolnej encyclopedia
Wzmocnienie metalu (umocnienie metalu) – obróbka plastyczna na zimno[1], cieplna lub cieplno–plastyczna, która powoduje przekształcenie struktury metalu wywołujące takie zmiany właściwości mechanicznych jak wzrost twardości i wytrzymałości na rozciąganie, podwyższenie granicy plastyczności, zmniejszenie udarności i plastyczności[2].
![]() |
Zobacz też: inne znaczenia wyrazu „wzmocnienie”. |
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/ec/Britannica_Alloys_Plate_Figure_03.jpg/200px-Britannica_Alloys_Plate_Figure_03.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/33/Britannica_Alloys_Plate_Figure_01.jpg/200px-Britannica_Alloys_Plate_Figure_01.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/bf/Britannica_Alloys_Plate_Figure_11.jpg/200px-Britannica_Alloys_Plate_Figure_11.jpg)
Umocnienie wywołują zjawiska w skali atomowej, utrudniające powstawanie i przemieszczanie się dyslokacji w sieci krystalicznej, np. zatrzymywanie ich ruchu na granicach ziaren lub w innych miejscach skupienia defektów sieci.
Wśród metod umacniania metali wyróżnia się[2]:
- umocnienie przez zgniot, czyli przez odkształcenie wywołujące wzrost gęstości dyslokacji (prowadzone „na zimno”, czyli poniżej temperatury umożliwiającej samoistne „zdrowienie” sieci w wyniku dyfuzji jonów)
- umocnienie strukturalne, polegające na zmniejszeniu średniej wielkości ziaren
- umocnienie stopowe, spowodowane obecnością dodatków stopowych, tworzących mniej plastyczne roztwory stałe w sieci składnika głównego
- umocnienie wydzieleniowe lub utwardzanie dyspersyjne, polegające na hamowaniu ruchu dyslokacji na drobnych krystalitach, wydzielających się z przesyconych roztworów stałych lub wprowadzonych z zewnątrz w procesie metalurgicznym
- umocnienie przez przechłodzenie, np. pod wpływem grupowania się dyslokacji (np. nierównowagowych wakansów)
- umocnienie przez napromieniowanie, np. szybkimi neutronami (uszkodzenia radiacyjne)
- umocnienie przez przemianę martenzytyczną.