Loading AI tools
Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Witold Rubczyński herbu Prawdzic[1] (ur. 28 maja 1864 we Lwowie, zm. 18 maja 1938 w Inowrocławiu) – polski filozof i historyk filozofii.
![]() | |
Data i miejsce urodzenia |
28 maja 1864 |
---|---|
Data i miejsce śmierci |
18 maja 1938 |
Miejsce spoczynku |
cmentarz Rakowicki w Krakowie |
Narodowość |
polska |
Odznaczenia | |
![]() |
Ukończył gimnazjum w Nowym Sączu, potem studiował historię na Wydziale Filozofii UJ (do 1883). W latach 1883–1886 prowadził badania archiwalne we Włoszech. W latach 1886–1887 studiował w Rzymie i w Lipsku (pod kierunkiem Wilhelma Wundta), filozofię na UJ (1887–1891) i prawo w Wiedniu i na UJ (1891–1895). W roku 1887 został doktorem filozofii, ten sam tytuł uzyskał także na Wydziale Prawa UJ (1895). W latach 1895–1910 pracował jako urzędnik, równolegle prowadząc zajęcia jako tzw. docent prywatny historii filozofii na Uniwersytecie Lwowskim (1902–1909). Od 1909 zatrudniony był jako prof. nadzwyczajny, od 1910 jako prof. zwyczajny UJ, gdzie kierował Katedrą Etyki (do 1933). Wykładał historię polityczną Polski oraz historię powszechną. Przez wiele lat pełnił funkcję przewodniczącego Komisji do Badania Dziejów Filozofii w Polsce i był jednym z pierwszych uczonych, którzy podjęli systematyczne studia nad historią polskiej myśli filozoficznej wieków średnich. W latach 1911–1918 był członkiem komitetu redakcyjnego „Ruchu Filozoficznego”, a od 1910 Towarzystwa Filozoficznego w Krakowie. W roku 1917 przyczynił się do powstania Towarzystwa Naukowego im. Benedykta XV, a w 1922 – Towarzystwa Etycznego w Krakowie. W 1918 wstąpił do Wojska Polskiego i do 1919 służył w nim jako sierżant w referacie prasowym, pisząc w czasopiśmie „Reluton” patriotyczne artykuły. W 1921 podczas akcji plebiscytowej na Górnym Śląsku wygłaszał do tamtejszych Polaków odczyty okolicznościowe podtrzymujące ducha patriotyzmu i umacniające wiarę w zwycięstwo nad niemieckim zaborcą. W 1923 został kuratorem koła krakowskiego Akademickiego Związku Polskiej Młodzieży Chrześcijańskiej i działał w nim aż do końca działalności tej organizacji w 1931. Był kuratorem korporacji „Jagiellonia” (1929–1933). W 1930 protestował przeciw uwięzieniu w Brześciu nad Bugiem polityków wrogich obozowi sanacyjnemu. Był członkiem korespondentem Akademii Umiejętności.
Zmarł 18 maja 1938 podczas przejazdu przez Inowrocław na zawał serca[2]. Został pochowany na cmentarzu Rakowickim w Krakowie (kwatera XVI-płd-12,13)[3][4].
Rubczyński był zwolennikiem realistycznej koncepcji poznania. Za główne zadanie filozofii uznawał jej funkcję „pocieszycielską”, która polega na unaocznianiu człowiekowi wyższego ładu panującego w świecie. Racjonalność i porządek, które są następstwem odwiecznych praw rządzących rzeczywistością, mają przewagę nad chaosem w świecie, w którym żyje człowiek, a świadczy o tym np. fakt uprawiania przez człowieka nauki. Rozwój wiedzy naukowej ukazuje ład panujący w różnych wymiarach życia człowieka (technicznym, artystycznym, społecznym itd.), wobec czego słuszne jest jego wspieranie. Nauka potwierdza też, że ostatecznym źródłem ładu w świecie jest Istota Najwyższa – Bóg. Uprawianie naukowej działalności może zbliżać człowieka do Absolutu.
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.