Loading AI tools
Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Pałace i zespoły parkowe w Poczdamie i Berlinie – rezydencje, ogrody i parki w Poczdamie i Berlinie, wpisane w latach 90. XX w. na listę światowego dziedzictwa UNESCO[2]. Zajmują ponad 500 ha pomiędzy Sanssouci w Poczdamie a Pawią Wyspą (niem. Pfaueninsel) w Berlinie. Obejmują 150 budowli wzniesionych na zlecenie władców Prus i Brandenburgii pomiędzy 1730 a 1916 r.
Obiekt z listy światowego dziedzictwa UNESCO | |
![]() | |
Państwo | |
---|---|
Typ |
kulturowy |
Spełniane kryterium |
I, II, IV |
Numer ref. | |
Region[infobox 2] |
Europa i Ameryka Północna |
Historia wpisania na listę | |
Wpisanie na listę |
1990 |
Dokonane zmiany |
1992, 1999 |
Pielęgnacją i restauracją historycznych budowli, parków i zbiorów dzieł sztuki troszczy się Fundacja Pruskie Pałace i Ogrody Berlin-Brandenburgia (niem. Stiftung Preußische Schlösser und Gärten Berlin-Brandenburg).
Kompleks Sanssouci (fr. bez zmartwień) (ok. 290 ha) leży w północno-zachodniej części Poczdamu. Został założony w poł. XVIII w. przez króla Prus, Fryderyka II Wielkiego. Fryderyk przebudował wzniesiony tu w 1669 r. barokowy pałac. Projekt powierzył Georgowi Wenzeslausowi von Knobelsdorffowi, który nadał rezydencji nowy styl rokoko. W poł. XIX w. pałac został przebudowany przez Fryderyka Wilhelma IV w stylu klasycystycznym. Park, z niemodnego wówczas już ogrodu barokowego, przekształcono w park krajobrazowy.
Główne obiekty na terenie zespołu Sanssouci:
Pałac Sanssouci (1745–1747) | Nowy Pałac (1763–1769) | |
Pałac Charlottenhof (1826–1829) | Nowa Oranżeria (1851–1864) | |
Pałac Neue Kammern (1771–1775) | Galeria Malarstwa (niem. Bildergalerie) (1755–1764) | |
Pawilon chiński (niem. Chinesisches Teehaus) (1755–1764) | Kościół Pokoju (niem. Friedenskirche) (1845–1848) | |
Antikentempel (1768–1769) | Świątynia Przyjaźni (niem. Freundschaftstempel) (1768–1770) | |
Łaźnie rzymskie (niem. Römische Bäder) (1829–1840) | Belweder na wzgórzu Klausberg (1770–1772) | |
Pawilon Smoków (niem. Drachenhaus) na wzgórzu Klausberg (1770–1772) | Historyczny wiatrak (1736–1739, odbudowany po zniszczeniach wojennych w 1983–1990–1993) | |
Grota Neptuna (1751) | Zielona Brama (niem. Grünes Gitter) | |
Kompleks ruin na wzniesieniu Ruinenberg | Forteca[3] (1893) | |
Bażantarnia |
Zespół zamkowo-parkowy w dzielnicy Babelsberg (ok. 114 ha) leży nad Tiefer See na Haweli. Kompleks został założony na początku XIX w. przez przyszłego cesarza Wilhelma I. Zamek – letnią rezydencję dla pary cesarskiej[4] – zbudowano w 1833 na podstawie planów Karla Friedricha Schinkela. Rezydencja była dwukrotnie przebudowywana, przez Ludwiga Persiusa (1841) oraz Johanna Heinricha Stracka (1845). Projekt parku powierzono znanemu architektowi krajobrazu, Peterowi Josephowi Lennému. Po 1843 prace Lennégo kontynuował książę Hermann von Pückler-Muskau.
Główne obiekty na terenie zespołu Babelsberg:
Park Babelsberg (1833) | Stajnie (1834–1839, 1861) | |
Pałac Babelsberg (1835–1849) | Mały Zamek (1841–1842) | |
Matrosenhaus (1842) | Maszynownia parowa (niem. Dampfmaschinenhaus) (1843–1845) | |
Wieża Flatowturm (1853–1856) | Altana Gerichtslaube (1871) |
Pałac i park Sacrow wraz z kościołem Zbawiciela (niem. Heilandskirche am Port von Sacrow) leżą w poczdamskiej dzielnicy Sacrow. Kompleks parkowo-pałacowy został rozbudowany w poł. XIX w. przez pruskich architektów Ludwiga Persiusa (pałac i kościół) oraz Petera Josepha Lennégo (park) na zlecenie Fryderyka Wilhelma IV.
Główne obiekty na terenie zespołu Sacrow:
Nowy Ogród (102,5 ha) w stylu angielskim leży w północnym Poczdamie pomiędzy Heiliger See a Jungfernsee. Kompleks został założony przez Fryderyka Wilhelma II w 1787. Budowę pałacu powierzono początkowo Karlowi von Gontardowi, a następnie Carlowi Gotthradowi Langhausowi. Projektowaniem parku zajmowali się kolejno Johann August Eyserbeck i Peter Joseph Lenné (po 1815). Na terenie parku znajduje się również pałac Cecilienhof wzorowany na angielskich dworach gotyckich z czasów Tudorów, zbudowany przez Paula Schultze-Naumburga dla następcy tronu Wilhelma Hohenzollerna i jego małżonki Cecylii, księżniczki Meklemburgii i Schwerinu. W dniach od 17 lipca do 2 sierpnia 1945 w Cecilienhof obradowali uczestnicy konferencji poczdamskiej.
Główne obiekty na terenie Nowego Ogrodu:
Pałac Marmurowy (1787–1792) | Oranżeria (1791–1793) | |
Biblioteka gotycka (1792–1794) | Piramida (1791–1792) | |
Pałac Cecilienhof (1914–1917) | Grota ogrodowa wykładana muszlami (niem. Muschelgrotte) (1791–1792) | |
Browar Meierei (1790–1792) | Kolonia holenderska | |
Kuchnia pałacowa w budynku stylizowanym na ruiny świątyni (1788–1790) | Domy ogrodnicze: Biały Dom, Brązowy Dom, Czerwony Dom, Zielony Dom |
Pałac i park Glienicke położony jest w południowo-zachodniej części Berlina, Wannsee, w dzielnicy Steglitz-Zehlendorf. Późno-klasycystyczny pałac zaprojektował Karl Friedrich Schinkel na zlecenie księcia Karola Pruskiego w 1826. Pałacyk myśliwski zbudowano w XVII w. W XIX w. Karol Pruski zlecił jego przebudowę w stylu neogotyckim Ferdinandowi von Arnim. Pałacyk był podarunkiem dla syna Fryderyka Karola.
Główne obiekty na terenie kompleksu Glienicke:
Pawia Wyspa (niem. Pfaueninsel) leży na Haweli niedaleko Jeziora Großer Wann, w berlińskiej dzielnicy Steglitz-Zehlendorf. Nazwa wyspy pochodzi od hodowanych tu pawi. W XVIII w. Fryderyk Wilhelm II Pruski wzniósł na wyspie romantyczny pałac (maison de plaisance) otoczony parkiem (ok. 67 ha) projektu Petera Josepha Lennégo. Park był pomyślany jako rozszerzenie i dopełnienie Nowego Ogrodu.
Główne obiekty na terenie Pawiej Wyspy:
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.