Loading AI tools
Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Miejskie Przedsiębiorstwo Komunikacyjne w Nowym Sączu Sp. z o.o. – przewoźnik świadczący usługi w zakresie pasażerskiego transportu zbiorowego na obszarze miasta Nowego Sącza od 1948 roku. Usługi transportu zbiorowego są świadczone w 2 powiatach: nowosądeckim i limanowskim, w 9 gminach: Nowy Sącz, Stary Sącz, Nawojowa, Kamionka Wielka, Podegrodzie, Łącko, Łukowica, Grybów i Chełmiec. Na tym obszarze MPK obsługuje w sumie 41 linii dziennych, z których 17 stanowią połączenia miejskie i 24 podmiejskie. Wszystkie zawarte są w przedziale 1-52. Dodatkowym uzupełnieniem siatki połączeń jest linia nocna nr 101, kursująca w godzinach od 21:00 do 24:00[2].
![]() | |
Państwo | |
---|---|
Siedziba | |
Adres |
ul. Wyspiańskiego 22 |
Data założenia |
1948 |
Forma prawna | |
Prezes |
Jerzy Leszczyński |
Przewodniczący rady nadzorczej |
Robert Sobol |
Udziałowcy |
Gmina Nowy Sącz |
Numer rejestru |
KRS 00000 12355 |
Dane finansowe (2019) | |
Przychody |
30 870,84zł |
Kapitał zakładowy |
20 049 500 zł[1] |
Położenie na mapie Polski ![]() | |
![]() | |
Strona internetowa |
Na czas modernizacji linii kolejowej 104 Chabówka - Nowy Sącz[3], która docelowo połączy i skróci czas dojazdu pomiędzy Sądecczyną a Krakowem przedsiębiorstwo uruchomiło dwie linie zastępcze o numerach 51 i 52, które łączą osiedle Wólki z centrum miasta.
Początki funkcjonowania
Początek komunikacji miejskiej w Nowym Sączu datowany jest na 1947 rok, kiedy przyjęto Uchwałę Miejskiej Rady Narodowej o przystąpieniu do organizacji Miejskiego Zakładu Komunikacyjnego. Pierwszy autobus na regularnej linii pojawił się rok później na trasie Rynek – Dworzec PKP. Pierwsza linia została oznaczona numerem 0 i rozpoczęła swoją działalność 7 czerwca 1948 roku[4]. Pierwszy nowosądecki pojazd pochodził z demobilu i był to samochód ciężarowy po niezbędnych przeróbkach dostosowujących konstrukcję do przewozu ludzi. Miał on malowanie niebiesko-białe z granatowymi akcentami[6]. Wcześniej, początkiem XX wieku plany rozwoju transportu publicznego w Nowym Sączu obejmowały utworzenie komunikacji szynowej. W 1907 roku planowano budowę linii tramwajowej o szerokości toru 900 mm na relacji Dworzec PKP – Plac 3 Maja. Obsługiwać ją miały 4 wagony silnikowe oraz kilka doczepnych. Niestety pomysł nigdy nie został zrealizowany[4].
Lata 50. – 60. XX wieku
W kolejnych latach uruchomiono dodatkowe połączenia relacji Dworzec PKP – Graniczna oraz Dworzec PKP – os. Helena. W latach 1951–1957 zajezdnia Miejskiej Komunikacji Samochodowej znajdowała się przy ulicy Sienkiewicza. Natomiast od 1954 roku powstała nowa, zlokalizowana przy ulicy Naściszowskiej. W 1952 roku ówczesne MZK włączono w skład Miejskiego Przedsiębiorstwa Gospodarki Komunalnej w Nowym Sączu, a w 1969 roku wydzielono ze struktur MPGK samodzielne Miejskie Przedsiębiorstwo Komunikacyjne[4]. W tym okresie w MPK służyły m.in. San-y w różnych wersjach (H25B, H27B, H100B), Jelcze 272 MEX oraz Ikarusy 620[5].
Lata 70. XX wieku
Na początku lat 70. XX wieku zlikwidowano pierwszą linię 0, jednak okres ten owocował dynamicznym rozwojem struktury taboru oraz siatki połączeń, także poza miasto. Na przełomie 1975 i 1976 roku z MKS powstało Wojewódzkie Przedsiębiorstwo Komunikacyjne w Nowym Sączu, co doprowadziło do połączenia się nowosądeckiego zakładu komunikacyjnego z ośrodkami z Gorlic i Limanowej. W 1976 roku WPK obsługiwało już 24 połączenia i docierało m.in. do gmin: Nawojowa, Chełmiec, Rytro, Podegrodzie i Piwniczna. Natomiast w 1978 roku uruchomiono nową zajezdnię przy ulicy Wyspiańskiego 22, która funkcjonuje do dziś[4]. Końcówka lat 70. XX w. zaowocowała pojawieniem się kilkudziesięciu pojazdów marki Autosan H9-35, które służyły w latach 1975–1986[7]. Kolejnym uzupełnieniem taboru były Jelcze PR110, które zasilały WPK Nowy Sącz od 1979 do 1991 roku[8]. Wdrożenie tych pojazdów do eksploatacji wymusiło zmiany tras niektórych linii, ponieważ PR-ki nie były w stanie pokonać niektórych skrzyżowań[4].
Lata 80. XX wieku
Początkiem lat 80. XX wieku otworzono Dworzec WPK przy ulicy Bulwar Narwiku (ówcześnie Bulwary Obrońców Narviku), a w 1983 roku uruchomiono drugi, zlokalizowany przy ulicy Kolejowej, w niedalekim sąsiedztwie PKP. Na początku 1986 roku WPK świadczyło usługi na 35 liniach komunikacyjnych. W tym samym roku przedsiębiorstwo uruchomiło komunikację miejską w Krynicy-Zdroju. Część pojazdów na stałe stacjonowała na miejscu (druga zajezdnia WPK Nowy Sącz), a inne były podsyłane za pomocą innych połączeń. Linia A jeździła na trasie Nowy Sącz – Krynica-Zdrój, linia B wykonywała połączenie Nowy Sącz – Krynica-Zdrój – Muszyna. W 1987 roku siatka połączeń docierała do Kosarzysk w Piwnicznej-Zdroju i Klęczan. W tym samym roku uruchomiany został oddział WPK w Nowym Targu[4].
Lata 90. XX wieku
W 1989 roku nastąpiła zmiana finansowania transportu publicznego, co negatywnie wpłynęło na funkcjonowanie WPK. W tym samym roku odłączył się oddział w Gorlicach tworząc MZK. Podobnie w 1991 roku było z jednostkami w Nowym Targu i Limanowej, co doprowadziło do przekształcenia się WPK w Miejski Zakład Komunikacyjny w Nowym Sączu. W sierpniu 1995 roku nastąpiło przekształcenie zakładu budżetowego w Miejskie Przedsiębiorstwo Komunikacyjne Sp. z o.o., co doprowadziło do przejęcia części połączeń MPK przez PKS Nowy Sącz. Na początku lat 90. XX wieku zlikwidowano linię do Piwnicznej-Zdroju, następnie zniknęły linie A i B i skrócono inne połączenia. Wzmocnieniem taboru w 1992 roku było dostarczenie 8 Jelczy 120M (#372-#380)[9], a w 1996 roku zakup siedmiu autobusów marki Autosan H6-20 (#21-#27)[10]. W 1998 roku obchodzono jubileusz 50-lecia komunikacji miejskiej w Nowym Sączu. Z tej okazji zakupiono 9 autobusów marki Jelcz 120MM/2 (#381-389)[9] oraz 6 MAN-ów A21 – podtyp NL222 (#111-#116)[11]. Sześć egzemplarzy niemieckiego producenta były powiewem nowoczesności, ze względu na niską podłogę oraz wysoki komfort. Były to pierwsze autobusy w nowym, żółtym malowaniu zakładowym MPK Nowy Sącz. Początkowo pojazdy na stałe były przypisane do obsługi najbardziej obciążonych linii 7 i 23.
Początek XXI wieku
Ze względu na malejącą liczbę pasażerów na przełomie wieku XX i XXI, zdecydowano kupić pojazdy o mniejszej pojemności. W 1999 roku strukturę taboru wzmocnił zakup 3 autobusów Jelcz L090M (#51-57)[12], które ze względu na dużą awaryjność służyły tylko 10 lat. W 2000 roku zakupiono 3 sztuki, a w 2001 roku dokupiono jeszcze jednego Jelcza L100I (#54-#57)[13]. Od 2003 do 2007 roku MPK posiłkowało się zakupem Solbusów B9,5 (#58-#65)[14], natomiast w 2008 roku zakupiono Solbusa SN11M (#66)[15]. W zamian sukcesywnie wycofywane z eksploatacji były Jelcze PR110. Lata 2007–2008 były bardzo trudne dla nowosądeckiego przewoźnika. W styczniu 2007 roku współpracę z MPK Nowy Sącz znacząco ograniczyła gmina Stary Sącz, a w lipcu gmina Kamionka Wielka. W sierpniu 2008 roku umowę z MPK Nowy Sącz zerwała gmina Chełmiec, co skutkowało dużym kryzysem przedsiębiorstwa.
Lata 2010–2016
W styczniu 2010 roku zakupiono Autosana A8V Wetlina (#28), który został przeznaczony do obsługi mało obciążonych linii. Od 2010 do 2018 roku istotnym zasileniem taboru MPK Nowy Sącz były używane autobusy sprowadzane w głównej mierze z zachodniej Europy (Niemcy, Francja). Było to 29 autobusów marki MAN typu A21 (#117-#141, #191-#192, #301-#302)[16][17] oraz 6 pojazdów producenta Solaris Urbino 10 i 12 (#303-#305, #310-#312)[18][19]. W głównej mierze zastępowały one wysłużone Jelcze PR110 i 120M, a także MAN-y A11.
Pod koniec czerwca 2010 roku MPK dostało dofinansowanie z UE w ramach projektu: „Rozbudowa i modernizacja infrastruktury techniczno-komunikacyjnej lokalnego transportu publicznego w Nowym Sączu wraz z wymianą taboru autobusowego” w wysokości 7,6 mln zł. Całkowity koszt projektu to 13,4 mln zł[20]. W wyniku tego programu tabor przedsiębiorstwa w 2011 roku zasiliło 10 autobusów marki Autosan M09LE (#201-#210)[21], które zastąpiły wyeksploatowane Autosany H6 oraz Jelcze PR110. Były to pierwsze fabryczne autobusy, które wymalowano w nowych barwach: biało-czerwonych z grafitowym paskiem na dole. Dodatkowo wdrożono system biletu elektronicznego, zarządzania autobusami i informacją dla pasażerów oraz systemem preferencyjności komunikacji miejskiej na niektórych skrzyżowaniach w mieście[22]. W sierpniu tego samego roku ponownie, po 3-letniej przerwie współpracę z MPK w Nowym Sączu nawiązała gmina Kamionka Wielka, co oznaczało powrót linii 15 do Mszalnicy i 37 do Boguszy.
We wrześniu 2012 roku MPK otrzymało dofinansowanie w ramach Małopolskiego Regionalnego Programu Operacyjnego na realizację projektu: „Wymiana taboru autobusowego z wyposażeniem w elementy Inteligentnych Systemów Transportowych” w wysokości 5,6 mln zł. Całkowity koszt to 9,9 mln zł[23]. W ramach realizacji projektu w 2013 roku zakupiono 10 autobusów marki Solbus Solcity 12 (#251-#260)[24]. Ponadto doposażono także serwerownię dla zapewnienia większego bezpieczeństwa systemów informatycznych[22]. We wrześniu 2013 roku w Nowym Sączu powstały pierwsze w historii linie nocne, oznaczone numerami 101 i 102 (ta druga została zlikwidowania w czerwcu 2020 roku).
24 kwietnia 2014 roku ostatni kurs liniowy wykonał Jelcz PR110M #357, który tym samym zakończył 35-letnią historię tzw. PR-ek[8]. W kwietniu 2014 roku MPK zintensyfikowało współpracę z gminą Stary Sącz, wprowadzając nowe połączenia: linia 8 (później oznaczona nr 10) do Popowic (obecnie linia wewnętrzna Skrudzina – Popowice), linia 43 do Moszczenicy Niżnej (teraz Wyżnej) i od września 2015 roku linia 47 do Gołkowic Górnych (obecnie Łazów Brzyńskich). We wrześniu 2014 roku nowosądecki przewoźnik powrócił po wielu latach do wykonywania obsługi gminy Podegrodzie, tworząc linię 49 łączącą Nowy Sącz – Stary Sącz – Podegrodzie. Pod koniec 2014 roku wycofano z eksploatacji pierwszy pojazd niskopodłogowy w Nowym Sączu – był to MAN A11 (#116)[11].
Lata 2017–2020
Rok 2017 oznaczał dalszy rozwój terytorialny, ponieważ uruchomiono dwa połączenia obsługujące gminę Podegrodzie: linię 33 do Olszanki (teraz do Łącka) i 34 do Mokrej Wsi (obecnie do Stronia). 27 grudnia 2017 roku podpisano umowę o dofinansowanie projektu pn. „Rozbudowa niskoemisyjnego transportu publicznego aglomeracji sądeckiej” realizowanego w partnerstwie z Gminą Stary Sącz, w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Małopolskiego na lata 2014–2020. Kwota dofinansowania to ponad 40 mln zł, przy całkowitej wartości projektu – 61 mln zł[25]. W wyniku realizacji projektu zakupiono 24 autobusy marki MAN NL293 Lion’s City (#151-#174)[26], 6 autobusów MAN NL253-10,5 Lion’s City M (#221-#226)[27] oraz 6 autobusów napędzanych sprężonych gazem ziemnym marki Solaris Urbino 12 IV CNG (#401-#406)[28]. Wszystkie pojazdy zostały wymalowane zgodnie z nowym standardem – bez grafitowego paska na dole pojazdu. Zakup 36 autobusów pozwolił zakończyć eksploatację Jelczy 120M, Jelczy 120MM/2, Jelczy L100I, Solbusów B9.5, MAN-a A11 oraz niektórych MAN-ów A21 i Solarisów Urbino 12 II i III generacji. Pozyskane fundusze pozwoliły także na przebudowę dworca autobusowego przy ul. Kolejowej w Nowym Sączu oraz budowę Park&Ride na terenie Starego Sącza, obejmującego 130 miejsc parkingowych. Dodatkowym uzupełnieniem był zakup i montaż na 2 skrzyżowaniach urządzeń dających preferencje dla transportu publicznego oraz działania promujące edukację ekologiczną[25].
W lipcu 2018 roku miasto oraz MPK Nowy Sącz podpisało porozumienie międzygminne z gminą Łącko wydłużając linie 33 do Czarnego Potoku, a od września 2020 roku do Łącka. Od kwietnia 2019 roku Prezesem Zarządu został Jerzy Leszczyński, a wiceprezesem ds. techniczno-eksploatacyjnych Tomasz Wesołowski[29]. W sierpniu tego roku podpisano podobne porozumienie z gminą Łukowica, wydłużając linię 34 do Mokrej Wsi, a we wrześniu powstała też linia 39 do Rogów. We wrześniu 2019 roku nowosądecki przewoźnik zakupił Jelcza 043 „Ogórek”. Pracownicy MPK przez rok odrestaurowali pojazd, aby mógł służyć jako atrakcja miasta Nowego Sącza na specjalnie stworzonej linii retro. Prezentacja modelu miała miejsce na płycie Rynku 22 września 2020 roku[30][31]. 11 października 2019 roku nastąpiło otwarcie nowego Dworca MPK przy ulicy Kolejowej po gruntownej przebudowie[32], a 17 stycznia 2020 roku uruchomiono Park&Ride w Starym Sączu, pełniący funkcję dworca autobusowego[33]. Od stycznia 2020 wprowadzono Kartę Nowosądeczanina uprawniającą m.in. do bezpłatnej komunikacji miejskiej mieszkańców Nowego Sącza[34]. W październiku 2020 nowosądeckie MPK wydłużyło linię 15 do Cieniawy, podejmując współpracę z gminą Grybów.
Lata 2021–
W 2021 roku nowosądecki przewoźnik wrócił do idei sprowadzania używanych pojazdów, zaczynając od zakupu 2 autobusów Solaris Urbino 12 III LE CNG (#407-#408) oraz rok później 3 MAN-ów NL313 Lion’s City CNG (#409-#411) ze Szwecji. 7 grudnia 2021 roku otworzono nowy punkt przesiadkowy, zwany Dworcem MPK przy ulicy Bulwar Narwiku[35], który w znaczący sposób zmienił trasy 9 linii kursujących do Nawojowej, Kamionki Wielkiej i Podegrodzia, wyprowadzając je z centrum miasta (Starówki, Alei Wolności i Plant)[36][37]. Podobny los czekał 5 kolejnych linii rok później, docierających do gminy Stary Sącz, a ich przystanek początkowy z Rynku został przekierowany do Parku Strzeleckiego[38]. W kwietniu 2023 roku zakupiono 2 używane autobusy Karsan Jest+ (#11, #12), a w listopadzie i grudniu 4 używane MAN-y NL313 Lion's City CNG (#412-#415). Od listopada uruchomiono nową linię nr 40 kursującą do Frycowej w gminie Nawojowa[39]. W 2023 roku MPK obchodziło Jubileusz 75-lecia Komunikacji Miejskiej w Nowym Sączu.
W styczniu 2024 roku przedsiębiorstwo zakupiło używanego Solbusa Solcity 12 (#261). W maju 2024 roku nowosądeckie MPK po blisko 16-stu latach przerwy, ponownie nawiązało współpracę z gminą Chełmiec[40][41]. Miesiąc później wydłużono kursy linii 5 do Dąbrowy oraz uruchomiono nową linię 45 do Ubiadu[42]. Od sierpnia 2024 roku wydłużono linię nr 25 i 42 - pierwszą trasę do Mszalnicy przez Paszyn, natomiast drugą do Chełmiec Gaj[43]. W tym samym miesiącu powstała nowa linia nr 21 do Chomranic[44].
W tabeli poniżej przedstawiono strukturę taboru MPK Nowy Sącz, której trzon stanowią 24 pojazdy MAN NL293 Lion's City.
Typ autobusu | Numer taborowy | Rok produkcji | Rok zakupu | Udogodnienia | Liczba |
---|---|---|---|---|---|
Autosan M09LE | 201 202 203 204 205 206 207 208 209 210 | 2011 | 2011 | ![]() |
10 |
Karsan JEST+ * | 11 12 | 2016 | 2023 | ![]() ![]() ![]() |
2 |
MAN NL 223 * | 121 122 128 132 133 134 135 136 139 191 | 1998–2002 | 2012–2016 | ![]() |
10 |
MAN NL 253-10,5 Lion’s City M | 221 222 223 224 225 226 | 2019 | 2019 | ![]() ![]() ![]() ![]() |
6 |
MAN NL 263 * | 123 | 2001 | 2013 | ![]() ![]() |
1 |
137 138 | 2002 | 2015 | ![]() |
2 | |
MAN NL 293 Lion’s City | 151 152 153 154 155 156 157 158 159 160 161 162 163 164 165 166 167 168 169 170 171 172 173 174 | 2018 | 2019 | ![]() ![]() ![]() ![]() |
24 |
MAN NL 313 * | 141 | 2003 | 2017 | ![]() ![]() ![]() |
1 |
MAN NL313 Lion’s City CNG * | 409 410 411 | 2012 | 2022 | ![]() ![]() |
3 |
412 413 414 415 | 2011 | 2023 | ![]() ![]() ![]() |
4 | |
Solaris Urbino 10 * | 305 | 2006 | 2017 | ![]() |
1 |
Solaris Urbino 12 * | 312 | 2004 | 2018 | ![]() |
1 |
Solaris Urbino 12 IV CNG | 401 402 403 404 405 406 | 2020 | 2020 | ![]() ![]() ![]() ![]() |
6 |
Solaris Urbino 12 III LE CNG * | 407 408 | 2010 | 2021 | ![]() ![]() |
2 |
Solbus SM12 | 251 252 253 254 255 256 257 258 259 260 | 2013 | 2013 | ![]() ![]() |
10 |
261* | 2014 | 2024 | ![]() ![]() ![]() |
1 | |
Wszystkie pojazdy | 84 | ||||
Udział autobusów niskopodłogowych we flocie | 100% | ||||
Udział autobusów klimatyzowanych we flocie | 54% | ||||
Udział autobusów napędzanych na gaz ziemny (CNG) | 18% |
W posiadaniu MPK Nowy Sącz są 3 autobusy nie wykonujące już służby liniowej: Jelcz 120M z 1992 roku (#372) oraz 2 Jelcze 120MM/2 z 1998 roku (#385, #387).
Legenda:
Autobusy niskopodłogowe.
Autobusy klimatyzowane.
Autobusy wyposażone w monitoring.
Autobusy wyposażone w ładowarki USB do urządzeń mobilnych.
* Autobusy zakupione jako używane.
W poniższej tabeli przedstawiono zestawienie historycznej floty pojazdów eksploatowanych przez MPK Nowy Sącz.
Typ autobusu | Początek
eksploatacji |
Koniec
eksploatacji |
Numer taborowy | Liczba
wycofanych pojazdów |
Liczba
wszystkich pojazdów |
---|---|---|---|---|---|
Autosan A8V | 2010 | 2021 | 28 | 1 | 1 |
Autosan H6-20.02 | 1996 – 1997 | 2007 – 2012 | 10 21 22 23 24 25 26 27 | 8 | 8 |
Autosan H10-11.01 | 1989 | ? | 353 | 1 | 1 |
Jelcz L090M | 1999 | 2009 | 51 52 53 | 3 | 3 |
Jelcz L100I | 2000 – 2001 | 2017 – 2019 | 54 55 56 57 | 4 | 4 |
Jelcz M11 | 1986 | 1997 | 319 | 1 | 1 |
Jelcz PR110U | 1981 – 1983 | 1998 – 2011 | 219 235 264 270 272 274 278 | 7 | 7 |
Jelcz PR110M | 1984 – 1991 | 1996 – 2014 | 281 283 284 291 292 294 296 297 300 304 305 307 314 315 321 322 323 326 327 331 332 333 334 335 336 337 338 339 340 341 342 343 344 345 346 347 348 349 350 351 352 354 356 357 358 359 360 361 362 363 364 365 366 367 368 369 370 371 | 58 | 58 |
Jelcz 120M * | 1992 – 1997 | 2014 – | 373 375 376 377 378 379 380 | 7 | 8 |
Jelcz 120MM/2 * | 1998 | 2017 – | 381 382 383 384 386 388 389 | 7 | 9 |
MAN NL222 | 1998 | 2014 – 2019 | 111 112 113 114 115 116 | 6 | 6 |
MAN NL223 * | 2010 – 2016 | 2020 – | 117 118 119 125 127 192 | 6 | 16 |
MAN NL263 * | 2012 – 2016 | 2019 – | 120 124 126 130 140 | 5 | 8 |
MAN NL283 * | 2014 – 2017 | 2021 – | 301 302 | 2 | 3 |
MAN NL313 | 2014 | 2020 – 2021 | 129 131 | 2 | 2 |
Scania CR112 | 1993 | 1998 – 1999 | 101 102 103 104 105 106 | 6 | 6 |
Solaris Urbino 10 * | 2016 – 2017 | 2021 – | 303 304 | 2 | 3 |
Solaris Urbino 12 * | 2016 – 2018 | 2020 – | 310 311 | 2 | 3 |
Solbus B9,5 | 2003 – 2007 | 2018 – 2019 | 58 59 60 61 62 63 64 65 | 8 | 8 |
Solbus SN11M | 2008 | 2023 | 66 | 1 | 1 |
Legenda:
* Nie wszystkie autobusy danego typu zostały wycofane z eksploatacji
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.