Loading AI tools
Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Metryka – potoczna nazwa szczególnego rodzaju dokumentu urzędowego będącego odpisem (wyciągiem) aktu stanu cywilnego, tj. akt urodzenia, akt zgonu lub akt małżeństwa. To także nazwa dla odpisu dokonywanego z wyznaniowej księgi metrykalnej, np. metryka chrztu.
Odpisy akt stanu cywilnego wydawane są w Polsce przez urzędy stanu cywilnego, do którego osoba złożyła wniosek o ich wydanie. Od 1 marca 2015 roku prowadzona jest centralna Baza Usług Stanu Cywilnego (BUSC), administrowana pierwotnie przez Ministerstwo Spraw Wewnętrznych, a następnie Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji. Scentralizowanie wszystkich aktów stanu cywilnego umożliwia złożenie wniosku o jego wydanie do dowolnego urzędu stanu cywilnego w Polsce. Przed 1 marca odpisy wydawały urzędy właściwe terytorialnie dla zdarzenia prawnego (narodzin, śmierci lub zawarcia małżeństwa), którego dotyczy akt. Dla zdarzeń prawnych, które miały miejsce za granicą, właściwy jest urząd, w którym umiejscowiono (zarejestrowano) zagraniczny akt stanu cywilnego. Zasady wydawania odpisów aktów stanu cywilnego reguluje ustawa z dnia 28 listopada 2014 r. Prawo o aktach stanu cywilnego (Dz.U. z 2023 r. poz. 1378), a wzory tych odpisów - rozporządzenie Ministra Cyfryzacji z dnia 29 maja 2023 r. w sprawie wzorów dokumentów wydawanych z zakresu rejestracji stanu cywilnego (Dz.U. z 2023 r. poz. 1023).
Akta przechowywane są w urzędach najczęściej przez 100 lat od ich wytworzenia, po czym trafiają do archiwów państwowych. Oznacza to, że po odpisy akt dotyczących zdarzeń prawnych sprzed ponad 100 lat należy zwracać się do archiwów państwowych.
Urzędy stanu cywilnego wydają odpisy akt na odpowiednich urzędowych drukach w trzech odmianach: odpis zupełny, odpis skrócony oraz odpis międzynarodowy. Odpisy zupełne są dwustronicowe, natomiast odpisy skrócone i międzynarodowe są jednostronicowe.
Wzory druków, na których wydawane są odpisy akt stanu cywilnego, są ujednolicone. Wszystkie odpisy aktów stanu cywilnego mają format A4. Na górze, po lewej stronie, widnieje godło Polski oraz napis „Rzeczpospolita Polska”. wzdłuż prawej krawędzi biegnie czerwono-różowy pas. Tło jest irysowe: szare po bokach i różowe na środku.
Chociaż wzory druków przewidują podanie wielu różnych danych, w praktyce podaje się tylko te dane, które znalazły się w samym akcie. Często niektóre pola na druku pozostają puste. Poniższe porównanie ilustruje dane przewidziane do umieszczenia w odpisie (a więc te, dla których istnieją odpowiednie rubryki na wzorze druku).
Urzędowy wzór skróconego odpisu aktu urodzenia przewiduje umieszczenie następujących informacji:
W odpisie skróconym aktu urodzenia dziecka, które urodziło się martwe, zamieszcza się te same informacje, co w odpisie skróconym aktu urodzenia, z dodatkową informacją o martwym urodzeniu. Z aktu urodzenia dziecka, które urodziło się martwe, wydaje się tylko odpisy skrócone.
Urzędowy wzór zupełnego odpisu aktu urodzenia przewiduje umieszczenie następujących informacji:
Dane dotyczące dziecka:
Dane dotyczące rodziców:
Ponadto, na pierwszej stronie umieszcza się imiona i nazwisko: osoby, która zgłosiła urodzenie, biegłego, tłumacza (jeżeli brali udział w czynnościach) oraz kierownika urzędu stanu cywilnego, który zarejestrował urodzenie dziecka.
Na drugiej stronie umieszcza się wzmianki dodatkowe i adnotacje oraz informacje o zgodności odpisu z danym aktem urodzenia. Znajduje się tam również miejsce na pieczęć i podpis osoby sporządzającej odpis.
Urzędowy wzór skróconego odpisu aktu małżeństwa przewiduje umieszczenie następujących informacji:
I. Dane dotyczące osób zawierających małżeństwo:
II. Data i miejsce zawarcia małżeństwa
III. Dane rodziców
IV. Nazwiska małżonków po zawarciu małżeństwa
V. Nazwisko dzieci zrodzonych z tego małżeństwa
VI. Aktualnie noszone nazwisko, jeżeli jest inne niż po zawarciu małżeństwa
VII. Adnotacja o ustaniu małżeństwa, jego unieważnieniu, ustaleniu nieistnienia małżeństwa, o separacji, o zniesieniu separacji, oznaczenie sądu oraz sygnatura akt sprawy oraz data uprawomocnienia się orzeczenia, oznaczenie aktu zgonu
VIII. Informacje o odpisie
IX. Pieczęcie i podpis
Na pierwszej stronie:
I. Dane dotyczące osób zawierających małżeństwo
II. Dane dotyczące daty i miejsca zawarcia małżeństwa
III. Dane dotyczące rodziców
IV. Nazwiska małżonków noszone po zawarciu małżeństwa
V. Nazwisko dzieci zrodzonych z tego małżeństwa
Na drugiej stronie:
VI. Świadkowie
VII. Imię i nazwisko biegłego, jeżeli brał udział w czynności
VIII. Imię i nazwisko tłumacza, jeżeli brał udział w czynności
IX. Imię i nazwisko kierownika urzędu stanu cywilnego, który zarejestrował małżeństwo
X. Informacja, że osoby wymienione w pkt. 1 złożyły zgodne oświadczenia woli o wstąpieniu w związek małżeński
XI. Wzmianki dodatkowe
XII. Adnotacje
XIII. Dane dotyczące odpisu:
XIV. Pieczęcie i podpis
Urzędowy wzór skróconego odpisu aktu zgonu przewiduje umieszczenie następujących informacji:
I. Dane osoby zmarłej
II. Czas i miejsce zgonu/znalezienia zwłok
III. Dane małżonka osoby zmarłej
IV. Dane rodziców osoby zmarłej
V. Informacje o odpisie
VI. Pieczęcie i podpis
Urzędowy wzór zupełnego odpisu aktu zgonu przewiduje umieszczenie następujących informacji:
I. Dane osoby zmarłej
II. Czas i miejsce zgonu/znalezienia zwłok
III. Dane małżonka osoby zmarłej
IV. Dane rodziców osoby zmarłej
V. Dane podmiotu, który zgłosił zgon
VI. Imię i nazwisko biegłego, jeżeli brał udział w czynności
VII. Imię i nazwisko tłumacza, jeżeli brał udział w czynności
VIII. Imię i nazwisko kierownika urzędu stanu cywilnego, który zarejestrował małżeństwo
IX. Wzmianki dodatkowe
X. Adnotacje
XI. Informacje o odpisie
XII. Pieczęcie i podpis
Z aktu zgonu osoby o nieustalonej tożsamości wydaje się tylko odpisy zupełne.
I. Czas i miejsce zgonu/znalezienia zwłok
II. Opis osoby zmarłej
III. Oznaczenie jednostki Policji lub wskazanie prokuratora w przypadku dokonania zawiadomienia o znalezieniu zwłok w stanie lub w okolicznościach uniemożliwiających ich identyfikację lub oznaczenie podmiotu leczniczego lub jednostki organizacyjnej pomocy społecznej
IV. Imię i nazwisko kierownika urzędu stanu cywilnego, który zarejestrował zgon
V. Wzmianki dodatkowe
VI. Adnotacje
VII. Informacje o odpisie
VIII. Pieczęcie i podpis
Istnieją trzy rodzaje odpisów międzynarodowych:
Odpisy te zawierają rubryki z tytułami w języku polskim, francuskim i niemieckim, a ponadto objaśnienia w językach: angielskim, chorwackim, hiszpańskim, greckim, włoskim, niderlandzkim, portugalskim, słoweńskim, tureckim i serbskim. Wzory tych formularzy reguluje konwencja nr 16 Międzynarodowej Komisji Stanu Cywilnego, której członkiem jest Polska.
Odpisy międzynarodowe wydane w Polsce są dokumentami uznawanymi (bez dodatkowych tłumaczeń czy legalizacji) w państwach, które ratyfikowały konwencję nr 17 Międzynarodowej Komisji Stanu Cywilnego[1], czyli w:
Odpisy międzynarodowe sporządzone w wyżej wymienionych państwach uznawane są także w Polsce. Konwencja zabrania pobierania za wydanie odpisu międzynarodowego opłaty wyższej niż za wydanie odpisu skróconego.
Alternatywnym (i bardziej kosztownym) sposobem legalizacji odpisu polskiego aktu stanu cywilnego do użytku w innym kraju jest przetłumaczenie go przez tłumacza przysięgłego, a następnie poświadczenie (np. apostille) tłumaczenia przez właściwy urząd. W przypadku wydania apostille do tłumaczenia przez tłumacza przysięgłego prowadzącego działalność w Polsce odpowiednim urzędem jest Dział Legalizacji w Ministerstwie Spraw Zagranicznych[2].
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.