Loading AI tools
(1603-1652) karmelitka bosa, autorka autobiografii mistycznej Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Marianna Marchocka[uwaga 1] (herbu Ostoja, imię zakonne Teresa od Jezusa Marchocka; ur. 25 czerwca 1603 w Stróżach, zm. 19 kwietnia 1652 w Warszawie) – polska zakonnica katolicka, karmelitanka bosa, mistyczka i Służebnica Boża; pierwsza Polka, która napisała autobiografię[1].
Marianna Marchocka | ||
Służebnica Boża zakonnica, mistyczka | ||
![]() | ||
| ||
Data i miejsce urodzenia |
25 czerwca 1603 | |
---|---|---|
Data i miejsce śmierci |
19 kwietnia 1652 | |
Miejsce pochówku |
Klasztor karmelitanek bosych św. Teresy od Jezusa i św. Jana od Krzyża w Krakowie | |
Przełożona klasztoru Sióstr karmelitanek bosych w Krakowie | ||
Okres sprawowania |
1637–1652 | |
Wyznanie | ||
Kościół | ||
Inkardynacja | ||
Śluby zakonne |
26 kwietnia 1621 |
Była drugim dzieckiem Pawła Marchockiego oraz Elżbiety z Modrzejewskich[2]. Rodzina Marchockich pieczętowała się herbem Ostoja. Ojciec był wielokrotnym posłem na sejm[3]. Miała dwoje rodzeństwa; siostra Elżbieta wstąpiła do klarysek w Starym Sączu, brat Mikołaj studiował w Akademii Krakowskiej[3]. Mimo znacznego oporu rodziców (z tego powodu była nawet bita)[4], pod wpływem spotkań z o. Piotrem Kordońskim oraz lektury biografii Teresy Wielkiej, w dniu 26 kwietnia 1620 roku Marianna Marchocka wstąpiła do klasztoru karmelitanek bosych pw. św. Marcina w Krakowie[3][5]. W zakonie przybrała imię Teresa od Jezusa na cześć św. Teresy z Avili, hiszpańskiej reformatorki zakonu. W 1637 roku została obrana przełożoną zakonu[6]. Pełniła funkcję mistrzyni nowicjatu w latach 1630–1639[5]. W 1642 roku wyjechała do Lwowa, aby założyć tam nową placówkę zakonu[6]. Była przełożoną i mistrzynią pierwszego pokolenia lwowskich karmelitanek bosych[7].
W 1648 roku, z powodu powstania Chmielnickiego, karmelitanki musiały uchodzić do Krakowa, skąd następnie przeniosły się do Warszawy, gdzie 2 czerwca w uroczystym wprowadzeniu zgromadzenia do prowizorycznego klasztoru wzięli udział król Polski Jan Kazimierz oraz nuncjusz apostolski[6][3][5]. Również w Warszawie sprawowała funkcję przeoryszy[5]. Wielki kult do niej żywiła królowa Ludwika Maria Gonzaga, która, gdy tylko ona chorowała, często ją odwiedzała w towarzystwie króla Jana Kazimierza[8]:
Królestwo... oka z niej nie spuściło, słuchając pilnie, co mówiła, wychodząc zaś nisko się kłaniali, a Królowa rękę jej całowała.
Od 1650 roku zdrowie m. Teresy zaczęło się pogarszać, doznała częściowego paraliżu[3][9]. W styczniu 1652 roku ustąpiła z urzędu przeoryszy[3]. Zmarła 19 kwietnia 1652 roku[6]. Jej szczątki w 1818 roku przeniesiono do Krakowa i złożono w klasztorze Sióstr Karmelitanek Bosych[6].
Marianna Marchocka zaczęła doświadczać pierwszych przeżyć mistycznych w wieku 21 lat[5]. Zapisy z epoki sugerują, że Marchocka miała dar bilokacji oraz stygmaty[7]. Doświadczała także ekstaz i okresów oschłości duchowych[5]. Nadto, po śmierci jej ciało miało nie ulec rozkładowi i po kasacie zakonu warszawskiego zostało przewiezione do Krakowa[5].
Życie Marianny Marchockiej, w tym jej doświadczenia mistyczne, przedstawia pisany barwną prozą (bliski stylu wypowiedzi ustnej) Żywot. Został spisany na polecenie spowiednika, a później kierownika duchowego, o. Ignacego od św. Jana Ewangelisty (zm. 1677)[7]. Matka Teresa zaczęła pisać go 3 maja 1647 roku[7]. Inne źródła podają, że zaczęła go pisać w 1632 roku w formie listów do swojego spowiednika[5]. Jest to pierwsza autobiografia kobiety polskiej, a zarazem ważne dzieło literatury mistycznej polskiego baroku, porównywane już przez współczesnych z autobiograficznie ujętym Życiem św. Teresy z Avili. Książkę tę przetłumaczono na język francuski[5]. Pozostawiła też pisane prozą poetycką modlitewne Akty. Zachowały się także jej dwa listy[5].
Zbieranie dokumentacji historycznej do procesu beatyfikacyjnego rozpoczął św. Rafał Kalinowski[6]. Proces beatyfikacyjny rozpoczął się 21 grudnia 2007 w Krakowie[10]. 24 kwietnia 2015 nastąpiło zamknięcie procesu beatyfikacyjnego na szczeblu diecezjalnym, po czym akta zostały przekazane Kongregacji Spraw Kanonizacyjnych w Rzymie[11]. Postulatorem procesu wyznaczono o. Romano Gambalungę OCD[11].
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.