Loading AI tools
wieś w województwie warmińsko-mazurskim, powiecie piskim Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Grądy (niem. Gronden, od 1938 Grunden) – wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie piskim, w gminie Orzysz.
wieś | |
Państwo | |
---|---|
Województwo | |
Powiat | |
Gmina | |
Strefa numeracyjna |
87 |
Kod pocztowy |
12-250[1] |
Tablice rejestracyjne |
NPI |
SIMC |
0763809 |
Położenie na mapie gminy Orzysz ![]() | |
Położenie na mapie Polski ![]() | |
Położenie na mapie województwa warmińsko-mazurskiego ![]() | |
Położenie na mapie powiatu piskiego ![]() | |
![]() |
W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa suwalskiego.
W dokumentach krzyżackich (1550) Grunden[3][4], później Gronden.
Na mapie Districtus Reinensis (1663) Józefa Naronowicza-Narońskiego – Grondy[5].
Zarządzeniem Ministra Administracji Publicznej z 17 października 1949 roku o przywróceniu i ustaleniu nazw miejscowości nadano miejscowości obowiązującą nazwę Grądy[6].
Grądy lokowano 18 października 1550 roku[3], kiedy to Jan, sołtys z Orzysza (alte Schulz zum Ariss Jann)[3], kupił od starosty ryńskiego Jerzego von Diebesa (Georg von Diebes) ein Ort Bruch[7] między bagnem Kallen[7], a rzeką Orzyszą, na północ od Orzysza, co potwierdził książę Albrecht. W akcie lokacyjnym nie podano wielkości nadania. Z późniejszych źródeł wiadomo, ze Grądy liczyły 4 łany i były dobrami szlacheckimi.
W trudnym do dokładnego sprecyzowania okresie w Grądach przebywali Drygalscy[8].
W 1669 roku dobra w Grądach nabył starosta ryński Jerzy Krzysztof Finck (Georg Christoff Fincken), otrzymał również wolne rybołówstwo, ale oddawał miód z barci i pasiek. W 1681 roku Finck sprzedał je staroście z Zelek Fryderykowi von Heydeckowi.
W 1719 roku Grądy zaliczono do dóbr kulmerskich (Cöllmer).
Według danych opublikowanych w 1821 roku w Grądach mieszkało 20 osób[9]. W 1857 roku majątek liczył 51 mieszkańców, a jego dzierżawcą był Hugo Scheuman[10]. W 1864 roku w Grądach mieszkało 76 osób, a w 1867 roku – 82 osoby[11].
Według danych opublikowanych w 1871 roku majątkiem o powierzchni 1400 mórg zarządzał Fr. Scheumann. Działała tu destylarnia[12].
W 1879 roku administratorem dóbr nadal był Fr. Scheumann, ale majątek był wielkości 344 hektarów[13].
Według danych z 1907 roku Grądy były majątkiem o powierzchni 287 ha, którego właścicielem był Adolf Phillip[14].
Zabytki ujęte w gminnej ewidencji zabytków:
Najstarszy zachowany nagrobek: Heinritte Joh. Scheumann †1815. Na cmentarzu znajduje się kwatera wojenna z okresu I wojny światowej. Według zachowanych inskrypcji pochowany w niej jest nieznany żołnierz armii rosyjskiej z 10. finnländische Inf. Regt. †1914-15[16].
Przez Grądy przebiegają trzy szlaki rowerowe:
W pobliżu wsi dwa punkty widokowe na okoliczny krajobraz i panoramę Orzysza.
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.