Loading AI tools
francuski neurolog Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Georges Albert Édouard Brutus Gilles de la Tourette (wym. [zhl-d-lä-tür-et][1], ur. 30 października 1857 w Saint-Gervais-les-Trois-Clochers, zm. 26 maja 1904 w Lozannie) – francuski neurolog. Opisał chorobę znaną obecnie jako zespół Tourette’a.
Georges Albert Édouard Brutus Gilles de la Tourette urodził się 30 października 1857 roku w Saint-Gervais-les-Trois-Clochers, jako syn kupca Théodore'a de la Tourette’a. Był najstarszy z czwórki rodzeństwa. Edukację rozpoczął w szkole z internatem w Châtellerault, gdzie ujawnił nie tylko niezwykły talent, ale też niespokojny i buntowniczy charakter[2].
Studia medyczne rozpoczął w wieku zaledwie 16 lat w 1873 roku na Uniwersytecie w Poitiers. Ukończył je z bardzo dobrymi wynikami w 1881 roku. Następnie przeniósł się do Paryża, gdzie uczył się w Salpêtrière u Jean-Martina Charcota. Następnie na pewien czas oddał się zainteresowaniom artystycznym. Na dalszą karierę Tourette’a wpływ mieli Charcot i Paul Brouardel, za sprawą których w 1884 roku Tourette rozpoczął pracę u Charcota.
W 1886 roku Tourette poślubił Marie Detrois, młodszą o dziesięć lat kuzynkę. Mieli dwóch synów i dwie córki.
W 1893 roku Gilles'a spotkał szereg nieszczęść. Syn neurologa Jean zmarł z powodu zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych. 16 sierpnia podczas wycieczki do Le Morvan zmarł z powodu ostrego obrzęku płuc jego mentor i przyjaciel, Charcot. W końcu, rankiem 6 grudnia tego roku młoda kobieta Rose Kamper z domu Lecoq, była pacjentka Tourette’a, postrzeliła go z pistoletu. Zdarzenie miało miejsce w mieszkaniu Tourette’a przy Rue de l'Université 39. Kobieta weszła do mieszkania i najpierw prosiła lekarza o pieniądze, które rzekomo straciła lecząc się w Salpêtrière; Tourette zdając sobie sprawę, że kobieta jest chora psychicznie, zaproponował jej że obejmie ją opieką lekarską. Wobec braku odpowiedzi zamierzał wyjść, i wtedy Kamper oddała trzy strzały, z których jeden trafił Tourette’a w kark. Rana okazała się niegroźna. Kamper nie próbowała ucieczki, tłumacząc później, że zrobiła to, bo Tourette lecząc ją użył hipnozy i tylko pogorszył jej stan. Lekarze Brouardel i Ballet postawili u niej rozpoznanie choroby psychicznej, odpowiadającej dzisiejszej schizofrenii paranoidalnej. Zarówno Tourette jak i inni współcześni mu hipnolodzy zgodnie twierdzili, że hipnoza nie mogła zaszkodzić pacjentce.
Około 1899 roku stan psychiczny Tourette’a zaczął się stopniowo pogarszać. Neurolog badający w tym czasie kiłowe zapalenie rdzenia[3] zaczął podejrzewać neurosyfilis u siebie, co objawiało się epizodami depresji. Na początku 1901 roku stracił pracę w szpitalu. Léon Daudet, sam cierpiący na kiłę układu nerwowego i autor autobiograficznej książki w której opisywał swoje zmagania z chorobą (Devant le Douleur) relacjonował spotkanie z Tourettem, podczas którego ten ostatni zachowywał się tak dziwacznie, że Daudet nie wątpił w słuszność postawionego mu rozpoznania[4].
Aby uniknąć skandalu, przyjaciele i rodzina zdecydowali o leczeniu Tourette’a poza Paryżem. Syn Charcota Jean Baptiste, jego przyjaciel, przedłożył oświadczenie, w którym napisał, że Tourette cierpi na napadową melancholię od dwóch lat, że usiłował popełnić samobójstwo, i miewa urojenia wielkościowe. Kiła układu nerwowego została potwierdzona badaniem neurologicznym. Po przybyciu do hotelu w Lucernie zachowanie Tourette’a było nadal dziwaczne: kupił za 1500 franków kijki do marszu, a następnie ukradł menu i wykałaczki z hotelowej restauracji. Charcot podstępem zaprowadził Tourette’a do szpitala psychiatrycznego Cery, mówiąc mu że jakaś osobistość czeka tam na niego celem konsultacji. Na miejscu Tourette’a ubezwłasnowolniono i siłą hospitalizowano. Tourette przybył do Cery 28 maja 1901 roku. 1 czerwca był zrozpaczony i przybity, i musiał zostać odseparowany[5]. Od 4 listopada 1901 roku do 15 sierpnia 1904 roku w Lozannie przebywała jego najbliższa rodzina, najpierw w Hotelu Beau-Séjour, potem w Avenue des Alpes.
Przez następne lata pobytu w szpitalu, którego dyrektorem był Albert Mahaim, Tourette cierpiał z powodu napadów megalomanii, ataksji, dyzartrii, opisano u niego sztywne, nieruchome źrenice i inne objawy neurosyfilisu. Pod koniec trzeciego roku pobytu jego mowa stała się nieskładna, nasilały się napady drgawek. Gilles de la Tourette zmarł 22 maja 1904 roku w szpitalu w obecności najbliższej rodziny. Ciało Tourette’a przewieziono do Francji, gdzie zostało pochowane w rodzinnym grobowcu w Loudun[2].
Tourette wydał trzytomowe dzieło poświęcone histerii i hipnozie[6], poświęcił tym zagadnieniom także wiele artykułów.
W 1885 roku Tourette opisał objawy zespołu znanego dziś od jego nazwiska u dziewięciu pacjentów, używając określenia „maladie des tics”. Charcot pierwszy użył nazwy „choroby Gilles de la Tourette’a” na jego cześć. W 1825 roku Jean Étienne Marie Gaspard Itard opisał znany przypadek markiza de Dampierre[7], który był przypuszczalnie pierwszym przypadkiem tej choroby w piśmiennictwie, jednak praca Tourette’a dawała pełny obraz choroby i była przełomowa w historii badań tego schorzenia. Tourette przywołał pracę Itarda w swoim artykule. W 1884 roku wyjechał do Londynu, gdzie spotkał się z Johnem Hughlingsem Jacksonem, neurologiem ze Szpitala Londyńskiego, by dowiedzieć się, czy ten w swojej praktyce spotkał się z takimi jak on przypadkami. Jackson nie umiał podać żadnego przykładu, jednak jeszcze tego samego roku zaprezentował przypadek jednego pacjenta[8].
W 1898 roku przedstawił jeden z pierwszych opisów zespołu niespokojnych nóg[9][10].
Duży wpływ na Tourette’a miała osoba Théophraste'a Renaudota, lekarza z Loudun. W 1892 roku Tourette napisał biografię Renaudota[11].
W 1886 roku przedstawił pracę na temat diagnozy neurologicznej na podstawie kształtu i ustawienia stóp pacjenta, a dokładnie śladów stóp. Praca zdobyła duże uznanie, a autorowi w roku następnym przyznano prestiżową nagrodę Godarda. Tourette był współzałożycielem czasopisma „Nouvelle iconographie de la Salpêtrière”.
Tourette opublikował też artykuł o histerii wśród żołnierzy niemieckiej armii, który rozgniewał Bismarcka, a także o niehigienicznych warunkach w szpitalach leżących nad Tamizą. Razem z Gabrielem Legué analizował przypadek histerii przeoryszy Jeanne des Anges, spowodowanej podobno jej nieodwzajemnionym uczuciem do księdza Urbana Grandiera, spalonego później na stosie za czary[12].
W czasach studenckich opisany był w następujący sposób przez przyjaciela, Paula le Gendre:
Był towarzyskim człowiekiem i doskonałym mówcą, o głośnym, szorstkim, nieco zachrypniętym głosie. Był pełen zapału, niekiedy przechodzącego w pasję, i łatwo się niecierpliwił. W dyskusji pojedynczy sprzeciw wywoływał wybuch, i nawet liczni oponenci nie byli w stanie go okiełznać i uspokoić. Nawet w najgłośniejszych i najgorętszych debatach dał się łatwo słyszeć jego głos.[13][14]
O stosunku Tourette’a do rodziny i bliskich Paul le Gendre pisał: „Często powtarzał, że twoje ciało i dusza należą, przez cały czas, do tych, których kochasz”[15]. Natomiast nieprzychylny (z nieznanych względów) Tourette'owi Léon Daudet opisał go następującymi słowami: „Jest brzydki jak papuaski bożek, z postawionymi na głowie włosami, a jego dusza jest oszukańcza i złośliwa”[16][17].
Sam Tourette opisał siebie kiedyś jako „wrednego jak wesz, ale bardzo inteligentnego”[2]. Regularnie uczęszczał na czwartkowe spotkania w domu Charcota, gdzie gościła śmietanka towarzyska Paryża. Na spotkaniach tych zabronione było poruszanie tematów w jakikolwiek sposób związanych z medycyną. Poznał tam m.in. Alphonse’a Daudeta, Maupassanta i Piotra II, ostatniego cesarza Brazylii, zdetronizowanego w 1889 roku.
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.