Friedrich Warzok (ur. 21 września 1903 w Rogówku, miejsce i data śmierci nieznane) – członek SS, Hauptsturmführer, komendant obozów pracy dla Żydów w powiecie złoczowskim oraz obozu janowskiego we Lwowie, zbrodniarz hitlerowski.
![]() (od lewej) Friedrich Warzok, Fritz Katzmann, Heinrich Himmler (obóz janowski) | |
![]() | |
Data i miejsce urodzenia | |
---|---|
Przebieg służby | |
Lata służby |
1931–1945 |
Formacja | |
Stanowiska |
Komendant obozów pracy w powiecie złoczowskim (1941–1943), |
Urodził się w Rogówku (niem. Rogowken). Z zawodu był murarzem. W latach 1922–1927 był związany ze środowiskiem skrajnie prawicowej Marine-Brigade Ehrhardt. Później pracował jako handlowiec. W 1931 wstąpił do NSDAP (nr legitymacji partyjnej 573 961) i SS (nr identyfikacyjny 23 262). W 1938 został przydzielony do regimentu policji porządkowej w Berlinie[1].
Jesienią 1939 roku, wkrótce po rozpoczęciu niemieckiej okupacji Polski, został przeniesiony do stacjonującego w Warszawie pułku Polizei-Regiment Warschau. W marcu 1940 roku został przydzielony do warszawskich struktur paramilitarnego Selbstschutzu. 13 sierpnia tegoż roku mianowano go natomiast dowódcą 4. kompanii Sonderdienstu w Chełmie[1].
W październiku 1941 roku został przydzielony do sztabu dowódcy SS i policji w dystrykcie Galicja[1]. Wkrótce objął stanowisko zwierzchnika sieci obozów pracy dla Żydów, które Niemcy zorganizowali w kilku miejscowościach powiatu złoczowskiego (m.in. Lackie Wielkie, Jaktorów, Płuhów, Sasów, Złoczów)[2]. Był odpowiedzialny za całość spraw związanych z wykorzystaniem przymusowej pracy Żydów w rejonie Złoczowa[3]. Miał opinię fanatycznego antysemity[4]. W podległych mu obozach panowała bardzo wysoka śmiertelność, a on sam niejednokrotnie osobiście znęcał się nad żydowskimi więźniami[5]. Uczestniczył także w likwidacji gett w powiecie złoczowskim[6]. W pierwszej połowie 1943 roku nadzorował likwidację obozu pracy w Złoczowie[7].
1 lipca 1943 roku objął stanowisko komendanta obozu janowskiego we Lwowie. Wraz z jego przybyciem nieco zelżał terror, który strażnicy stosowali dotąd wobec więźniów. Między innymi Warzok zabronił esesmanom samowolnego mordowania więźniów w obrębie obozu[8]. Eliyahu Jones przypuszczał, że owo złagodzenie obozowego reżimu było jednak wyłącznie zabiegiem dezinformacyjnym, mającym – wobec zbliżającej się likwidacji obozu – zapobiec ewentualnemu buntowi. Jednocześnie Warzok sprowadził ze Złoczowa kilku „zaufanych” Żydów, którzy stali się jego konfidentami[7]. Konfrontację z Warzokiem zapamiętał późniejszy „łowca nazistów” Szymon Wiesenthal. Będąc na skraju wyczerpania, poprosił Warzoka, by go zabił, na co ten odmówił, mówiąc, że Żyd nie ma prawa umrzeć na własne życzenie i tylko do komendanta może należeć decyzja w tej sprawie[9][10].
Jesienią 1943 roku, gdy Warzok piastował stanowisko komendanta, przystąpiono do ostatecznej likwidacji żydowskich więźniów Janowskiej. Najpierw, około 25–26 października, ponad tysiąc mężczyzn i kobiet zabrano w rejon Lesienic i tam rozstrzelano[11]. Następnie 19 listopada w wąwozie Piaski zamordowano wszystkich Żydów przebywających w obozie lub pracujących w jego komandach zewnętrznych, w liczbie około 4–5 tys.[12] W styczniu 1944 roku obóz janowski został przekształcony w podobóz obozu koncentracyjnego KL Lublin na Majdanku[13]. Warzok pozostał jego komendantem. W lipcu 1944 roku, na krótko przed zajęciem Lwowa przez Armię Czerwoną, wraz z więźniami ewakuował się na zachód. W 1945 roku pełnił służbę w obozie koncentracyjnym KL Neuengamme[1].
Jego dalsze losy są nieznane. Po zakończeniu wojny został sądownie uznany za zmarłego. Według niepotwierdzonych informacji miał jednak w 1947 roku zbiec przez Rzym do Egiptu, gdzie jakoby ukrywał się przez resztę życia[14].
Wikiwand in your browser!
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.