Loading AI tools
wieś w województwie podkarpackim Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Domatków – wieś w Polsce położona w województwie podkarpackim, w powiecie kolbuszowskim, w gminie Kolbuszowa[3]. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa rzeszowskiego.
wieś | |
![]() Kościół Miłosierdzia Bożego (2022) | |
Państwo | |
---|---|
Województwo | |
Powiat | |
Gmina | |
Liczba ludności (2020) |
1048[1] |
Strefa numeracyjna |
17 |
Kod pocztowy |
36-100[2] |
Tablice rejestracyjne |
RKL |
SIMC |
0652168[3] |
Położenie na mapie gminy Kolbuszowa ![]() | |
Położenie na mapie Polski ![]() | |
Położenie na mapie województwa podkarpackiego ![]() | |
Położenie na mapie powiatu kolbuszowskiego ![]() | |
![]() |
Miejscowość jest siedzibą parafii Miłosierdzia Bożego, należącej do dekanatu Kolbuszowa Zachód, diecezji rzeszowskiej.
Przez wieś Domatków przepływa potok Brzezówka (dawniej potok Brzozowski), który stanowi prawobrzeżny dopływ rzeki Nil[5].
SIMC | Nazwa | Rodzaj |
---|---|---|
0652174 | Brzezówka | obecnie miejscowość (przysiółek) do 1967 wieś Brzezówka |
0652180 | Wola Domatkowska | przysiółek |
0652197 | Zagranica | przysiółek |
0652205 | Zarzecze | przysiółek |
Brzezówka – do 1967 roku odrębna administracyjnie od Domatkowa wieś[7]. Miejscowość wielokroć starsza od Domatkowa, oddalona od niego o ok 2,5 km[8], położona w dolinie rzeki Nil[9], w części znajdująca się w parafii Wszystkich Świętych w Kolbuszowej[10].
Pierwsze wzmianki o tejże miejscowości padają w XVI wieku, kiedy to Brzezówka była wsią / osadą na skraju Puszczy Sandomierskiej[11]. Określano ją wówczas jako Wola Smarkulowska, co w późniejszym czasie skrócono i nazwano Smarkulów[11].
W XVIII wieku była jedną z niewielu wsi o charakterze wsi dworskiej w rejonie Kolbuszowej. Należała wówczas do Rodu Potockich, którzy wznieśli w niej dwór, forwark oraz dwa spichlerze, które w tamtym czasie sprawnie funkcjonowały w powiecie kolbuszowskim[12]. Brzozówka z uwagi, iż była częścią majątku Potockich, którzy wówczas najbliżej urzędowali na ziemiach Ropczyckich, decyzją krzeszowskiego hrabiego Artura Potockiego uzyskała dopisek do nazwy wsi "Ropczycka" i zaczęto określać ją jako Brzozówka Ropczycka[13].
Od 1857 roku siedziba gminy jednostkowej (jednowioskowej) Brzezówka[14], posiadająca wójta i radę gminy wsi Brzezówka, zwierzchność oraz sołtysa[8].
O istnieniu gminy jednostkowej świadczy zapis wyjęty z publikacji z 1892 roku w Krakowie – pt.”Sprawozdanie z czynności Rady Powiatowej Kolbuszowej za okres czasu od 22 Września 1867 roku do 22 Września 1892 roku w Krakowie, Nakładem Rady Powiatowej Kolbuszowej”, gdzie delegatem reprezentującym wieś Brzezówkę i gminę jednostkową Brzezówka był Białek Kazimierz[8].
21 lipca 1934 roku w związku z rozporządzeniem ministra spraw wewnętrznych zmieniono obowiązujący wówczas podział administracyjny w powiecie kolbuszowskim. Zniesiono gminy jednostkowe celem utworzenia gromad. Reforma w swym celu zakładała poprawę i uporządkowanie mapy administracyjnej kraju i jej ujednolicenie, lecz w niektórych przypadkach pogorszyła sytuację samorządową. Tak też się stało w przypadku Brzezówki[15]. Omyłki wynikły głównie z niedopracowania konkretnych tematów przez ówczesnych urzędników i osoby odpowiedzialne za przeprowadzenie tych zmian, co w skali kraju przyniosło wiele nieprawidłowości i omyłek, które przez wzgląd na szybki czas realizacji zostały zaakceptowane przez sejm i nieuregulowane po dzień dzisiejszy[16], wskutek tego istnieje wiele wsi, odgórnie przemianowanych wówczas na przysiółki, osady i części wsi, które przez lokalna mentalność, samorząd są traktowane oddzielnie, oznakowane odrębnymi znakami, niejednokrotnie posiadając własne sołectwa. Przykłady z rejonu[10]:
1 stycznia 1935 roku rozpoczęto proces znoszenia wsi i gminy jednostkowej, jaką do tej pory tworzyła – Brzezówka, zaś zakończono go w roku 1967. Obszar tejże gminy i wsi przemianowano jedynie w przysiółek i wcielono do sąsiedniej wsi Domatków, w której utworzono gromadę Domatków [8], która podzielono administracyjnie na trzy jednostki pomocnicze (sołectwa): Brzezówka, Bukowiec i Domatków[11].
Od 1967 roku do dziś Brzezówka stanowi największy przysiółek niesołecki we wsi Domatków pod względem liczby ludności, jak i terytorialnym[10].
Sama Brzezówka obecnie ludnościowo jest większym obrębem miejscowości od niektórych samorządnych wsi w gminie Kolbuszowa takich jak np. Poręby Kupieńskie, Kłapówka czy Huta Przedborska, a terytorialnie stanowi obszar niemalże równoznaczny ze wsią Bukowiec[16]. Całość klasyfikuje Brzezówkę jako średni obszar miejscowości w gminie Kolbuszowa[16], który posiada szansę na wyodrębnienie i utworzenie własnej jednostki pomocniczej gminy (sołectwa) i wsi – Brzezówka, które będzie tworzyć jeden jednolity i spójny organizm wiejski lub sołecki jak np. wyżej wymienione przysiółki, które są mniejsze od Brzezówki[17].
W Brzezówce zlokalizowane są m.in.:
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.