Loading AI tools
łotewski oficer Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Dāvids Sīmansons (ur. 4 kwietnia 1859, zm. 13 stycznia 1933 w Rydze) – łotewski wojskowy, pierwszy głównodowodzący sił zbrojnych niepodległej Republiki Łotewskiej (od lipca do października 1919 r.).
![]() | |
![]() | |
Data i miejsce urodzenia |
4 kwietnia 1859 |
---|---|
Data i miejsce śmierci |
13 stycznia 1933 |
Przebieg służby | |
Lata służby |
1880–1925 |
Siły zbrojne | |
Stanowiska |
Naczelny Wódz ARŁ |
Główne wojny i bitwy |
wojna rosyjsko-japońska, |
Odznaczenia | |
![]() ![]() Carskie: ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() |
Syn właściciela ziemskiego[1]. W 1880 r. wstąpił ochotniczo do armii Imperium Rosyjskiego, do 115 Wiaziemskiego pułku piechoty[2]. W 1882 r. ukończył szkołę junkrów piechoty w Rydze w stopniu podchorążego. W 1883 r. otrzymał awans na stopień chorążego, w 1884 r. na podporucznika, zaś w 1888 r. na porucznika. W 1891 r. rozpoczął studia w Akademii Sztabu Generalnego w Petersburgu, które w 1894 r. przerwał po drugim roku nauki[1]. Od 1897 r. był dowódcą kompanii. W 1900 r. otrzymał awans na stopień sztabskapitana, w 1901 r. – kapitana[1].
Walczył w wojnie rosyjsko-japońskiej jako dowódca batalionu najpierw w 18 pułku strzelców syberyjskich, następnie w 40 pułku strzelców syberyjskich. Przez pewien czas pełnił obowiązki szefa sztabu 10 dywizji strzelców syberyjskich. Kontuzjowany podczas walk[1]. Po zakończeniu działań wojennych został dowódcą batalionu i oficerem sztabowym w 115 pułku piechoty dyslokowanym w Rydze[1]. W 1910 r. otrzymał awans na pułkownika[2]. W tym samym roku[1] lub według innego źródła w 1912 r. został dowódcą 66 Butyrskiego pułku piechoty dyslokowanego w Zamościu[2].
Walczył w I wojnie światowej[1]. Od maja 1915 do października 1916 r. dowodził 2 brygadą 17 dywizji piechoty, w 1915 r. otrzymał awans na stopień generała majora[1]. Od października 1916 r. do stycznia 1917 r. dowodził kałuską brygadą piechoty, następnie od stycznia do września 1917 r. – 135 dywizją piechoty. We wrześniu 1917 r. powierzono mu dowodzenie 4 wydzieloną dywizją piechoty na odcinku frontu pod Iłuksztą. Został przeniesiony do rezerwy po rewolucji październikowej, krótko potem odszedł z wojska[1]. Zamieszkał w Witebsku, następnie w Orle[1]. W styczniu 1919 r. przeprowadził się do Rygi, zajętej krótko wcześniej przez Armię Czerwoną i kontrolowanej przez rząd Łotewskiej Socjalistycznej Republiki Radzieckiej[2]. W końcu maja tego samego roku Ryga została opanowana przez wojska niemieckie[3]. W Rydze Dāvids Sīmansons wstąpił do 1 Brygady Łotewskiej dowodzonej przez Jānisa Balodisa, walczącej u boku niemieckich Żelaznej Dywizji i Bałtyckiej Landeswehry[1].
W czerwcu 1919 r. doszło do bezpośredniej konfrontacji zbrojnej między jednostkami niemieckimi operującymi na Łotwie i wojskami estońskimi, wspierającymi proaliancki łotewski rząd Karlisa Ulmanisa. Zwycięska dla Estończyków i walczących pod dowództwem estońskim jednostek łotewskich bitwa pod Kiesią zmusiła Niemców do opuszczenia Rygi i zgody na to, by do stolicy Łotwy powrócił rząd Ulmanisa. Jednostki łotewskie walczące dotąd u boku Niemców oraz powstałe w strukturach armii estońskiej zostały zjednoczone w jedną armię niepodległej Łotwy[4]. 10 lipca 1919 r.[1] Sīmansons został mianowany głównodowodzącym armii łotewskiej[4], zaś 15 lipca także ministrem obrony Republiki Łotewskiej[1]. Jego zadaniem było połączenie powstałych w różnych okolicznościach, przedstawiających różną wartość jednostek w jedną całość[1]. Dwaj pozostali poważni kandydaci, gen. Jānis Balodis i płk Jorģis Zemitāns do tej pory walczyli pod różnym dowództwem, pierwszy – niemieckim, drugi zaś estońskim. Sīmansons zaciągnął się do 1 Brygady Balodisa na tyle późno, by nie wziąć udziału w żadnej operacji pod niemieckim dowództwem, mógł zatem uchodzić za kandydata kompromisowego[5].
Pod kierownictwem pierwszego głównodowodzącego i przy wsparciu aliantów armia łotewska latem 1919 r. osiągnęła liczebność 30 tys. żołnierzy, była dobrze zaopatrzona i umundurowana, brakowało jej natomiast artylerii, której sformowano tylko jeden pułk (osiem baterii)[4].
W końcu sierpnia 1919 r. uczestniczył w rokowaniach pomiędzy Łotwą, Litwą, Estonią, Polską i białą rosyjską Zachodnią Armią Ochotniczą w sprawie jednolitego frontu antybolszewickiego, które ostatecznie nie doprowadziły do wspólnych działań[6].
Kiedy 8 października 1919 r. Zachodnia Armia Ochotnicza, dowodzona przez Pawła Bermondta-Awałowa, uderzyła na Rygę, pragnąc opanować ziemie łotewskie i przyłączyć je do przyszłej białej Rosji, Dāvids Sīmansons jako głównodowodzący armii łotewskiej dowodził obroną miasta. Po tym, gdy 12 października łotewska 2 Dywizja została zmuszona do opuszczenia lewego brzegu Dźwiny, Sīmansons nie dopuścił do jej dalszego odwrotu nad Juglę, odwołując rozkazy płk. Jorģisa Zemitānsa, a następnie odwołując też jego samego ze stanowiska dowódcy dywizji[7]. Wojska łotewskie pozostały na prawym brzegu Dźwiny, broniąc historycznego centrum Rygi. 14 października oddziały łotewskie podjęły próbę przejścia do kontrataku, jednak nie odniosły znacznych sukcesów[8]. 16 października 1919 r. gen. Sīmansons zrezygnował ze stanowiska głównodowodzącego armii łotewskiej, uzasadniając tę decyzję chorobą[1]. W rzeczywistości najprawdopodobniej ustępował pod naciskiem rządu Ulmanisa[5]. Na stanowisku zastąpił go gen. Balodis[5].
Przeniesiony do rezerwy, od grudnia 1920 r. był członkiem Rady Ministerstwa Obrony, w 1924 r. krótko pełnił obowiązki jej przewodniczącego. W 1925 r. odszedł z armii[1]. Zmarł w 1933 r. i został pochowany na Cmentarzu Braterskim w Rydze[1].
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.