Cukrownik modrolicy[3][4] (Dacnis venusta) – gatunek małego ptaka z rodziny tanagrowatych (Thraupidae). Występuje w północnej Ameryce Południowej i Ameryce Centralnej. W Czerwonej księdze gatunków zagrożonych IUCN klasyfikowany jest jako gatunek najmniejszej troski (LC, Least Concern)[2].
Dacnis venusta[1] | |||
Lawrence, 1862 | |||
![]() | |||
Systematyka | |||
Domena | |||
---|---|---|---|
Królestwo | |||
Typ | |||
Podtyp | |||
Gromada | |||
Podgromada | |||
Infragromada | |||
Rząd | |||
Podrząd | |||
Rodzina | |||
Podrodzina | |||
Rodzaj | |||
Gatunek |
cukrownik modrolicy | ||
Podgatunki | |||
| |||
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[2] | |||
![]() | |||
Zasięg występowania | |||
![]() |
Systematyka
Pierwszego naukowego opisu gatunku dokonał amerykański przyrodnik George Newbold Lawrence w 1862 roku, nadając mu nazwę Dacnis venusta. Opis ukazał się na łamach czasopisma „Annals of the Lyceum of Natural History of New York”. Jako miejsce typowe wskazał okolice linii kolejowej w Panamie[5][6]. Wyróżnia się dwa podgatunki[7][8][9]:
- D. v. fuliginata Bangs, 1908
- D. v. venusta Lawrence, 1862.
Etymologia
- Dancis: greckie δακνις daknis – rodzaj ptaka z Egiptu, dotychczas niezidentyfikowany, wymieniony przez Hezychiusza i Pompejusza Festusa[10].
- venusta: łac. venustus piękny, uroczy, łac. venus uroda[11].
Morfologia
Mały ptak o krótkim, szpiczastym i lekko zaokrąglonym czarnym dziobie, górna szczęka nieco dłuższa. Występuje dymorfizm płciowy. Podgatunek nominatywny Dacnis venusta venusta ma ciemnoszare nogi, tęczówki od szkarłatnych poprzez jasnoczerwone do ciemnoczerwonych u samców i ciemniejsze od ciemnoczerwonych do czerwonobrązowych u samic[12]. Samce: mają czarną twarz, czoło, okolice oczu, podgardle i gardło, reszta głowy, szyja i kark turkusowe. Grzbiet, zad, górne pokrywy ogonowe turkusowo-niebieskie. Skrzydła i ogon czarne. Na pokrywach drugiego rzędu turkusowe zakończenia piór. Dolne partie ciała, pierś, brzuch, boki są zielonkawoczarne, pióra na udach szkarłatne. Samice: wyraźnie jaśniejsze, jakby wypłowiałe. Górne części ciała zielonkawo-oliwkowe z niebieskawo-turkusowym odcieniem, najbardziej intensywnym na bokach głowy, w okolicy szyi i na zadzie. Skrzydła i ogon szaro-oliwkowe. Gardło szare, pierś matowa szarawobrązowa, brzuch i boki szarawooliwkowe, dolna część brzucha i pokrywy podogonowe żółtawopłowe, na udach pióra z czerwonawym odcieniem. Młode osobniki są podobne do dorosłych samic z bardziej matowym ubarwieniem. Długość ciała 11,2–12,2 cm, masa ciała 15–17 g, długość dzioba 12–14,4 mm, długość ogona 38,2–45 mm, długość skrzydła 62,1–70,1 mm[12]. Podgatunek D. v. fuliginata jest podobny do podgatunku nominatywnego, ale ma ciemniejsze, intensywnie czarne części dolne ciała, jest nieco mniejszy i ma krótszy dziób[12].
Zasięg występowania
Cukrownik modrolicy występuje na terenach położonych na wysokości do 1450 m n.p.m., sporadycznie do 1650 m n.p.m.[12] Jego zasięg występowania, według szacunków organizacji BirdLife International, obejmuje około 872 tys. km²[13]. Poszczególne podgatunki zamieszkują:
- D. v. venusta – północno-środkową i skrajnie południową Nikaraguę (Reserva de la Biosfera Bosawás i dorzecze rzeki San Juan), stoki gór w Kostaryce na południe po środkową Panamę (strefę Kanału Panamskiego,
- D. v. fuliginata – wschodnią Panamę (stoki gór w Darién od strony karaibskiej) na wschód przez wschodnie i środkowe Andy w Kolumbii po dolną część doliny rzeki Cauca i środkową część doliny rzeki Magdalena, oraz na południe do północno-zachodniego Ekwadoru[12].
Ekologia
Jego głównym habitatem są półotwarte siedliska takie jak skraje lasów deszczowych, brzegi jezior, częściowo wycięte obszary lasów, zacienione plantacje i przerzedzone lasy. Występuje też w wilgotnych lasach górskich. Spotykany jest we wszystkich partiach lasów od podszytu do koron drzew. Jest gatunkiem osiadłym[12]. Cukrownik modrolicy jest gatunkiem wszystkożernym, do jego diety należą owoce i owady, ale także nektar i łodygi kwiatów. Żeruje od poziomu ziemi do wierzchołków drzew. Zazwyczaj występuje w stadach mieszanych, pojedynczo, w parach lub małych grupach tego samego gatunku[12]. Zaobserwowano wspólne żerowanie na drzewach z rodzaju fikus oraz cekropka z następującymi gatunkami: drozd brązowawy (Turdus grayi), lasówka oliwkowa (Oreothlypis peregrina), seledynek (Chlorophanes spiza), tapiranga szkarłatno-czarna (Ramphocelus passerinii), tangarka kropkowana (Ixothraupis guttata), tangarka rudogłowa (Tangara gyrola), tangarka cytrynowa (Tangara icterocephala), tangarka modrolica (Stilpnia larvata), tangarka niebieska (Thraupis episcopus), tangarka palmowa (Thraupis palmarum) i organka grubodzioba (Euphonia laniirostris)[12].
Rozmnażanie
Prawie brak jest informacji o rozrodzie tego gatunku. Jedno z niewielu zbadanych gniazd tego gatunku zostało znalezione w 1936 roku na wysokości około 15 m na drzewie wysokim na 18 m, wśród gęstego listowia i pnączy gatunku z rodzaju Strophanthus w dystrykcie Rivas w prowincji San José w Kostaryce. Gniazdo miało kształt płytkiej otwartej miseczki zbudowanej z wąsów czepnych, korzonków oraz kawałków paproci i trawy, która została wzmocniona i przymocowana, za pomocą pajęczej nici, do dwóch równoległych gałęzi. Wewnętrzna średnica gniazda wynosiła około 6 cm przy głębokości około 2 cm. Gniazdo było wyścielone liśćmi paproci Nephrolepis pendula[14]. Ptaki w stanie lęgowym obserwowano w Panamie w okresie od marca do lipca. Młode są karmione przez oboje rodziców[12][9].
Status
W Czerwonej księdze gatunków zagrożonych IUCN cukrownik modrolicy jest klasyfikowany jako gatunek najmniejszej troski (LC, Least Concern). W 2019 roku organizacja Partners in Flight szacowała liczebność populacji na 0,5–5 mln dorosłych osobników, a jej trend oceniła jako umiarkowanie spadkowy. Ptak ten opisywany jest jako niepospolity[2][13].
Przypisy
Linki zewnętrzne
Wikiwand in your browser!
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.