From Wikipedia, the free encyclopedia
Embrio (dari bahasa Y ἔμβρυον , jamak ἔμβρυα , harf. "yang membesar," dari en- "in" + bryein, "mengembang, memenuh") merupakan eukariot diploid multisel dalam tahap terawal dalam perkembangan, dari masa pembahagian sel pertama hingga kelahiran, penetasan, atau percambahan. Bagi manusia, ia dipanggil embrio sehingga sekitar lapan minggu selepas persenyawaan, dan mulai saat itu dipanggil janin.
Embrio | |
---|---|
![]() | |
Embrio-embrio (dan seekor berudu) katak berkedut (Rana rugosa) | |
Kod | TE E1.0.2.6.4.0.5 |
Perkembangan embrio dipanggil embriogenesis. Bagi organisma yang membiak secara seksual, apabila sperma bersenyawa dengan sel telur, hasilnya ialah sel yang dipanggil zigot, yang mewarisi separuh DNA dari setiap satu induknya. Bagi tumbuhan, haiwan dan sesetengah protis, zigot itu akan berpecah secara mitosis untuk menghasilkan satu organisma multisel. Hasil proses inilah embrio.
Bagi haiwan, perkembangan zigot kepada embrio diteruskan melalui peringkat-peringkat blastula, gastrula, dan organogenesis. Peringkat blastula lazimnya terdiri daripada rongga berisi bendalir iaitu blastoselom yang dikelilingi oleh selingkungan atau sehelai sel yang juga dikenali sebagai blastomer. Embrio mamalia beruri ditakrifkan sebagai organisma antara pembahagian pertama zigot (ovum yang tersenyawa) sehingga ia menjadi janin. Ovum disenyawakan dalam tiub Fallopio di mana ia bergerak ke dalam uterus. Bagi manusia, embrio ditakrifkan sebagai hasil kehamilan setelah ditanam pada kulit uterus sehingga minggu kelapan dalam perkembangan.
Embrio dipanggil janin pada tahap perkembangan yang lebih lanjut sehinggalah kelahiran atau penetasan. Bagi manusia, ini mulai minggu kelapan gestasi.
Ketika penggastrulaan, sel-sel blastula menjalani proses-proses pembahagian, serangan dan/atau perpindahan sel yang terlaras untuk membentuk dua (diploblasti) atau tiga (triploblasti) lapisan tisu. Bagi organisma triploblasti, tiga lapisan germa ialah endoderma, ektoderma, dan mesoderma. Kedudukan dan susun atur lapisan germa adalah amat khusus kepada spesies demi spesies, bergantung pada jenis embrio yang dihasilkan. Bagi vertebrata, diusulkannya satu populasi khas sel embrio yang dipanggil kresta neural sebagai "lapisan germa keempat", dan disangkakan merupakan kebaharuan yang penting dalam evolusi struktur kepala. Sewaktu organogenesis, interaksi molekul dan sel sesama lapisan germa, digabungkan dengan potensi perkembangan sel, ataupun kecekapan untuk membalas, melanjutkan pembezaan jenis sel mengikut organ. Misalnya, dalam neurogenesis, satu subpopulasi sel ektoderma diasingkan menjadi otak, saraf tunjang, dan saraf-saraf periferi. Ilmu biologi perkembangan moden secara menyeluruh mengkaji asas molekul bagi setiap jens organogenesis, termasuk angiogenesis (pembentukan salur darah baru daripada salur darah yang sedia ada), kondrogenesis (rawan), miogenesis (otot), osteogenesis (tulang), dan lain-lain.
Dalam ilmu botani, embrio bagi tumbuhan berbenih ialah sebahagian benihnya yang terdiri daripada tisu-tisu pendahulu untuk daun, batang (lihat hipokotil), dan akar (lihat radikel), di samping juga kotiledon. Apabila embrio ini mula bercambah, iaitu tumbuh keluar dari benih, ia dipanggil kecambah. Terdapat juga tumbuhan yang tidak berbenih tetapi tetap menghasilkan embrio, seperti briofit dan paku-pakis. Bagi tumbuh-tumbuhan sedemikian, embrio merupakan anak tumbuhan yang tumbuh dalam keadaan tertempel pada gametofit induk.
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.