село во Општина Крушево, Македонија From Wikipedia, the free encyclopedia
Алданци — село во Општина Крушево, во околината на градот Крушево.
Алданци | |
Поглед на селото | |
Координати 41°22′5″N 21°17′47″E | |
Регион | ![]() |
Општина | ![]() |
Население | 442 жит. (поп. 2021)[1] |
Пошт. бр. | 7524 |
Повик. бр. | 048 |
Шифра на КО | 16001 |
Надм. вис. | 645 м |
![]() |
Селото се наоѓа во источниот дел на Општина Крушево, сместено недалеку од регионалниот пат 1306 помеѓу Прилеп-Крушево, а нејзиниот атар се допира со подрачјето на Општина Кривогаштани.[2] Со оглед на тоа што се наоѓа во нискиот дел на општината, селото е рамничарско, на надморска височина од 645 метри. Од градот Крушево е оддалечено 11 километри.[2]
Селото се наоѓа под градот Крушево во долината на Норовска Река, лева притока на Црна. Долината нуди услови за земјоделство, додека високите падини служат како пасишта, а повремено има и шума.[3]
Месностите во атарот ги носат следниве имиња: Стари Дол, Крушевски Бавчи, Манастирски Мост, Скапец, Тефикова Чешма, Кобел, Петошниц, Кале, Опаленик, Тушојца, Плоча, Џуфка и Лозја.[3]
Селото има збиен тип, поделено на три маала: Долно, Средно и Горно Маало. Маалите се составени од роднински куќи.[3]
Западно од селото се наоѓа возвишението Кале, кое во минатото била утврдена населба, а денес се останати само рушевини, односно темели од бедемите. Пониско од Кале се наоѓа Кула, каде некогаш престојувала турската стража. На месноста Стари Дол се забележуваат остатоци на куќи и гробови.[3]
Селото се споменува во турските пописни дефтери од 1467/68 година, како дел од Прилепскиот Вилает (Vilayet-I Prilepe) под името Халданци имало 25 семејства и 4 неженети, сите христијани. Подоцна христијаните од ова село биле населени во блиското село Годивле.[4]
До 1800-тите години, селото било христијанско словенско село со шеесетина куќи. Тогаш се нарекувало Стари Дол. Во селото се наоѓала црква и христијански гробишта. Кон крајот на XVIII век или почетокот на XIX век во Алданци се населиле четири муслимански семејства. Како се доселувале муслимани, христијаните се иселувале од селото. Тогаш се случила и промената на името во Алданци („од Албанци). Поголемиот дел од Македонците (40 куќи) се иселиле во соседното полско село Кривогаштани. Од Македонците во Алданци потекнува и родот Јовевци (3 к.) во селото Врбоец.[3]
Први муслимански доселеници во селото биле Мисирлиовци, Дибрановци, Оџевци и Костењевци, кои говорат албански. Подоцна се доселиле и други муслимански родови. Во 1912 година, селото било запишано како албанско село со 55 домаќинства.[3]
Кметот на селото возвратил со порака во која изразува разбирање за мотивите на востаниците откако го добил крушевскиот манифест.
Во одговорот на кметот се велело:
„Драги соседи, од ваше писмо разбрав дека вие не сте лоши луѓе, дека ги напуштате своите домови не за да го напаѓате мирното, како нас, население, туку дека сте против лошите луѓе и уќуматот што ги заштитува. Но, тие што вие ги барате не се меѓу нас, туку избегаа по градовите. Што се однесува до нас, ви ветуваме дека ќе мируваме. Ако сакате да убивате невини луѓе, дојдете. Бог да ѝ помогне на онаа страна што ја бара правдата...“
По Првата светска војна, Албанците од селото започнале да се иселуваат, а нивните имоти ги купиле Македонци и Власи од соседните села, поради што селото станало мешано.[3]
Атарот зафаќа простор од 8,3 км2. На него преовладува обработливото земјиште на површина од 370 хектари, на пасиштата отпаѓаат 261 хектар, а на шумите отпаѓаат 128 хектари.[2]
Селото, во основа, има полјоделска функција. Во селото постојат продавници и угостителски објекти.[2]
До 1912 година, Алданци поседувал попростран атар со повеќе пасишта и шуми. Атарот се ширел до Крушево и историското село Трстеник. Денес, тие делови на атарот припаднале на Крушево и Врбоец.[3]
|
| |||||||||||||||||||||||||||||||||
Според статистиката на Васил К’нчов („Македонија, Етнографија и статистика“) од 1900 година, во Алданци живееле 270 жители, сите Албанци.[6]
На Етнографската карта на Битолскиот Вилает од 1901 г. Алданци се води како чисто турско село во Прилепската каза на Битолскиот санџак со 49 куќи.[7]
Според германска карта издадена во 1941 година, а заснована на пописот на Кралството Југославија од 1931 година, селото имало 250 Албанци и 50 Македонци.[8]
Селото е средно по големина, но со одредено намалување на населението. Алданци во 1961 година броело 537 жители, од кои 312 биле Турци, 155 Македонци, а 70 жители Албанци. Во 1994 година, селото имало 414 жители, од кои 294 биле Албанци, 105 Турци и 15 жители Македонци.[2]
Според пописот од 2002 година, во селото Алданци живееле 417 жители, од кои 14 Македонци, 397 Албанци, 5 Турци и 1 останат.[9]
Според последниот попис од 2021 година, во селото живееле 442 жители, од кои 5 Македонци, 429 Албанци и 8 лица без податоци.[10]
Низ годините ова било вкупното население и етничка припадност на населението во Алданци:
Година | Македонци | Албанци | Турци | Власи | Срби | Ост. | б.п. | Вкупно |
---|---|---|---|---|---|---|---|---|
1948 | — | — | — | — | — | — | — | 451 |
1953 | 36 | 335 | 67 | 1 | 0 | 65 | — | 504 |
1961 | 155 | 70 | 312 | 0 | 0 | 0 | — | 537 |
1971 | 149 | 24 | 359 | — | 1 | 15 | — | 548 |
1981 | 52 | 67 | 320 | 0 | 0 | 20 | — | 459 |
1991 | 19 | 353 | 92 | 0 | 2 | 1 | — | 467 |
1994 | 15 | 294 | 105 | 0 | 0 | 0 | — | 414 |
2002 | 14 | 397 | 5 | 0 | 0 | 1 | — | 417 |
2021 | 5 | 429 | 0 | 0 | 0 | 0 | 8 | 442 |
* Извор: Државен завод за статистика на Република Македонија (1948-2021), според податоци од официјалните пописи во соодветните години
Алданци е албанско-македонско село, а порано во селото имало и Власи.[3]
Според истражувањата на Јован Трифуноски во 1952 година родови во селото се:
Во XIX век, Алданци било село во Прилепската каза на Отоманското Царство.
Селото влегува во рамките на Општина Крушево, која била една од ретките општини во Македонија која не била изменета при територијалната поделба во 2004 година. Во периодот од 1996-2004 година, селото припаѓало на тогашната Општина Крушево.
Во периодот од 1955 до 1996 година, селото се наоѓало во рамките на големата општина Крушево.
Во периодот 1952-1955, селото било дел од тогашната Општина Норово, во која покрај селото Алданци, се наоѓале и селата Белушино, Житоше, Норово и Селце. Општината Норово постоела и во периодот 1950-1952, кога во нејзе се наоѓале селата Алданци, Белушино, Норово, Житоше и Норово.
Во селото постои избирачкото место бр. 1197 според Државната изборна комисија, сместено во просториите на основното училиште.[11]
На претседателските избори во 2019 година, на ова избирачко место биле запишани вкупно 418 гласачи.[12] На локалните избори во 2021 година, на ова избирачко место биле запишани вкупно 439 гласачи.[13]
До 1952 година од селото во Турција се иселиле 15 албански семејства.[3]
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.