Broensem (sjpelling volges Veldeke) of Broenssem (sjpelling volges de gemeinte, Hollands: Brunssum) is e hiel sterk versteidelek dörp en 'n gemeinte in Zuidoos-Limburg, boe-in op 1 januari 2006 29.641 lui woende. 't Oppervlak is 17,30 km². De gemeinte is deil vaan de agglomeratie Heerle-Kèrkraoj (Parksjtad Limburg).
- Dit artikel is in versjillende Limburgse dialekte gesjreve. Ómdat 't plaotsgebónje is maogs doe 't ómzètte nao 't Broensems, as te dit dialek sjpriks.
Gemeinte Broensem (Brunssum) | |||||
| |||||
Provincie | Limburg | ||||
Hoofplaats | Broensem | ||||
Börgemeister (lies) | Clemens Brocken (CDA) | ||||
Opperflaakde – daovan water |
17,29 km² 0,13 km² | ||||
Inwoeners – deechde: |
29.312 (1-4-2011) 1708/km² |
De veurmalige sjtaatsmien Emma, de weuninge rónd de veurmalige sjtaatsmien Hendrik, ´n sjtök miensjpoor en de broenkoolgroeve Brunahilde II, noe vieverpark, zint saer 22 januari 2009 besjermp dörpsgezich. Ouch de mienkolonieë in 't dörp Langeberg en de wieke de Egge, Haansberg, Huizerveld, Roeëzegaard en Sjuttersjveld were dan officieel besjermp dörpsgezich.
Kerne van de gemeinte
Buurtsjappe, gehuchte en wieke
Buurtsjappe, gehuchte en wieke
|
Insignes
Broensem kraog op 9 mei 1889 vaan d'n Hoege Raod vaan Adel e waope touwbedeild, wat ziech zoe liet umsjrieve:
- Gedeild: rechs (veur de beziener links) in keel (roed) e dobbel slangekopkruus vaan zèlver (wit), belaoje mèt e hartsjèld vaan 'tzelfde mèt drei keuk vaan keel, gezat 2-1; links (veur de beziener rechs) in lazuur (blauw) 't beeld vaan paus Gregorius de Groete, gekleid in pontificaol ornaot, 't zèlvere [pallium bezat mèt kruiskes vaan sabel (zwart) en d'n tiara vaan zèlver mèt 'n kroenreip op de kop, boe-umheer 'ne nimbus vaan goud, en op de rechtersjouwer 'n douf mèt oetgespreide vleugele vaan zèlver, beek en pu vaan keel, 't geziech en de han vaan d'n heilege zien vaan natuurleke kleur.
't Dobbel slaangekruus, inclusief 't hartsjèld, is 't waope vaan 't geslach Huyn, vreuger graove vaan Awstroa, boe de hierlekheid Broensem in 1610 bij woort geveug. Gregorius is de petroenheilege vaan 't dörp.[1]
't Veendel is vaan 't waope aofgeleid.
Historische inwoenertalle
Gein aander gemeinte is door de koms vaan de kojl zoe sterk gegreujd wie Broensem. De kolonies maakde tösse 1909 en 1920 zelfs tot de populatie bekaans verzevevoudegde.
|
|
- Opmerking
- 't Inwoenertal veur 1971 is op ganse vieftalle aofgeroond.
- Rillatief oontwikkeling vaan 1830 bis 1971
(logaritmische sjaol; x1830=100)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/li/timeline/4ootlcx1rraz0tdlh9x903md0ir595u.png)
Greun: Gemeinte Broensem
Blauw: Provincie Limbörg
Touwkoms
Per 2015 zalle de amteleke organisaties vaan Broensem fusere mèt die vaan Lankgraaf. De gemeintes doen dit veur koste te spare. De gemeintes goon evels neet fusere: ze hawwe allebei hun eige bestuur.[17]
Vereniginge
- Toneelvereniging Een Aardigheid
- Hermenie Orkest Broenssem 1907
- Vasteloavens verien C.V. De Streupers oet 1954
- Drumfanfare Majoretten Peloton 'Parcifal' oet 1956