From Wikipedia, the free encyclopedia
Petrus I Alexii filius[1][2] (Russice Пётр I Алексеевич, tr. Pëtr I Alekseevič; Moscuae natus die 9 Iunii 1672, Petropoli mortuus die 8 Februarii 1725), cognomento Magnus[2][3][4] (Russice Великий, tr. Velikij), e domo regnatrice Romanovia, fuit Tzar et Magnus Dux Totius Russiae[5] ab anno 1682 (annis 1682–1696 cum fratre suo Ioanne V), reformator terrae suae eminens, anno 1721 primus Imperator Imperii Russici[6] ('Russorum Imperator'[4][7]) factus et titulo Patris Patriae[4] dignatus.
Familia
Memoria
Petrus fuit tzaris Alexii filius quem ex uxore altera Natalia Naryškina genuit. Alexius e muliere prima Maria Miloslavskaja quinque filios genuerat, quorum tres in pueritia mortui sunt; unus (Theodorus) patri breviter succedit sed die 7 Maii 1682 mortem obiit. Ultimo e filiis Mariae, Ioanne, corpore et mente invalido, Petrus annum decimum agens ad regnum vocatus est, favente imprimis familia Naryškin, abnuente familia Miloslavski et factione streltsy, scilicet militum pyrobolistarum. Hi, motu populi Moscuensis sublevato, creationem dvoetsarstvenniki vel "Caesarum binorum" suaserunt; Ioannes igitur, natu maior, iuxta Petrum fratrem minorem die 25 Iunii 1682 incoronatus est et usque ad mortem suum (die 8 Februarii 1696) titulum Tzar tenuit.
Postquam Sophia regens Russiae facta est, Petrus e Moscua rus expulsus est. Ex adulescentibus rusticis sibi "exercitum ludicum" instituit, qui postea exercitus novus factus est. Amicus eius optimus Alexander Menšikov fuit, postea dux illustrissimus factus. Anno 1689, Petrus Sophiam e potestate removit.
Experientia terrarum Europae occidentalis a Petro I pro progressione industriae, mercaturae, culturae Russiae adhibebatur. Monarcha ille annis ab 1697 ad 1698 in Borussia, Nederlandia, et Anglia peregrinabat, ubi navigationem et fabricationem navium studebat.
Reformationes administrationis a Petro I perfectae sunt. Formata sunt nova instituta: Senatus, Collegia, etc.; Ecclesia Orthodoxa Russica subordinata est regno; Russia divisa est in gubernia; Petropolis (anno 1703 condita) facta est caput regni illius. Die 20 Decembris 1699 tzar Petrus I Calendarium Iulianum cum annis a nativitate Iesu Christi numeratis induxit. Ad hunc diem in Russia anni a creatione mundi numerati erant.
Manufacturae, officinae, navaliae, porti, canales constructae in Russia sunt. Voluntate Petri I conditae sunt scholae multae et (anno 1724) Academia Scientiarum Petropolitana, forma hodierna litterarum alphabeti Cyrillici annis ab 1708 ad 1710 accepta est.
Annis ab 1716 ad 1717 in Europa Media et Occidentali iterum peregrinavit; terras Balticas, Germanas (Hamburgum, Magdeburgum, Berolinum), Batavicas Austriacasque (Aquas Spadanas in Belgia hodierna) visit. In Francia, Abraham Hannibalem, principem Africanum a Turcis captum et postea regi Francico redditum, convenit. Hic amicus Petri centurio exercitus Russici factus est; proavus poetae Alexandri Puškin est.
Imperatoris illius gratia reformatus est exercitus Russiae, classis militaris Russica creata est. Tempore regiminis Petri I Russia dignitatem imperii magni accepit. Petrus I duxit copias Russicas in bellis contra Imperium Ottomanicum ('Militiae Asovienses', annis 1695–1696; 'Militia Pyretensis', anno 1711), Sueciam ('Bellum Boreale', annis 1700–1721) et Persiam ('Militia Persica', annis 1722–1723).
Bis uxores duxit. E prima Eudocia Lopuchina filios tres genuit, quorum senior, Alexius, 28 annos natus anno 1718 obiit, duo alii infantes mortui sunt; ex altera Martha Skavronskaja liberos undecim, sed, nullo filio supervivente, haec uxor (quae nomen "Catharina" in matrimonio adsumpserat) marito successit in imperio. Filia eius Elisabetha imperatrix annis 1741-1761 fuit; filius sororis eius Annae, Petrus III, imperator annis 1761-1762 fuit.