From Wikipedia, the free encyclopedia
ლალი (ლათ. rubens, rubinus — წითელი; ), Al2O3 — მინერალი, კორუნდის სახეობა, მიეკუთვნება ოქსიდების კლასს, ტრიგონალური სინგონიით. სიმაგრე — 9, სიმკვრივე 3,97 — 4,05, დაწვრილებით იხილეთ კორუნდი. წითელი შპინელისაგან განსხვავდება კრისტალების ფორმით, სხვა შემთხვევაში — ძნელია მათი გარჩევა, მხოლოდ მიკროსკოპით. წითელ ელფერს აძლევს ქრომის მინარევი. წითელ კორუნდებს უწოდებენ ლალს, ლურჯს — საფირონს. ღიაშეფერილობის საიუველირო ხარისხის საფირონს ან უფერო კორუნდს, უწოდებენ ლეიკოსაფირონი. ლალის და საფირონის „ვარსკვლავური“ სახეები ასტერიზმის კარგად გამოხატული ეფექტით, ამუშავებენ კაბოშონის სახით.
ლალი | |
---|---|
![]() |
|
ლალი, კორუნდი | |
საერთო | |
ქიმიური ფორმულა | Al2O3 Cr-ის მინარევით |
იდენტიფიკაცია | |
ფერი | წითელი, მოწითალო-მოყავისფრო, წითელი-მეწამული, წითელი-ვარდისფერი |
კრისტალის სინგონია | ტრიგონალური |
მინერალის მონატეხი | ნიჟარისებულიდან ხიწვისებურამდე |
სიმაგრე მოოსის სკალით | 9 |
მინერალის ელვარება | მინისებური |
ხაზის ფერი | თეთრი |
სიმკვრივე | 3,99 - 4,10 კგ/მ³ |
ანტარქტიდის გარდა, გვხვდება ყველა კონტინენტზე. ღირებულია ძირითადად აზიური ლალები.
ლალის ძირითადი ექსპორტიორი ქვეყნებია მიანმა, ტაილანდი და შრი-ლანკა. მოთხოვნით სარგებლობს ასევე აღმოსავლეთ აფრიკის ქვეყნების კენია და ტანზანიის ლალები. უძველესი დროიდან მოიპოვებენ მას პამირის მთებში (საბადო „სნეჟნოე“ ტაჯიკეთში).
საბჭოთა კავშირში ლალის ხარისხის მაჩვენებლებს საზღვრავდნენ დეფექტების ჯგუფის აღწერით, ფერს № III 1991 წ. პრეისკურანტის მიხედვით.
დაწახნაგებული ლალის დეფექტობის ჯგუფებია:
ლალის ფერების ჯგუფები:
ლალების კლასიფიკაცია ფერის მიხედვით
მეთოდიკა აღიარებულია ოფიციალურ დოკუმენტად ექსპერტების საბჭოს მიერ[1] „სერტიფიკაციის ექსპერტთა კოლეგია“ და საფუძვლად დაედო რეკომენდაციებს ძვირფას ქვიანი საიუველირო ნაკეთობების შეფასების მეთოდებს.
ვარაუდობენ, რომ ლალს მოიპოვებდნენ ჯერ კიდევ ბრინჯაოს ხანაში, ბირმაში (მიანმა). 2000 წლის წინ ლალი ფასობდა ინდოეთშიც და გამოიყენებოდა როგორც თილისმა, ავგაროზი. ლალი იცოდნენ ძველ ეგვიპტეში, საბერძნეთსა და ძველ რომში.
1800 წელს ევროპაში აღმოაჩინეს ლალისა და საფირონის ნათესაობა. 1835 წელს აღმოჩენილ იქნა ხელოვნური ლალის მიღების ხერხი.
მუქ ლალს უწოდებდნენ ძოწის ლალს.
ძველად ლალს აღიქვამდნენ როგორც „სიცოცხლისა და სიყვარულის ქვას“. ითვლებოდა, რომ ამ ქვის ფლობა პატრონს აძლევდა უფრო მეტ ძალაუფლებას, გამბედაობას და ღირსებას. ლალით იმედოვნებდნენ თავის დაცვას ეშმაკისაგან და ჭირისაგან. ლალის ზოდიაქოს ნიშანია მშვილდოსანი, ვერძი, ლომი, ღრიანკალი და თხის რქა.
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.