Grátviðarætt (fræðiheiti: Cupressaceae), einisætt[2], lífviðarætt[2] eða sýprusætt[2] (einnig ritað sýprisætt, kýprisætt eða cyprisætt)[2] er barrtrjáaætt sem inniheldur um 27–30 ættkvíslir (17 með einni tegund).
Fallnar smágreinar (cladoptosis) af MetasequoiaKönglar á Tetraclinis
Staðreyndir strax Vísindaleg flokkun, Subfamilies ...
Cupressaceae er útbreiddasta barrtrjáaættin, með nær heimsútbreiðslu á öllum heimsálfum að frátöldu suðurskautslandinu, frá 71°N í Noregi (Juniperus communis) suður til 55°S í syðsta hluta Chile (Pilgerodendron uviferum), og Juniperus indica vex upp í 5200 m hæð í Tíbet, hæsti vaxtarstaður viðarkenndra plantna.
Ættartré einisættar (Xanthocyparis vantar.)
Ættin Cupressaceae er nú talin innihalda Taxodiaceae, sem áður var talin sérstök ætt, en hefur nú verið sýnt fram á að sé ekki afgerandi frábrugðin Cupressaceae í neinum einkennum. Eina undarntekningin í fyrrum Taxodiaceae er ættkvíslin Sciadopitys, sem er erfðafræðilega aðskilin frá restinni af Cupressaceae, og er nú talin til sinnar eigin ættar, Sciadopityaceae.
Ættinni er skift niður í sjö undirættir, byggt á útlits og erfðagreiningu:[3]
Bosma, Hylke F.; Kunzmann, Lutz; Kvaček, Jiří; van Konijnenburg-van Cittert, Johanna H.A. (ágúst 2012). „Revision of the genus Cunninghamites (fossil conifers), with special reference to nomenclature, taxonomy and geological age“. Review of Palaeobotany and Palynology. 182: 20–31. doi:10.1016/j.revpalbo.2012.06.004.
Armin Jagel, Veit Dörken: Morphology and morphogenesis of the seed cones of the Cupressaceae - part I. Cunninghamioideae, Athrotaxoideae, Taiwanioideae, Sequoioideae, Taxodioideae. In: Bulletin of the Cupressus Conservation Project, 3(3): 117-136 (PDF)
Armin Jagel, Veit Dörken: Morphology and morphogenesis of the seed cones of the Cupressaceae - part III. Callitroideae. In: Bulletin of the Cupressus Conservation Project 4(3): 91-103 (PDF)
Armin Jagel, Veit Dörken: Morphology and morphogenesis of the seed cones of the Cupressaceae - part II. Cupressoideae. In: Bulletin of the Cupressus Conservation Project 4(2): 51-78 (PDF)
Farjon, A. (1998). World Checklist and Bibliography of Conifers. Royal Botanic Gardens, Kew. 300 p.ISBN 1-900347-54-7.
Farjon, A. (2005). Monograph of Cupressaceae and Sciadopitys. Royal Botanic Gardens, Kew. ISBN 1-84246-068-4.
Farjon, A.; Hiep, N. T.; Harder, D. K.; Loc, P. K.; Averyanov, L. (2002). „A new genus and species in the Cupressaceae (Coniferales) from northern Vietnam, Xanthocyparis vietnamensis“. Novon. 12 (2): 179–189. doi:10.2307/3392953. JSTOR3392953.
Gadek, P. A., Alpers, D. L., Heslewood, M. M., & Quinn, C. J. (2000). Relationships within Cupressaceae sensu lato: a combined morphological and molecular approach. American Journal of Botany 87: 1044–1057. Available onlineGeymt 29 september 2009 í Wayback Machine.
Little, D. P., Schwarzbach, A. E., Adams, R. P. & Hsieh, Chang-Fu. (2004). The circumscription and phylogenetic relationships of Callitropsis and the newly described genus Xanthocyparis (Cupressaceae). American Journal of Botany 91 (11): 1872–1881. Available onlineGeymt 15 maí 2008 í Wayback Machine.
Mao, K., Milne, R. I., Zhang, L., Peng, Y., Liu, J., Thomas, P., Mill, R. R. and S. S. Renner. (2012). Distribution of living Cupressaceae reflects the breakup of Pangea. Proceedings of the National Academy, USA 109(20): 7793-7798 -Open Access.