pamilia ti pagsasao ti Abagatan a daya nga Asia ken Pasipiko From Wikipedia, the free encyclopedia
Ti sasao nga Austronesio ket dagiti pamilia ti pagsasao nga adu a naiwarwaras iti amin a paset ti Maritimo nga Abagatan a daya nga Asia, Madagascar ken dagiti isla ti Taaw Pasipiko, nga adda met dagiti bassit a kameng iti kontinental nga Asia. Ti sasao nga Austronesio ket naisasao babaen dagiti agarup a 386 a riwriw a tattao, a mangaramid daytoy iti maikalima a kadakkelan a pamilia ti pagsasao babaen dagiti bilang ti agsasao, kalpasan laeng ti sasao nga Indo-Europeano, ti sasao a Sino-Tibetano, ti sasao a Niger-Kongo, ken ti sasao nga Aproasiatiko. Daytoy ket maipada iti Indo-Europeano, Niger–Kongo, ken Aproasiatiko a kas maysa kadagiti kasayaatan a nabangon a pamilia ti pagsasao. Dagiti kangrunaan a sasao nga Austronesio nga addaan iti kaaduan a bilang dagiti agsasao ket ti Malayo (Indones ken Malaysio), Habanes, ken Filipino (Tagalog).
Austronesio | |
---|---|
Heograpiko a pannakaiwarwaras | Maritimo nga Abagatan a daya nga Asia, Oceania, Madagascar, Taiwan, Purpuro ti Andaman |
Lingguistika a pannakaidasig | Maysa kadagiti kangrunaan a pamilia ti pagsasao |
Proto-pagsasao | Proto-Austronesio |
Pannakabingbingay |
|
ISO 639-2 / 5 | map |
Glottolog | aust1307 |
![]() Pannakaiwarwaras ti sasao nga Austronesio. |
Ni Otto Dempwolff ket isu idi ti immuna a nagsukisok nga ekstensibo a nagsukimat iti Austronesio babaen ti panagusar ti komparatibo a pamay-an. Ti sabali pay nga Aleman, ni Wilhelm Schmidt, ket isu ti nagaramid iti balikas ti Aleman iti austronesisch[1] a nagtaud manipud iti Latin iti auster "abagatan nga angin" ken mainayon ti Griego iti nêsos "isl". Ti nagan nga Austronesio ket naporma idi manipud kadagiti isu met laeng a taudan. Ti pamilia ket naitunos a nanaganan, gapu ta ti kaaduan a sasao nga Austronesio ket naisasao kadagiti isla: bassit laeng dagiti pagsasao, a kas ti Malayo ken ti sasao a Chamiko, ket dagiti indihenio iti nangruna a daga ti Asia. Adu kadagiti sasao nga Austronesio nga addaan iti bassit unay nga agsasao, ngem dagiti kangrunaan a sasao nga Austronesio ket insasao babaen dagiti sangapulo a riniwriw a tattao ken ti maysa a pagsasao nga Austronesio, ti Malay, ket insasao babaen dagiti 250 a riwriw a tattao, a mangaramid daytoy iti maika-8 a kaaduan ti nangisasao a pagsasao iti lubong. Duapolo wenno ad-adu pay kadagiti pagsasao nga Austronesio ket opisial kadagiti respektibo a pagilianda (kitaen ti listaan dagiti kangrunaan ken opisial a sasao nga Austronesio).
Dagiti nadumaduma a taudan ket aggigiddiatda nga agbilang, ngem ti Austronesio ken Niger–Kongo ket dagiti dua a kadakkelan a pamilia ti pagsasao iti lubong, iti tunggal maysa ket addaan iti maysa a pagkalima iti dagup dagiti pagsasao a nabilang iti lubong. Ti heograpikal a gay-at ti Austronesio ket maysa idi a kadakkelan iti ania man a pamilia ti pagsasao sakbay ti pannakaiwarwaras ti Indo-Europeano iti kolonial a paset ti panawen, a mangsakop manipud iti Madagascar aginggana idiay akin-abagatan a daya nga aplaya ti Aprika aginggana iti Isla ti Paskua ti Panagungar idiay akindaya a Pasipiko. Ti Hawayano, Rapa Nui, ken Malagasi (a naisasao idiay Madagascar) ket dagiti adda iti ruar ti heograpia ti pamilia ti Austronesio.
Segun kenni Robert Blust (1999), ti Austronesio ket nabingbingay kadagiti nadumaduma a nangruna a sangsanga, amin malaksid iti maysa kadagitoy ket eksklusibo a mabirukan idiay Taiwan. Ti sasao a Formosano ti Taiwan ket naigrupoda kadagiti ad-adu ngem siam nga umuna nga urnos dagiti subgrupo ti Austronesio. Amin dagiti pagsasao nga Austronesio ket naisasao iti ruar ti Taiwan (mairaman iti pagsasao a Yami) ket tagikua ti sanga ti Malayo-Polinesio, a sagpaminsan a tinawtawagan iti Ektra-Formosano.
Narikut ti akin-uneg nga estruktura ti sasao nga Austronesio. Ti pamilia ket buklen dagiti adu nga agpapada ken asideg nga agkakabagian a pagsasao nga adu a dagiti bilang ti lugar ti dialekto, isu a narigat daytoy a mabigbig dagiti pagbeddengan a pagbaetan dagiti sanga. Nupay kasta, nalawag daytoy a ti kalatakan a dibersidad ti henelohia ket mabirukan kadagiti sasao a Formosano ti Taiwan, ken ti kabassitan ti dibersidad ket kadagiti is-isla ti Pasipiko, a mangsuporta ti pannakaiwarwars ti pamilia manipud iti Taiwan wenno Tsina. Ti immuna a komprehensibo a panangidasig a mangipaltiing iti daytoy ket ni Dyen (1965) .
Ti seminal nga artikulo ti panangidasig ti Formosano—ken, babaen ti pagpaatiddog, ti kangatuan nga agpang nga estruktura ti Austronesio—ket idi Blust (1999) . Dagiti prominente a Formosanista dagiti lingguista nga espesialista iti pagsasao a Formosano) ket adda problemada kadagiti dadduma a salaysayna, ngem agtultuoloy a ti punto ti reperensia para kadagiti agdama a panagusig iti lingguistika, ken kas ti naipakita dita baba. Ti sasao a Malayo-Polinesio ket kankanayon a mairaman iti sanga nga Akindaya a Formosano n ni Blust gapu ti panagtalinaay a panagbibingay iti proto-Austronesio ti *t, *C aginggana iti /t/ ken *n, *N aginggana iti /n/, ti panangiyalisda iti *S aginggana iti /h/, ken dagiti bokabulario a kas ti *lima "lima" a saan a napasingkedan kadagiti sabali a sasao a Formosano.
Adda dagiti agparang a dua a nalatak a migrasion ti sasao nga Austronesio a napardas a nagsakop kadagiti dakkel a lugar, a nagresultaan dagiti nadumaduma a lokal a grupo nga addaan iti bassit a dakkel a gantingan nga estruktura. Ti immuna idi ket ti Malayo-Polinesio, a naiwarwaras idiay Filipinas, Indonesia, ken Melanesia. Ti sasao a Tengnga a Malayo-Polinesio ket agpapadada a saan a gapu iti kaasideg iti panagkakabagian iti henelohia, ngem imbes ket a gapu dagiti napigsa a sub-estrato manipud kadagiti saan nga Austronesio a pagsasao. Ti maikadua a migrasion ket iti sasao nga Oceaniko idiay Polinesia ken Mikronesia (Greenhill, Blust & Gray 2008) .
Iti pay maipatinayon iti Malayo-Polinesio, sangapulo ket tallo kadagiti pamilia a Formosano ket aduda a maaw-awat. Ti pagsusuppiatan ket maipatengnga kadagiti panagkakabagian a pagbaetan dagitoy a pamilia. Iti panangidasig a naipakita ditoy, ti Blust (1999) ket isilpona dagiti dua a pamilia iti grupo nga Akinlaud a Tantanap, dua pay iti grupo nga Akinlaud a Formosano, ken tallo iti maysa a grupo ti Akindaya a Formosano, bayat a ti Lee (2008) ket isilpona pay dagiti lima a pamilia iti grupo nga Akin-amianan a Formosano. Awaten ti Austronesian Basic Vocabulary Database (2008) ti Akin-amianan, paayenna ti Akindaya, isilpona ti Tsouiko ken Rukai (dagiti dua a nakaro a managbaliw a pagsasao), ken isilpona ti Malayo-Polinesio iti Paiwan iti grupo a Paiwaniko. Ti Ross (2009) pagsisinaenna ti Tsouiko, ken ibagbagana a ti Tsou, Rukai, ken Puyuma ket maipanda iti ruar dagiti panagkonstrukto manen iti Proto-Austronesio.
Dagiti sabali pay a panagadal ket nangipresentada iti ponolohiko nga ebidensia para iti naipabassit a pamilia a Paiwaniko ti Paiwaniko, Puyuma, Bunun, Amis, ken Malayo-Polinesio, ngem daytoy ket saan a naipaltiing iti bokabulario. Ti tattao ti Akindaya a Formosano a Basay, Kavalan, ken Amis ket agbibingayda iti langa ti pagtaengan a nangibagbaga a nagtaudda manipud iti maysa nga isla a tinawtawagay iti Sinasay wenno Sanasay (Li 2004) . Ti Amis, iti naipangpangruna, ket mangitaltalinaayda a nagtaudda manipud iti daya, ken natratoda idi babaen ti Puyuma, nga isu dagiti kaduada a nagtataeng, a kas agserserbi a grupo (Taylor 1888) .[2]
(agpakanawan manipud iti abagatan a laud)
Daytoy a panangidasig ket mangitalinaay ti Akindaya a Formosano ni Blust, ken mangikaykaysa dagiti sabali nga akin-amianan a pagsasao. Insingasing ni Li ti tinaudan a Proto-Formosano (F0) ken ipadana daytoy iti Proto-Austronesio (PAN), ken surotenna iti modelo ti Starosta (1995).[3][4] Ti Rukai ken Tsouiko ket nakitkitada a kas nakaro a managbaliw,[3] uray no ti puesto ti Rukai ket nakaro a kontrobersial.[5]
Dagitoy a panagsukimat ket mangibati iti Akin-amianan a Formosano ni Li, ngem pagsisinaenna ti Daya a Formosano ni Blust, ken mangisingasin a ti Paiwan ket mabalin nga asi-asideg iti Malayo-Polinesio. Pagkaykaysaenna pay daytoy ti Tsouiko ken Rukai, dagiti dua a kaaduan a managbaliw a pagsasao iti Li.
Daytoy ket maysa a nalawag, nga ababa nga agpang a pannakaigrupo
Dagitoy a grupo ket naisilpoda iti maysa a nakarkulo a 97% a probabilidad.
Sabali pay nga ababa nga agpang a pannakaigrupo
Ti Tsou ken Rukai ket naisilpoda iti kalalainganna a kompidensia, nakarkulo iti 85% a probabilidad.
Naisilpo ti Malayo-Poliensio ken Paiwan iti ababa nga agpang a kompidensia (74%).
Idi 2009, insingasing ni Malcolm Ross ti baro a pannakaidasig ti pamilia ti pagsasao nga Austronesio a naibatay iti morpolohiko nga ebidensia manipud kadagiti nadumaduma a sasao a Formosano.[6] Insingasing a dagiti agdama a panagkonstrukto manen para iti Proto-Austronesio ket pudno a maitunos iti maysa nga agpakatengnga nga agpang, nga iterminona iti "Proto-Nuklear nga Austronesio". Iti naipangpangruna, ti panangidasig ni Ross ket saan a mangsuporta ti panagkaykaysa ti sasao a Tsouiko, imbes ket nga inkeddengna a ti sasao nga Akin-abagatan a Tsouiko ti Kanakanavu ken Saaroa ket sabalida a sanga. Daytoy ket mangsuporta ti tunton ni Chang (2006) a ti Tsouiko ket saan nga umiso a grupo.[7]
Dita baba ket ti tsart a mangiyasping ti listaan dagiti bilang ti 1-10 ken dagiti sangapulo ket tallo a balikas iti sasao nga Austronesio; a naisasao idiay Taiwan, ti Filipinas, ti Is-isla Marianas, Indonesia, Malaysia, Chams wenno Champa idiay Tailandia, Cambodia, ken Bietnam, Daya a Timor, Papua, Baro a Selanda, Hawaii, Madagascar, Borneo ken Tuvalu.
Listaan dagiti Bilang 1-10 iti Austronesio | 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | ||||||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
Proto-Austronesio | *əsa *isa | *duSa | *təlu | *Səpat | *lima | *ənəm | *pito | *walu | *Siwa | *(sa-)puluq | |||||||||||
Sasao a Formosano | 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | ||||||||||
Amis | cecay | tosa | tolo | spat | lima | enem | pito | falo | siwa | mo^tep | |||||||||||
Atayal | qutux | sazing | cyugal | payat | magal | mtzyu | mpitu | mspat | mqeru | mopuw | |||||||||||
Paiwan | ita | drusa | tjelu | sepatj | lima | enem | pitju | alu | siva | tapuluq | |||||||||||
Bunun | tasʔa | dusa | tau | paat | hima | nuum | pitu | vau | siva | masʔan | |||||||||||
Puyuma | isa | zuwa | telu | pat | lima | unem | pitu | walu | iwa | pulu' | |||||||||||
Rukai | itha | drusa | tulru | supate | lrima | eneme | pitu | valru | bangate | pulruku | |||||||||||
Tsou | coni | yuso | tuyu | sʉptʉ | eimo | nomʉ | pitu | voyu | sio | maskʉ | |||||||||||
Saisiyat | 'aeihae' | roSa' | to:lo' | Sopat | haseb | SayboSi: | SayboSi: 'aeihae' | maykaSpat | hae'hae' | lampez | |||||||||||
Yami | asa | dora | atlo | apat | lima | anem | pito | wao | siyam | poo | |||||||||||
Thao | taha | tusha | turu | shpat | tarima | katuru | pitu | kashpat | tanathu | makthin | |||||||||||
Kavalan | usiq | uzusa | utulu | uspat | ulima | unem | upitu | uwalu | usiwa | rabtin | |||||||||||
Truku | kingal | dha | tru | spat | rima | mataru | empitu | maspat | mngari | maxal | |||||||||||
Sakizaya | cacay | tosa | tolo | sepat | lima | enem | pito | walo | siwa | cacay a bataan | |||||||||||
Seediq | kingal | daha | teru | sepac | rima | mmteru | mpitu | mmsepac | mngari | maxal | |||||||||||
Sasao a Malayo-Polinesio | 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | ||||||||||
Proto-Malayo-Polinesio | *əsa *isa | *duha | *təlu | *əpat | *lima | *ənəm | *pito | *walu | *hiwa | *puluq | |||||||||||
Nuklear a Malayo-Polinesio | 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | ||||||||||
Sasao a Sunda–Sulawesi | 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | ||||||||||
Acehnes | صيفر sifar سوه soh | سا sa | دوا duwa | لهيي lhee | ڤويت peuet | ليموڠ limong | نم nam | توجوە tujoh | لاڤن lapan | سيكوريوڠ sikureueng | سيڤلوه siploh | ||||||||||
Balinesa | ᬦᬸᬮ᭄ nul | ᬩᭂᬲᬶᬓ᭄ besik ᬲᬶᬓᬶ siki | ᬤᬸᬯ dua | ᬢᭂᬮᬸ telu | ᬧᬧᬢ᭄ papat | ᬮᬶᬫᬾ lime | ᬦᭂᬦᭂᬫ᭄ nenem | ᬧᬶᬢᬸ pitu | ᬓᬸᬢᬸᬲ᭄ kutus | ᬲᬶᬬ sia | ᬤᬲ dasa | ||||||||||
Banjar | اسا asa | دوا dua | تالو talu | امڤت ampat | ليم lima | انم anam | ڤيتو pitu | والو walu | ساڠ sanga | ساڤولوه sapuluh | |||||||||||
Batak, Toba | sada | dua | tolu | opat | lima | onom | pitu | ualu | sia | sampulu | |||||||||||
Batak, Karo | sada | dua | telu | empat | lima | enem | pitu | waloh | siwah | sepuloh | |||||||||||
Bugines | ᨔᨙᨉᨗ ceddi | ᨉᨘᨓ dua | ᨈᨛᨒᨘ tellu | ᨕᨛᨄ empa | ᨒᨗᨆ lima | ᨕᨛᨊᨛ enneng | ᨄᨗᨈᨘ pitu | ᨕᨑᨘᨓ arua | ᨕᨙᨔᨑ asera | ᨔᨄᨘᨒᨚ seppulo | |||||||||||
Cia-Cia | 디세 dise ise | 루아 rua ghua | 똘루 tolu | 빠아 pa'a | 을리마 lima | 노오 no'o | 삐쭈 picu | 활루 walu oalu | 시우아 siua | 옴뿔루 ompulu | |||||||||||
Cham | sa | dua | klau | pak | lima | nam | tujuh | dalapan | salapan | sapluh | |||||||||||
Indones | kosong nol | satu suatu[8] | dua | tiga[9][10] | empat | lima[11] | enam | tujuh | delapan[12] | sembilan | sepuluh | ||||||||||
Habanes (Kawi)b[13] | sunya | eka | dwi | tri | catur | panca | sad | sapta | asta | nawa | dasa | ||||||||||
Habanes (Kuna)[14] | das | sa (sa' / sak) | rwa | tĕlu | pāt | lima | nĕm | pitu | walu | sanga | sapuluh | ||||||||||
Habanes (Krama) | ꦤꦺꦴꦭ꧀ nol | ꦱꦼꦠꦸꦁꦒꦭ꧀ setunggal | ꦏꦭꦶꦃ kalih | ꦠꦶꦒ tiga | ꦱꦼꦏꦮꦤ꧀ sekawan | ꦒꦁꦱꦭ꧀ gangsal | ꦲꦼꦤꦼꦩ꧀ enem | ꦥꦶꦠꦸ pitu | ꦮꦺꦴꦭꦸ wolu | ꦱꦔ sanga | ꦱꦼꦢꦱ sedasa | ||||||||||
Habanes (Ngoko)[15] | ꦤꦺꦴꦭ꧀ nol | ꦱꦶꦗꦶ siji | ꦭꦺꦴꦫꦺꦴ loro | ꦠꦼꦭꦸ telu | ꦥꦥꦠ꧀ papat | ꦭꦶꦩ lima | ꦲꦼꦤꦼꦩ꧀ enem | ꦥꦶꦠꦸ pitu | ꦮꦺꦴꦭꦸ wolu | ꦱꦔ sanga | ꦱꦼꦥꦸꦭꦸꦃ sepuluh | ||||||||||
Kelantan-Pattani | kosong | so | duwo | tigo | pak | limo | ne | tujoh | lape | smile | spuloh | ||||||||||
Madures | nol | settong | dhuwa' | tello' | empa' | lema' | ennem | petto' | ballu' | sanga' | sapolo | ||||||||||
Makassares | ᨒᨚᨅ lobbang ᨊᨚᨒᨚ nolo' | ᨙᨔᨙᨑ se're | ᨑᨘᨕ rua | ᨈᨒᨘ tallu | ᨕᨄ appa' | ᨒᨗᨆ lima | ᨕᨊ annang | ᨈᨘᨍ tuju | ᨔᨂᨈᨘᨍ sangantuju | ᨔᨒᨄ salapang | ᨔᨄᨘᨒᨚ sampulo | ||||||||||
Malayo | کوسوڠ kosong صيفر sifar | ساتو سواتو satu suatu | دوا dua | تيݢ tiga[9] | امڤت empat | ليم lima[16] | انم enam | توجوە tujuh | لاڤن lapan | سمبيلن sembilan | سڤولوه sepuluh | ||||||||||
Minangkabau[17] | چيك ciek | دوا duo | تيڬو tigo | امڤيق ampek | ليمو limo | انم anam | توجوە tujuah | سالڤن salapan | سمبيلن sambilan | ساڤولواه sapuluah | |||||||||||
Moken | cha:? | thuwa:? | teloj (təlɔy) | pa:t | lema:? | nam | luɟuːk | waloj (walɔy) | chewaj (cʰɛwaːy / sɛwaːy) | cepoh | |||||||||||
Sasak | sekek | due | telo | empat | lime | enam | pituk | baluk | siwak | sepulu | |||||||||||
Sundanes | ᮔᮧᮜ᮪ nol | ᮠᮤᮏᮤ hiji | ᮓᮥᮃ dua | ᮒᮤᮜᮥ tilu | ᮇᮕᮒ᮪ opat | ᮜᮤᮙ lima | ᮌᮨᮔᮨᮕ᮪ genep | ᮒᮥᮏᮥᮂ tujuh | ᮓᮜᮕᮔ᮪ dalapan | ᮞᮜᮕᮔ᮪ salapan | ᮞᮕᮥᮜᮥᮂ sapuluh | ||||||||||
Malayo Terengganu | kosong | se | duwe | tige | pak | lime | nang | tujoh | lapang | smilang | spuloh | ||||||||||
Tetun | nol | ida | rua | tolu | hat | lima | nen | hitu | ualu | sia | sanulu | ||||||||||
Tsat (HuiHui)c | sa³³ *, ta¹¹ ** | tʰua¹¹ | kiə³³ | pa²⁴ | ma³³ | naːn³² | su⁵⁵ | paːn³² | tʰu¹ paːn³² | piu⁵⁵ | |||||||||||
| |||||||||||||||||||||
Sasao a Borneo–Filipino | 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | ||||||||||
Ilokano | ibbong awan | maysa | dua | tallo | uppat | lima | innem | pito | walo | siam | sangapulo | ||||||||||
Ibanag | awan | tadday | duwa | tallu | appa' | lima | annam | pitu | walu | siyam | mamfulu | ||||||||||
Pangasinan | sakey | duwa | talo | apat | lima | anem | pito | walo | siyam | samplo | |||||||||||
Kapampangan | ala | metung/ isa' | adua | atlu | apat | lima | anam | pitu | walu | siyam | apulu | ||||||||||
Tagalog | wala | isa | dalawa | tatlo | apat | limá | anim | pito | walo | siyam | sampu | ||||||||||
Bikol | wara | sarô | duwá | tuló | apat | limá | anom | pitó | waló | siyám | sampulû | ||||||||||
Masbatenio | isad usad | duwa duha | tulo | upat | lima | unom | pito | walo | siyam | napulo | |||||||||||
Aklanon | uwa | isaea sambilog | daywa | tatlo | ap-at | lima | an-om | pito | waeo | siyam | napueo | ||||||||||
Karay-a | wara | (i)sara | darwa | tatlo | apat | lima | anəm | pito | walo | siyam | napulo | ||||||||||
Onhan | isya | darwa | tatlo | upat | lima | an-om | pito | walo | siyam | sampulo | |||||||||||
Romblomanon | isa | duha | tuyo | upat | lima | onum | pito | wayo | siyam | napuyo | |||||||||||
Hiligaynon | wala | isa | duha | tatlo | apat | lima | anom | pito | walo | siyam | napulo | ||||||||||
Waraywaray | waray | usa | duha | tulo | upat | lima | unom | pito | walo | siyam | napulo | ||||||||||
Cebuano | wala | usa | duha | tulo | upat | lima | unom | pito | walo | siyam | napulo pulo | ||||||||||
Tausug | isa | duwa | tū | upat | lima | unum | pitu | walu | siyam | hangpu' | |||||||||||
Maranao | isa | dua | telu | pat | lima | nem | pitu | ualu | siau | sapulu' | |||||||||||
Benuaq (Dayak Benuaq) | eray | duaq | toluu | opaat | limaq | jawatn | turu | walo | sie | sepuluh | |||||||||||
Dusun | aiso | iso | duo | tolu | apat | limo | onom | turu | walu | siam | hopod | ||||||||||
Malagasi | aotra | isa iray | roa | telo | efatra | dimy | enina | fito | valo | sivy | folo | ||||||||||
Sangires (Sangir-Minahasan) | sembau | darua | tatelu | epa | lima | eneng | pitu | walu | sio | mapulo | |||||||||||
Sasao nga Oceanikod | 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | ||||||||||
Fijiano | saiva | dua | rua | tolu | vaa | lima | ono | vitu | walu | ciwa | tini | ||||||||||
Hawayano | 'ole | 'e-kahi | 'e-lua | 'e-kolu | 'e-hā | 'e-lima | 'e-ono | 'e-hiku | 'e-walu | 'e-iwa | 'umi | ||||||||||
Kiribati | akea | teuana | uoua | tenua | aua | nimaua | onoua | itua | wanua | ruaiwa | tebwina | ||||||||||
Māori | kore | tahi | rua | toru | whā | rima | ono | whitu | waru | iwa | tekau ngahuru | ||||||||||
Marshales[18] | o̧o | juon | ruo | jilu | emān | ļalem | jiljino | jimjuon | ralitōk | ratimjuon | jon̄oul | ||||||||||
Motue[19] | ta | rua | toi | hani | ima | tauratoi | hitu | taurahani | taurahani-ta | gwauta | |||||||||||
Niueano | nakai | taha | ua | tolu | fa | lima | ono | fitu | valu | hiva | hogofulu | ||||||||||
Rapanui | tahi | rua | toru | hā | rima | ono | hitu | va'u | iva | angahuru | |||||||||||
Rarotongano a Māori | kare | ta'i | rua | toru | 'ā | rima | ono | 'itu | varu | iva | nga'uru | ||||||||||
Rotumano | ta | rua | folu | hake | lima | ono | hifu | vạlu | siva | saghulu | |||||||||||
Sāmoano | o | tasi | lua | tolu | fa | lima | ono | fitu | valu | iva | sefulu | ||||||||||
Sāmoano (tipo-K) |
o | kasi | lua | kolu | fa | lima | ogo | fiku | valu | iva | sefulu | ||||||||||
Tahitiano | hō'ē tahi | piti | toru | maha | pae | ōno | hitu | va'u | iva | hō'ē 'ahuru | |||||||||||
Tongano | noa | taha | ua | tolu | fa | nima | ono | fitu | valu | hiva | hongofulu taha noa | ||||||||||
Trukes | eet | érúúw | één | fáán | niim | woon | fúús | waan | ttiw | engoon | |||||||||||
Tuvaluano | tahi tasi | lua | tolu | fa | lima | ono | fitu | valu | iva | sefulu | |||||||||||
Ilokano | maysa | dua | tallo | uppat | tao | balay | aso | dalan | aldaw | baro | datayo | ania | apoy |
---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
Tetum | ida | rua | tolu | haat | ema | uma | asu | dalan | loron | foun | ita | saida | ahi |
Amis | cecay | tosa | tolo | sepat | tamdaw | luma | wacu | lalan | cidal | faroh | kita | uman | namal |
Puyuma | sa | dua | telu | pat | taw | rumah | soan | dalan | wari | vekar | mi | amanai | apue, asi |
Tagalog | isa | dalawa | tatlo | apat | tao | bahay | aso | daan | araw | bago | tayo / kami | ano | apoy |
Bikol | sarô | duwá | tuló | apat | táwo | harong | áyam | dálan | aldaw | bâgo | kitá | anó | kalayó |
Bikol Rinconada | əsad | darwā | tolō | əpat | tawō | baləy | ayam | raran | aldəw | bāgo | kitā | onō | kalayō |
Cebuano | usa, isa |
duha | tulo | upat | tawo | balay | iro | dalan | adlaw | bag-o | kita | unsa | kalayo |
Waraywaray | usa | duha | tulo | upat | tawo | balay | ayam, ido |
dalan | adlaw | bag-o | kita | anu | kalayo |
Hiligaynon | isa | duha | tatlo | apat | tawo | balay | ido | dalan | adlaw | bag-o | kita | ano | kalayo |
Aklanon | isaea, sambilog |
daywa | tatlo | ap-at | tawo | baeay | ayam | daean | adlaw | bag-o | kita | ano | kaeayo |
Kinaray-a | (i)sara | darwa | tatlo | apat | tawo | balay | ayam | dalan | adlaw | bag-o | kita | ano | kalayo |
Tausug | hambuuk | duwa | tu | upat | tau | bay | iru' | dan | adlaw | ba-gu | kitaniyu | unu | kayu |
Maranao | isa | dowa | t'lo | phat | taw | walay | aso | lalan | gawi'e | bago | tano | tonaa | apoy |
Kapampangan | metung | adwa | atlu | apat | tau | bale | asu | dalan | aldo | bayu | ikatamu | nanu | api |
Pangasinan | sakey | dua, duara |
talo, talora |
apat, apatira |
too | abong | aso | dalan | ageo | balo | sikatayo | anto | pool |
Ivatan | asa | dadowa | tatdo | apat | tao | vahay | chito | rarahan | araw | va-yo | yaten | ango | apoy |
Ibanag | tadday | dua | tallu | appa' | tolay | balay | kitu | dalan | aggaw | bagu | sittam | anni | afi |
Yogad | tata | addu | tallu | appat | tolay | binalay | atu | daddaman | agaw | bagu | sikitam | gani | afuy |
Gaddang | antet | addwa | tallo | appat | tolay | balay | atu | dallan | aw | bawu | ikkanetam | sanenay | afuy |
Tboli | sotu | lewu | tlu | fat | tau | gunu | ohu | lan | kdaw | lomi | tekuy | tedu | ofih |
Malayo/Indones | satu, suatu |
dua | tiga[20] | empat | orang | rumah, balai |
anjing | jalan | hari | baru | kita | apa, anu |
api |
Daan a Habanes | esa, eka |
rwa, dwi |
tĕlu, tri |
pat, catur[21] |
wwang | umah | asu | dalan | dina | hañar, añar[22] | kami[23] | apa, aparan |
apuy, agni |
Habanes | siji, setunggal |
loro, kalih |
tĕlu, tiga[24] |
papat, sekawan |
uwong, tiyang, priyantun[24] |
omah, griya, dalem[24] |
asu, sĕgawon |
dalan, gili[24] |
dina, dinten[24] |
anyar, énggal[24] |
awaké dhéwé, kula panjenengan[24] |
apa, punapa[24] |
gĕni, latu, brama[24] |
Sundanes | hiji | dua | tilu | opat | urang | imah | anjing | jalan | poe | anyar, enggal |
arurang | naon | seuneu |
Acehnes | sa | duwa | lhèë | peuët | ureuëng | rumoh, balè, seuëng |
asèë | röt | uroë | barô | (geu)tanyoë | peuë | apui |
Minangkabau | ciek | duo | tigo | ampek | urang | rumah | anjiang | labuah, jalan |
hari | baru | awak | apo | api |
Lampunges | sai | khua | telu | pak | jelema | lamban | kaci | ranlaya | khani | baru | kham | api | apui |
Bugines | sedi | dua | tellu | eppa | tau | bola | asu | lalen | esso | baru | idi | aga | api |
Temuan | satuk | duak | tigak | empat | uwang, eang |
gumah, umah |
anying, koyok |
jalan | aik, haik |
bahauk | kitak | apak | apik |
Bataknes | sada | dua | tolu | opat | halak | jabu | biang | dalan | ari | baru | hita | aha | api |
Kelantan-Pattani | so | duwo | tigo | pak | oghe | ghumoh, dumoh |
anjing | jale | aghi | baghu | kito | gapo | api |
Chamorro | håcha, maisa |
hugua | tulu | fatfat | taotao | guma | ga'lågu[25] | chålan | ha'åni | nuebu[26] | hita | håfa | guafi |
Motu | ta, tamona |
rua | toi | hani | tau | ruma | sisia | dala | dina | matamata | ita, ai |
dahaka | lahi |
Māori | tahi | rua | toru | whā | tangata | whare | kurī | ara | rā | hou | tāua, tātou/tātau māua, mātou/mātau |
aha | ahi |
Tuvaluano | tasi | lua | tolu | fá | toko | fale | kuli | ala, tuu |
aso | fou | tāua | a | afi |
Hawayano | kahi | lua | kolu | hā | kanaka | hale | 'īlio | ala | ao | hou | kākou | aha | ahi |
Banjares | asa | duwa | talu | ampat | urang | rūmah | hadupan | heko | hǎri | hanyar | kami | apa | api |
Malagasi | isa | roa | telo | efatra | olona | trano | alika | lalana | andro | vaovao | isika | inona | afo |
Dusun | iso | duo | tolu | apat | tulun | walai, lamin |
tasu | ralan | tadau | wagu | tokou | onu/nu | tapui |
Kadazan | iso | duvo | tohu | apat | tuhun | hamin | tasu | lahan | tadau | vagu | tokou | onu, nunu |
tapui |
Rungus | iso | duvo | tolu, tolzu |
apat | tulun, tulzun |
valai, valzai |
tasu | dalan | tadau | vagu | tokou | nunu | tapui, apui |
Sungai/Tambanuo | ido | duo | tolu | opat | lobuw | waloi | asu | ralan | runat | wagu | toko | onu | apui |
Iban | satu, sa, siti, sigi |
dua | tiga | empat | orang, urang |
rumah | ukui, uduk |
jalai | hari | baru | kitai | nama | api |
Malayo Sarawak | satu, sigek |
dua | tiga | empat | orang | rumah | asuk | jalan | ari | baru | kita | apa | api |
Terengganu | se | duwe | tige | pak | oghang | ghumoh, dumoh |
anjing | jalang | aghi | baghu | kite | mende, ape, gape, nape |
api |
Kanayatn | sa | dua | talu | ampat | urakng | rumah | asu' | jalatn | ari | baru | kami', diri' |
ahe | api |
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.