From Wikipedia, the free encyclopedia
Սալման Ռուշդի (անգլ.՝ Ahmed Salman Rushdie, ուրդու՝ أحمد سلمان رشدی, հինդի՝ अहमद सलमान रुश्दी, ծնվ. հունիսի 19, 1947[2][3][4][…], Մումբայ, Բոմբեյի նախագահություն, Բրիտանական Հնդկաստան[5]), բրիտանացի գրող, Թագավորական գրական հասարակության անդամ, Ասպետ-բակալավր, 1981 թվականին իր «Կեսգիշերի զավակները» վեպի համար արժանացել է Բուքերյան մրցանակի։ Համարվում է ժամանակակից գրականության ամենահեղինակավոր դեմքերից մեկը։
Սալման Ռուշդի Salman Rushdie | |
---|---|
![]() | |
Ծննդյան անուն | ուրդու՝ احمد سلمان رشدی[1] |
Ծնվել է | հունիսի 19, 1947[2][3][4][…] (77 տարեկան) |
Ծննդավայր | Մումբայ, Բոմբեյի նախագահություն, Բրիտանական Հնդկաստան[5] |
Մասնագիտություն | գրող, վիպասան, ակնարկագիր, սցենարիստ, մանկագիր, դերասան և հեղինակ |
Լեզու | Ուրդու, անգլերեն և քաշմիրի |
Քաղաքացիություն | ![]() ![]() ![]() |
Կրթություն | Ռագբի դպրոց, Թագավորական քոլեջ, Քեմբրիջ և Cathedral and John Connon School? |
Ժանրեր | մոգական ռեալիզմ |
Գրական ուղղություններ | historical criticism? |
Ուշագրավ աշխատանքներ | Սատանայական բանաստեղծություններ |
Անդամակցություն | Թագավորական գրական ընկերություն, PEN America և Արվեստների և գիտությունների ամերիկյան ակադեմիա |
Աշխատավայր | Էմորիի համալսարան |
Պարգևներ | |
Ամուսին | Մարիան Ուիգինս[20], Պադմա Լաքշմի, Elizabeth West?, Clarissa Luard? և Rachel Eliza Griffiths?[21] |
Զավակներ | Zafar Rushdie?[22] և Milan Rushdie?[22] |
Ներշնչվել է
| |
Կայք | salmanrushdie.com |
![]() |
Սալման Ռուշդին ծնվել է 1947 թվականի հունիսի 19-ին Բոմբեյ քաղաքում՝ քաշմիրյան ծագում ունեցող[23] մուսուլմանական ընտանիքում[24]։ Նրա պապը բանաստեղծ էր, որ ստեղծագործում էր ուրդու լեզվով[24]։ 14 տարեկան հասակում ուսման է մեկնել Անգլիա, որտեղ հետագայում Քեմբրիջի համալսարանի Արքայական քոլեջում ուսումնասիրել է պատմություն։ Որոշ ժամանակ աշխատել է թատրոնում, ապա զբաղվել լրագրությամբ։ 1964 թվականին ստացել է բրիտանական քաղաքացիություն։
Ռուշդիի 1988 թվականին լույս տեսած «Սատանայական բանաստեղծություններ» վեպն արժանացավ մուսուլման հավատացյալների խիստ բարկությանը, որի պատճառը Մուհամմադ մարգարեի կերպարի բացասական (որոշ մուսուլմանների ընկալմամբ) օգտագործումն էր վեպում։ Իրանի հոգևոր առաջնորդ այաթոլլա Ռուհոլլա Խոմեինին հրապարակայնորեն անիծեց Ռուշդիին և իր ֆաթվայով նրան դատապարտեց մահվան՝ կոչ անելով ողջ աշխարհի մուսուլմաններին ջանալ այս դատավճիռն իրագործել[25]։ Այս հանգամանքը հանգեցրեց Մեծ Բրիտանիայի և Իրանի միջև դիվանագիտական հարաբերությունների խզմանը։ Իրանական «5-Khordad Foundation» հիմնադրամը Ռուշդիի համար գլխագին սահմանեց 2 մլն. ամերիկյան դոլար, որը հետագայում բարձրացվեց մինչև 2,5 միլիոնի։ Համաձայն վերոնշյալ ֆոնդի ղեկավար այաթոլլա Սանեիի 1997 թվականին «Ջոմհուրի իսլամի» պարբերականին տված հարցազրույցի, պարտադիր չէ, որ Ռուշդիի սպանողը լինի իսլամադավան, այլ ամեն ոք, ով ի կատար կածի դատավճիռը, կստանա սույն գումարը[26]։
Գրողը երկար տարիներ առանձնացած կյանք էր վարում, հազվադեպ հանդես գալով հասարակության առջև։ Այաթոլլա Խոմեինին հաջորդած Ալի Խամենեինին մերժեց գրողի զղջումը և վստահեցրեց, որ Ռուշդիի հանդեպ մահապատժի որոշումը կմնա անփոփոխ «եթե անգամ նա զղջա և դառնա իր ժամանակի ամենաարդարր մարդը»։ 1998 թվականին Իրանի կառավարությունը վստահեցրեց, որ «մտադիր չէ որևէ գործողություն ձեռք առնել «Սատանայական բանաստեղծություններ»-ի հեղինակի կամ այս գրքի հետ կապված որևէ անձի կյանքի նկատմամբ»։ Երեք տարի անց Իրանի նախագահ Մոհամմադ Խաթամին անձնապես հայտարարեց, որ Ռուշդիի գործը «պետք է փակված համարել»։ Սակայն 2003 թվականին իրանական «Հեղափոխական պահակազոր» կազմակերպությունը հայտարարեց, որ գրողի հանդեպ կայացված մահապատիժը մնում է ուժի մեջ, իսկ 2005 թվականին այաթոլլա Ալի Խամենեինին հայտարարեց, որ Ռուշդիի սպանությունը «աստվածահաճո գործողություն կլինի»։ 2012 թվականի սեպտեմբեր ամսին «15-Khordad Foundation» հիմնարկը գրողի սպանության պարգևավճարը բարձրացրեց մինչև 3,3 մլն. դոլարի։
2022 թվականի օգոստոսի 12-ին, ԱՄՆ Նյու Յորք նահանգի Չոտոկվա քաքաքում տեղի ունեցող հանրային միջոցառման ժամանակ, Ռուշդին դանակահարվել է 24-ամյա ամերիկացի տղամարդու կողմից։ Գրողը վնասվածքներ է ստացել պարանոցին, ստամոցքին և աչքին[27]։
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.