Ռուդոլֆ Պետեր Հայնրիխ Հայդենհայն (գերմ.՝ Rudolf Peter Heinrich Heidenhain, հունվարի 29, 1834(1834-01-29)[6][7][1][…], Կվիձին[1][2] - հոկտեմբերի 13, 1897(1897-10-13)[6][7][1][…], Վրոցլավ, Սիլեզիա, Պրուսիայի թագավորություն, Գերմանական կայսրություն[1][2]), գերմանացի ֆիզիոլոգ, հյուսվածաբան։ Վրոցլավի համալսարանի պրոֆեսոր (1859-ից)։
Արագ փաստեր Ռուդոլֆ Պետեր Հայնրիխ ՀայդենհայնRudolf Peter Heinrich Heidenhain, Ծնվել է ...
Ռուդոլֆ Պետեր Հայնրիխ Հայդենհայն Rudolf Peter Heinrich Heidenhain |
---|
![Thumb](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/a3/Heidenhain.jpg/250px-Heidenhain.jpg) |
Ծնվել է | 29 հունվարի 1834 Կվիձին[1][2] |
---|
Մահացել է | 13 հոկտեմբերի 1897 Վրոցլավ, Սիլեզիա, Պրուսիայի թագավորություն, Գերմանական կայսրություն[1][2] բնական մահով |
---|
Քաղաքացիություն | Պրուսիայի թագավորություն և Գերմանական ռայխ |
---|
Մասնագիտություն | ֆիզիոլոգ, համալսարանի դասախոս և բժիշկ |
---|
Հաստատություն(ներ) | Ֆրիդրիխ-Վիլհելմի համակսարան[2], Հալլե-Վիտենբերգի համալսարան[2] և Վրոցլավի համալսարան[2] |
---|
Գործունեության ոլորտ | ֆիզիոլոգիա[3] |
---|
Անդամակցություն | Լոնդոնի թագավորական ընկերություն, Լեոպոլդինա[4], Շվեդիայի թագավորական գիտությունների ակադեմիա, Հայրենական շղակույթի սիլեզիական ընկերություն, Լինչեի ազգային ակադեմիա, Պրուսիայի գիտությունների ակադեմիա, Բելգիայի թագավորական բժշկական ակադեմիա և Թուրինի գիտությունների ակադեմիա[1] |
---|
Ալմա մատեր | Քյոնիգսբերգի համալսարան (1852)[2], Հալլե-Վիտենբերգի համալսարան (1854)[2], Ֆրիդրիխ-Վիլհելմի համակսարան (1856)[2] և 17 Սլավոնական փողոց Կվիզինում (1850) |
---|
Գիտական աստիճան | բժշկության դոկտոր[2] և պրոֆեսոր[2] (1857) |
---|
Տիրապետում է լեզուներին | գերմաներեն[2][3] |
---|
Հայտնի աշակերտներ | Էդուարդ ֆոն Ռինդեն և Ալբերտ Ադամկևիչ |
---|
Պարգևներ | |
---|
Երեխա(ներ) | Մարտին Հայդենհայն, Լոթար Հայդենհայն և Արթուր Հայդենհայն |
---|
Հայր | Հայնրիխ Յակոբ Հայդենհայն[2] |
---|
Rudolf Heidenhain Վիքիպահեստում |
Փակել
Ֆիզիոլոգիական և հյուսվածաբանական մեթոդների համատեղ կիրառմամբ Հայդենհայնը բացահայտել է գլխուղեղի մեծ կիսագնդերում գտնվող որոշակի կետերի արգելակող ազդեցությունը կմախքային մկանների վրա։ Հայտնաբերել է մկաններում ջերմագոյացման կախումը նրանց արյան շրջանառությունից, ծանրաբեռնվածությունից, գրգռման ինտենսիվությունից։
Հայդենհայնը ցույց է տվել, որ ստամոքսում պեպսինը և աղաթթուն արտազատվում են տարբեր գեղձային բջիջներից և առաջարկել է ստամոքսի մեկուսացման մեթոդը, որը հետագայում կատարելագործել է Ի. Պավլովը։
- Historisches und Experimentelles über Muskeltonus, 1856 - Մկանային տոնուսի մասին տրակտատ։
- Beitrag zur Anatomie der Peyer’schen Drüsen, 1859 - Պեյերի գեղձերի անատոմիայի մեջ ներդրում։
- Physiologische Studien, 1856 - Ֆիզիոլոգիական հոտազոտություններ։
- Studien des Physiologischen Instituts zu Breslau, 1861–1868 - Բրեսլաուի ֆիզիոլոգիական ինստիտուտի ետազոտությունները։
- Mechanische Leistung, Wärmeentwickelung und Stoffumsatz bei der Muskelthätigkeit, 1864 - Մկանային ակտիվության ներգրավմամբ առաջացող մեխանիկական էներգիան, ջերմության անջատումը և նյութափոխանակությունը։
- Die Vivisektion im Dienste der Heilkunde, 1879 - Վիվիսեկցիան բժշկության մեջ։
- Der sogenannte thierische Magnetismus. Physiologische Beobachtungen, 1880 - Այսպես կոչված կենդանական մագնիսականությունը։ Ֆիզիոլոգիական դիտարկումներ։
- Die Vivisektion im Dienste der Gesundheit, 1884 - Վիվիսեկցիան առողջապահության համար։
Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից (հ․ 6, էջ 156)։ ![Thumb](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/b/bf/CC_BY-SA_icon_80x15.png) |