From Wikipedia, the free encyclopedia
Եվրոպա (հին հունարեն՝ Εὐρώπη), հին հունական դիցաբանության մեջ փյունիկյան թագավորի դուստրը[5]։ Նրա անունը ենթադրաբար ծագում է փյունիկերեն «մուտք» բառից՝ Արևմուտք»[6]։
Եվրոպա | |
---|---|
![]() | |
Տեսակ | Հին հունական դիցաբանության կերպար և գեղարվեստական անձ |
Դիցաբանություն | հին հունական դիցաբանություն |
Սեռ | իգական |
Երևի համընկնում է | Եվրոպա |
Ծննդավայր | Տյուրոս |
Հայր | Ագենոր |
Մայր | Տելեֆասսա, Alphesiboea? և Perimede? |
Քույր/Եղբայր | Կիլիկոս, Կադմոս (առասպելական հերոս), Ֆենիքս և Thrace? |
Ամուսին | Ասթերիոն |
Կողակից | Զևս |
Զավակներ | Մինոս[1][2], Ռադամանտուս[1][3], Կարնուս, Դոդոն, Սարպեդոն[4], Ալագոնիա և Hydarnis? |
Ասպարեզ | Եվրոպա |
![]() |
Ըստ ստուգված վարկածների՝ նա Կադմոսի քույրն էր, բայց հոր վերաբերյալ կան տարբեր կարծիքներ։ Համաձայն մեկ վարկածի՝ նա Ֆենիքսի դուստրն է՝ Փյունիկիայի Տյուրոս քաղաքի թագավոր Ագենորի թոռնուհին, ըստ մյուսի՝ Ագենորի դուստրն է[7], ըստ հազվագյուտ վարկածի՝ Թիթիուսի դուստրը։
Ըստ առասպելի՝ սադափե կոտոշներ ունեցող ձյան պես ճերմակ ցլի կերպարանքով Զևսը առևանգում է Եվրոպային, որը ընկերների հետ խաղում էր ծովափին։ Թեպետ Զևսը սիրում էր Եվրոպային, նա գիտեր, որ իր աստվածային կերպարանքը կվախեցներ արքայադստերը։ Տանելով Կրետե՝ ընդունում է իր իրական կերպարանքը, գայթակղում արքայադստերը, տիրանում նրան՝ դարձնելով իր տիրուհին։ Այս միությունից ծնվում են Մինոսը, Ռադամանտուսը և Սարպեդոնը[8]։
Այնուհետև Եվրոպան ամուսնանում է Կրետեի արքա Ասթերիոնի հետ, որը, մնալով անզավակ, մահանում է՝ իր իշխանությունը թողնելով Եվրոպայի և Զևսի որդիներին։
Կադմոսի պատմությունը նույնպես կապված է Եվրոպայի առասպելի հետ։ Երբ Զևսը առևանգում է Եվրոպային, Ագենորը ուղարկում է իր որդիներին որոնելու նրան՝ հրամայելով առանց նրա չվերադառնալ։ Սակայն Ապոլլոնի Դելփյան պատգամախոսը Կադմոսին ասում է, որ նա չանհանգստանա Եվրոպայի համար։ Այդպես էլ չգտնելով քրոջը՝ նա դադարեցնում է որոնումները և հիմնում Թեբե քաղաքը։
![]() |
Եվրոպայի հայրը՝ Ագենորը, շատ վշտացավ իր դստեր կորստից։ Եվ նա որոշեց գտնել նրան։ Քանի որ ինքն արդեն ծեր էր, ուղարկեց իր որդիներին։ Եվ Ագենորի որդիները՝ Կադմոսը, Ֆենիքսը, Կիլիկոսը, Ֆասոսը, գնացին տարբեր ուղղություններով՝ իրենց քրոջը որոնելու։ Ֆենիքսը ուղևորվեց դեպի Էգեյան ծովի մի քանի կղզիներ, Աֆրիկա, թափառեց Տյուրոսի մոտակայքում։ Կիլիկը բնակություն հաստատեց Փոքր Ասիայի հարավ-արևելքում՝ այն տարածքում, որը նրա անունով հետագայում կոչվեց Կիլիկիա։ Ֆասոսը բնակություն հաստատեց մի կղզում, որը նույնպես անվանվեց նրա անունով։ Իսկ Կադմոսը, երկար արկածներից հետո լինելով Թրակիայում, Էգեյան ծովի հյուսիսային ափին և նրա մի շարք կղզիներում, հասավ Հունաստան[9]։ | ![]() |
1610 թվականին Գալիլեո Գալիլեյի կողմից հայտնաբերված Յուպիտերի արբանյակներից մեկը և 1858 թվականին հայտնաբերված աստերոիդը անվանվել են ի պատիվ Եվրոպայի։
Եվրոպայի առևանգման պատմությունը ավելի ուշ սկսվել է դիտարկվել որպես ծագումնաբանական առասպել, որը բացատրում է «Եվրոպա» անվան առաջացման պատմությունը, քանի որ Եվրոպա աշխարհամասը իր անունը ստացել է հենց թագուհու անունից։ Անվանումը կազմված է εὐρύς (էուրուս)՝ «լայն, ընդարձակ», և ὤψ (օփս, նաև ὠπός, օփոս)՝ «աչք, դեմք, կերպարանք», արմատներից։ Հետևաբար նրանց համակցություն համարվող «Eurṓpē» (Եվրոպա) անվանումը նշանակում է «ակնասևեռ» կամ «լայնատարած»։
Եվրոպա անվանումը՝ որպես աշխարհագրական տերմին, շրջանառության մեջ են դրել հին հույն աշխարհագրագետները։
{{cite book}}
: CS1 սպաս․ location missing publisher (link)Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.