دینهای اصلی، با استفاده از طیف گستردهای از روشها، از دینهای فرعی، متمایز شدهاند؛ طبعاً هر یک از این روشها، منعکسکنندهٔ یک نظر خاص است؛ چرا که پیروان بسیاری از ادیان، به احتمال زیاد، دین خود را «اصلی» میدانند.
این مقاله نیازمند بهروزرسانی است.
گروههای دینی اصلی به عنوان درصدی از جمعیت جهان در سال ۲۰۰۵ به دلیل گردکردن ارقام مجموع آنها از ۱۰۰٪ بیشتر است
در این مقاله، دو روش مطرح شدهاست: شمار پیروان و نیز، تعاریف مورد استفادهٔ متفکرین کلاسیک ادیان.
یک روش معرفی یک دین اصلی، استفاده از شمار پیروان فعلی آن است. ارقام جمعیتها، با ترکیب گزارشهای سرشماری و بررسیهای جمعیتی (در کشورهایی که دادههای دینی جمعآوری نمیشود، مثل ایالات متحده آمریکا و ایران) محاسبه میشود، اما نتایج آن میتواند بسته به نحوهٔ مطرح کردن پرسشها، تعاریف مورد استفاده برای ادیان و عقاید سازمانها یا آژانسهایی که بررسی را انجام میدهند، متفاوت باشد.
این فهرست شامل ادیان سازمان یافته (که کدهای اعتقادی چند بخشی و سلسله مراتب دینی دارند) و همچنین شامل ادیان غیررسمی (مانند ادیان محلی چین) است. برای کامل کردن این فهرست، یک رشته به غیر مذهبیها اختصاص یافتهاست؛ هر چند عقاید آنها معمولاً به عنوان دین در نظر گرفته نمیشود.
مسیحیت: ۲٫۶ میلیارد (طبق سرشماری در سال ۲۰۲۰ میلادی از ۷/۸ میلیارد جمعیت جهان) [1][2]
دینناباور (خداناباور و ندانمگرا...): ۱/۱ میلیارد . این رسته طیف گستردهای از عقاید را در بر میگیرد و به یک دین خاص مربوط نیست. این رسته همچنین شامل اومانیسمدئیسم، پنتئیسم، تفکر آزاد و جوخ (Juche) میباشد. برای اطلاعات بیشتر به مبحث این رسته در Adherents.comمراجعه کنید.
هندوئیسم: ۹۰۰ میلیون (شروع: تقریباً ۱۵۰۰ پیش از میلاد تا سده ۱۵ قبل از میلاد؛ اما برخی از جنبههای آن به ۲۶۰۰ قبل از میلاد یا سده ۲۶ قبل از میلاد بر میگردد)
این دین یک دین سازمانیافته واحد نیست و عناصری از دین تائو، کنفوسیوس، بودایی گرایی و آیینهای مذهبی که در کتابهای مقدس نیامدهاند را در خود دارد. (به آن «دین سنتی چین» نیز میگویند).
این دین سازمان یافته و واحد نیست و شامل طیف گستردهای از ادیان قبیلهای سنتی آسیا مانند شمنیسم و الحادی است.
آفریقایی سنتی و دیاسپوریک ۱۰۰ میلیون .(این دین سازمان یافته و واحد نیست و شامل چندین عقیده سنتی آفریقایی مانند یوروبا، او (وودون) و باکونگو است. این سه سنت مذهبی (به ویژه یوروبا) بر روی عقاید دیاسپوریک آمریکا مانند کاندومبل، سنتریا و وودو تأثیرگذار بودهاند. پایتخت مذهبی دین یوروبا در ایل ایف قرار دارد.)
شینتو: ۴ میلیون (شروع: ۳۰۰ قبل از میلاد). این عدد نشان دهنده پیروان عملی آیین شینتو است؛ اگر اشخاصی را که به دلیل طبقهبندی نژادی یا تاریخی شینتو محسوب میشوند در نظر بگیریم، این عدد به حدود ۱۰۰ میلیون میرسد. #
adherent و ناظران خارجی لزوماً آن را یک دین نمیدانند. هیچ عضویت یا فهرستی وجودندارد، بنابراین تأیید شمار واقعی پیروان آن غیرممکن است.
همچنین با توجه به بی توجهی و ترس مردم ایران از تغییر دینشان از اسلام به زرتشت و پیگرد هایش به طور مخفیانه دین خود را عوض کردند و در نتیجه نمیشود تعداد کسانی که بطور مخفیانه زرتشت هستند در ایران را حساب کرد.
تنریکیو: ۲ میلیون (شروع: ۱۸۳۸ میلادی)
نوالحادی: ۱ میلیون (شروع: سده بیستم میلادی).(اصطلاح کلی برای ویکا، آساترو، نئو- درویدیسم و بسیاری از ادیان بازسازیگرا)
دانششناسی: ۵۰۰٫۰۰۰ (شروع: ۱۹۵۲ میلادی منبع آمارهای همه ادیان به جز فالون گنگ: Adherents.com، ۲۰۰۵. این آمارها بر اساس تحلیل مجموعهای از منابع مربوط به جمعیتهای دینی گزارش میشوند، برای اطلاعات بیشتر دربارهٔ روش تهیه این آمارها به explanation رجوع کنید.
* تخمین آمار فالون گنگ بر اساس آمار جمهوری خلق چین در سال ۱۹۹۹؛ رهبری فالون گنگ در سال ۲۰۰۴ این آمار را ۱۰۰ میلیون اعلام کردهاست.
** برخلاف سایت adherents.com این لیست دین جوخ (Juche) را در رسته سکولار/غیرمذهبی قرار میدهد، چرا که این تفکر با اغلب تعاریف دین مطابقت ندارد و پیروانش آن را سکولار میدانند.
ادیان سازمان یافته بر اساس رتبه جمعیت
کریستین ساینس مانبتور از یک استاندارد جداگانه استفاده کرده و فقط به ادیان سازمان یافته پرداختهاست. این روزنامه در سال ۱۹۹۸، ۱۰ دین زیر را به عنوان اولین ادیان سازمان یافته بر اساس تعداد پیروان به ترتیب نزولی معرفی کرد:
بیشتر در ژاپن رایج است و قبلاً دین رسمی این کشور بودهاست.
تعداد پیروان از سایت adherents.com گرفته شده است.[5]
تنها دو ستون سمت چپ جدول فوق از مقاله * گرفته شدهاند. بقیه ستونها به عنوان اطلاعات تکمیلی اضافه شدهاند.
هر چند adrenents.com تعداد پیروان دین کنفوسیوس را تخمین نزده است، این دین زیرمجموعهای از مجموعه ادیان عامه چینی است که پیروان آن ۳۹۴ میلیون تخمین زده شدهاند.
تعاریف غربی جدید از ادیان اصلی که از تعریف کلاسیک نشأت میگیرند، اغلب «مسیحیت» را بسط میدهند و جائین گرایی، سیک گرایی و دین زرتشت و آیین بهائی را حذف میکنند. یک نمونه از آن در مرجع دانشجویی کتابخانه عمومی نیویورک دیده میشود:
ادیان اصلی دنیا را میتوان در گروهبندی منطقی مورد توجه قرار داد که در مقالات مختلف به آن اشاره میشود.
ادیان ابراهیمی بزرگترین گروه هستند و شامل مسیحیتاسلام و یهودیت میباشند. همه ادیان این گروه از نظر عقاید به ابراهیم مرتبط هستند و به وحدت وجود الهی اعتقاد راسخ دارند. امروز در حدود ۳٫۴ میلیارد تن پیرو ادیان ابراهیمی هستند و به جز در خاورمیانهجنوب شرقی و چین در سراسر دنیا گسترده شدهاند.
ادیان دارمایی خانوادهای از ادیان هستند که فلسفه و خداشناسی آن حول مفهوم درارما متمرکز است. ریشه همه ادیان دارمایی به هند بر میگردد و در شبه قاره هندشرق آسیا و جنوب شرقی آسیا بیشترین نفوذ را دارند. ادیان دارمایی اصلی هندوسگرایی، بوداگراییجائین گرایی و سیک گرایی هستند و رابطه نزدیکی بین آنها وجود دارد.
جدول گروههای اصلی ادیان
آفریقایی سنتی و دیاسپوریک || ۱۰۰ میلیون|| از دهه ۵۸۰ میلادی || آفریقا