From Wikipedia, the free encyclopedia
Anastatica hierochuntica edo Jerikoko arrosa brasikazeoen familiako landare bat da, Afrika iparraldeko eta Ekialde Hurbileko basamortuetan bizi dena, Saharan, Arabiako basamortuan eta Itsaso Gorriaren ertz bietan[1]. Jatorria ez du Jeriko hirian, izenak hori iradokitzen badu ere.
Anastatica hierochuntica | |
---|---|
![]() | |
Sailkapen zientifikoa | |
Erreinua | Plantae |
Ordena | Brassicales |
Familia | Brassicaceae |
Leinua | Anastaticeae |
Generoa | Anastatica |
Espeziea | Anastatica hierochuntica Linnaeus, 1753 |
Amerikan bada itxura eta ezizen bera duen beste espezie bat, Selaginella lepidophylla hain zuzen ere.
Urteroko zikloa betetzen duen landare belarkara da, gehienez 15 cm-ko altuera har dezakeena. Lore zuri txiki txikiak ateratzen ditu[2].
Lehortearekiko erresistentzia handia duen landarea da. Haren adarrak trinkotu eta bildu egiten dira lehorte garaian eta urteak iraun dezakete horrela. Itxura esferikoa hartzen dute. Sustrai txikiak ditu eta duen itxura borobilarekin haizeak eraman egin dezake. Landare piririkariak bihurtzen dira orduan eta kilometroak egin ditzakete, herrialdetako mugak gaindituz eta haziak edonon barreiatuz[3].
Urarekin edo hezetasunarekin kontaktuan jartzen direnean ireki eta freskotasun guztia berreskuratzen dute. Landare suspergarriak direla esaten da horregatik, baina Jerikoko arrosa ez da guztik suspergarria, ehun hilak ez baitira berdetzen[1].
Lehortze eta suspertze prozesuak behin eta berriz gerta daitezke. Dirudienez molekula gakoa trehalosa izeneko disakaridoa omen da, kriptobiosi prozesuetako hainbat mekanismo kontrolatzen ditu eta[4].
Klima aurresateko erabili izan da antzinatik. Hezetasunarekiko hain sentikorra izanik basamortuetako leinuetako jakintsu edo txamanek eguraldia aurresateko erabiltzen zuen. lehorte garaian landarea erabat itxita dago, eguraldi hezearekin poliki zabaltzen da eta euria badator berehala irekitzen da.
Kondairak dio Jerikoko merkatariek Arabiako basamortutik ekarriarazten zituztela haien etxeak bedeinkatzeko, hortik letorke landarearen ezizena.
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.