David Murray
From Wikipedia, the free encyclopedia
From Wikipedia, the free encyclopedia
David MURRAY (naskiĝis la 19-an de februaro 1955[1] en Oakland, Kalifornio) estas grava usona tenorsaksofonisto, basklarnetisto, komponisto kaj bandestro de ĵazo.
David Murray | |
---|---|
![]() | |
Persona informo | |
Naskiĝo | 19-an de februaro 1955 (69-jaraĝa) en Oakland |
Loĝloko | Sines |
Ŝtataneco | Usono ![]() |
Alma mater | Pomona College (en) ![]() ![]() |
Familio | |
Edz(in)o | Ntozake Shange (1977–) ![]() |
Infano | Crystal Murray (en) ![]() ![]() |
Okupo | |
Okupo | komponisto saksofonisto ĵazmuzikisto klarnetisto filmaktoro ![]() |
TTT | |
Retejo | http://www.davidmurraymusic.com/ |
La patrino de David Murray estis renoma gospel-pianistino. Murray aĝis ok jarojn, kiam li komencis lerni aldosaksofonan ludon kaj akompanis diservojn kun la familiobando Murray. En la aĝo de dek du li muzikis en ritmenblusa bando, dekkvinjara li estris orgentriopon de la tiam populara instrumentaro el orgeno, saksofono kaj frapinstrumentaro. Tiutempe Murray – inspirite de Sonny Rollins – transiris al tenorsaksofono.
En 1975 li translogiĝis al Novjorko, kie Stanley Crouch, kiu volis instalis lin kiel posteulo de John Coltrane, peris al li konekton kun la stokejo-ĵaza mondeto (Wildflowers – The New York Jazz Loft Sessions 1976). Li muzikis i.a. kun Cecil Taylor kaj Anthony Braxton. En 1976 li verkis por la sendependa diskeldonejo India Navigation sian albumon Flowers for Albert, kiu ankoraŭ staris tute sub la influo de Albert Ayler kaj ties erupciaj sonfluoj. En la sama jaro li fondis la ensemblon World Saxophone Quartet. Tutmonde li koncertvojaĝis komence kun Sunny Murray kaj kun Johnny Dyani same kiel kun James Blood Ulmer. En la 1980-aj jaroj lia muzikado revenis sur kantoformojn kaj rekoneblajn melodiajn figurojn. Ŝosilalbumo por lia novklasikismo estas la albumo Ming aperinta en 1980, per kiu Murray unuafoje prezentis sian okopon, kiu esence konsistis el muzikistoj, kun kiuj li jam kunmuzikis en Kalifornio kaj kun kiu li trafis sur grandan atentan intereson.[2] Sur la albumo Home (1982) kunfandiĝas, „kion la nigrula muziko produktis je grandiozaj sonoj: gospelsonoj, libera ĵazo, afrike-kariba, arĥaika bluso, soŭlo.“[3] En 1975 li translogiĝis al Novjorko, kie Stanley Crouch, kiu volis instalis lin kiel posteulo de John Coltrane, peris al li konekton kun la stokejo-ĵaza mondeto (Wildflowers – The New York Jazz Loft Sessions 1976). Li muzikis i.a. kun Cecil Taylor kaj Anthony Braxton. En 1976 li verkis por la sendependa diskeldonejo India Navigation sian albumon Flowers for Albert, kiu ankoraŭ staris tute sub la influo de Albert Ayler kaj ties erupciaj sonfluoj. En la sama jaro li fondis la ensemblon World Saxophone Quartet. Tutmonde li koncertvojaĝis komence kun Sunny Murray kaj kun Johnny Dyani same kiel kun James Blood Ulmer. En la 1980-aj jaroj lia muzikado revenis sur kantoformojn kaj rekoneblajn melodiajn figurojn. Ŝosilalbumo por lia novklasikismo estas la albumo Ming aperinta en 1980, per kiu Murray unuafoje prezentis sian okopon, kiu esence konsistis el muzikistoj, kun kiuj li jam kunmuzikis en Kalifornio kaj kun kiu li trafis sur grandan atentan intereson.[4] Sur la albumo Home (1982) kunfandiĝas, „kion la nigrula muziko produktis je grandiozaj sonoj: gospelsonoj, libera ĵazo, afrike-kariba, arĥaika bluso, soŭlo.“[5]
Inter 1983 kaj 1987 li estis aŭdebla ankaŭ en projektoj de Kip Hanrahan. En 1993 li muzikis duope kun Branford Marsalis sur la albumo Fast Life. Lia novjorka kvaropo same kiel la triopo restis krom World Saxophone Quartet kaj multaj aktivecoj en la mondĵaza kampo por li grava bazo.
Ekde meze de la 1990-aj jaroj Murray vivas en Parizo[6] kun sia vivkunulino.[7] En 1991 li ricevis la danan ĵazpremion Jazzpar; por tio li verkis diskon kune kun New Jungle Orchestra de Pierre Dørge.
Lia filo Mingus Murray estas gitaristo kaj kantverkisto.
David Murray regas la ludoteknikojn de la ĵazavangardo kaj enigas en sian kaprican, tre karakterizan saksofonan kaj basklarnetan ludon elementojn kaj teknikojn el ĉiuj stiloj de ĵazo - vibrosonon, subtonon el la svingo, frazigon el bluso, funko, malmolbopo kaj pli liberaj stiloj. Precipe orelfrapas la majstra kaj tre kontrolita uzado de suprotonoj, kiuj vaste transpasas la „kutiman“ tonampleksojn de tenorsaksofono kaj de basklarneto. Alvenas la enigo de saksofona preterblovado laŭ Albert Ayler, kiun Murray paŝon post paŝo melodiigis kaj ĝustigis tonale.[8] Dumpase de la 1980-aj jaroj lia ludmaniero fariĝis pli ligita kaj strukturita: „La memkomprenebla malstreĉiteco, per kiu li atingas plurtonalecon, kaj lia majstreco je la libera traktado de kontrapunktaj ideoj devenas de la gospelo-paroĥoj – libera ĵazo jen nur rolas kiel fortikiga elemento.“[9]
Malgraŭ komencaj eksperimentoj sur la kampo de avangardo por Murray la plej gravaj influantoj estas krom Albert Ayler la saksofonisto de Duke Ellington, Paul Gonsalves, kiun li ege admiras kaj opinias tro subtaksita, krome Ben Webster kaj Lester Young.[10] David Murray elpaŝis kiel muzikaranĝisto kaj komponisto de de verkoj por sia okopo; siajn komponaĵojn Home-Scope kaj 3 D Family li ripetfoje surdiskigis.
La diskaro de David Murrays apartenas al la plej ampleksaj de moderna ĵazo; Penguin Guide to Jazz on CD de Richard Cook kaj Brian Morton surlistigas nur por la tempospaco ekde 1975 ĝis 2001 sesdek tri albumojn, kiujn la saksofonisto publikigis kiel bandestro; aldoniĝas multaj albumoj kun World Saxophone Quartet kaj sonregistraĵoj de li kiel gastmuzikisto.[11]
Duopo- kaj triopo-sonregistraĵoj
Kvaropo-sonregistraĵoj
Okopo- kaj bandego-sonregistraĵoj
Sonregistraĵoj de la gastmuzikisto