kemia kombinaĵo From Wikipedia, the free encyclopedia
Borneolo estas ducikla unuterpena alkoholo, komponita de du izoprenaj ringoj kunfanditaj, kiu igas ĝin pli granda ol la unuterpenoj kiel limoneno, kaj eĉ pli malgranda ol la seskviterpenoj kiel la kariofileno. Borneolo estis unue menciita en la Okcidenta Medicino en 1888 de Dro. Ralph Stockman, kiu kondukis la unuajn dokumentitajn eksperimentojn en la Universitato de Edinburgo[3].
Borneolo | ||||
![]() ![]() | ||||
dekstrorotacia borneolo kaj levorotacia borneolo | ||||
![]() | ||||
Bastona kemia strukturo de la borneolo sen la hidrogenatomoj | ||||
Alternativa(j) Nomo(j) | ||||
| ||||
Kemia formulo | C10H18O | |||
PubChem-kodo | 6552009 | |||
ChemSpider kodo | 5026296 | |||
CAS-numero-kodo | ||||
Kemiaj proprecoj | ||||
Aspekto | senkolora kristaleca solido kun akra kamforeca odoro | |||
Molmaso | 154.249 g mol−1 | |||
Smiles | O[C@H]1C[C@H]2CC[C@]1(C)C2(C)C | |||
Denseco |
| |||
Refrakta indico | 1,502 | |||
Fandopunkto | 208 °C (406 ℉; 481 K) | |||
Bolpunkto | 213 °C (415 ℉; 486 K) | |||
Ekflama temperaturo | 65 °C (149 ℉; 338 K) | |||
Solvebleco | ||||
Mortiga dozo (LD50) | 2480 mg/kg (buŝe, muso) | |||
Sekurecaj Indikoj | ||||
Riskoj | R11 | |||
Sekureco | S16 | |||
Pridanĝeraj indikoj | ||||
Danĝero
| ||||
GHS etikedigo de kemiaĵoj[1][2] | ||||
GHS Damaĝo-piktogramo |
| |||
GHS Signalvorto | Averto | |||
GHS Deklaroj pri damaĝoj | H228 | |||
GHS Deklaroj pri antaŭgardoj | P210, P240, P241, P280, P370+378 | |||
(25 °C kaj 100 kPa) |
Ĝi estas produktita per vapordistilado de pluraj plantoj, kaj nature okazas en esencoleoj de la pinacaj specioj kaj en la citroneloleo. Krom la sennombraj medicinaj proprecoj, borneolo same estas natura insektoforigilo, tiel evitante malsanojn kiu estas transmisieblaj de moskitoj, puloj kaj aliaj pestovektoroj. Esploroj faritaj rivelis ke borneolo povas esti efika kontrolmetodo de malsanvektoroj en la batalo kontraŭ la Okcidentnila viruso kaj aliaj moskitoj portantaj patogenojn.
Borneolo estas facile oksidebla al ketono estigante la kamforon. Bornelo estas sintezebla per reduktiĝo de la kamforo, kies reakcio estis disvolvita de Mirvajno-Ponndorf-Verley. La reduktiĝo de la kamforo per natria borohidrido (rapida kaj neinversigebla) estigas la izomeron izoborneolon kiel reakciprodukto kinete kontrolita. La borneolo estas facile esterigebla kun acidoj, sed tiu metodo ne estas uzata industrie. Borneolo estas artefarite sintezebla elde pinenoj kun diluitaj acidoj, kaj sekva hidrolizo de la rezultantaj esteroj.
Laŭ la ĉina medicino la borneolo estas uzata en kazoj de gorĝo- kaj dento- doloro, gripo, brusta kaj stomaka streĉoj, konjunktiva kongesto, ŝvelaĵo, vermoj kaj disenterio. Plej ofte borneolo estas uzata pli topike ol interne. Ĉi-uzoj estas sennombraj, ĉefe por vundoj, brulvundoj, reŭmataj doloroj, hemoroidoj, haŭtomalsanoj, buŝ-, okul-, orel- kaj naz- ulceroj. Borneolo estas uzata en religiaj ritoj, kaj okaze en sapofabrikado. La izoborneolo estas produktebla varmigante borneolon kun anhidra acetata acido en la ĉeesto de sulfata acido. La borneolo posedas proprecojn kontraŭdolorajn, antibakteriajn, antifungajn, kontraŭinflamajn, kaj antioksidajn. Ĝi kelkfoje povas anstataŭi la lidokainon kiel topika anestezilo.
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.