μυθικό πρόσωπο From Wikipedia, the free encyclopedia
Στην Αρχαία ελληνική μυθολογία ο Θόας ήταν γιος του Διονύσου και της Αριάδνης, της κόρης του κορυφαίου βασιλιά της Κρήτης Μίνωα.[2] Ο Θόας ήταν βασιλιάς της Λήμνου την εποχή που οι γυναίκες του νησιού αποφάσισαν να σκοτώσουν όλους τους άντρες, ο ίδιος ήταν ο μόνος άντρας που διασώθηκε από το μακελειό χάρη στη θυγατέρα του Υψιπύλη.[3] Μερικές φορές ταυτίζεται με τον Θόα βασιλιά των Ταύρων την εποχή που η Ιφιγένεια δραπέτευσε για την Ταυρίδα και έγινε ιέρεια της Αρτέμιδας.[4] Ο μυθιστορηματογράφος Απολλόδωρος γράφει ότι ο Διόνυσος ερωτεύτηκε σφοδρά την Αριάδνη τη μετέφερε στη Λήμνο και απέκτησε μαζί της τέσσερεις γιους : Θόας, Στάφυλος, Οινοπίων και Πεπερέθης.[5] Ο Πλούταρχος γράφει ωστόσο ότι ο Οινοπίων και ο Στάφυλος ήταν γιοι του Θησέα και της Αριάδνης.[6] Ο Θόας ήταν ο πατέρας της Υψιπύλης και σύμφωνα με την Ιλιάδα εγγονός του από την Υψιπύλη και τον Ιάσονα ήταν ο Εύνηος.[7] Άλλες πηγές καταγράφουν και άλλο γιο του Ιάσονα και της Υψιπύλης όπως Θόας ή Νεβροφόνον ή Διήπυλος.[8][9][10][11] Μόλις δραπέτευσε στη Λήμνο ο Θόας απέκτησε με τη νύμφη Οινόη έναν γιο τον Σίκινο που έγινε ονοματοδότης του ομώνυμου Ελληνικού νησιού Σίκινος.[12] Άλλες πηγές καταγράφουν σαν σύζυγο του Θόαντα τη Μύρινα κόρη του Κρηθέα.[13]
Θόας | |
---|---|
![]() | |
Πληροφορίες ασχολίας | |
Οικογένεια | |
Σύζυγος | Oenoe |
Τέκνα | Υψιπύλη Σίκινος[1] |
Γονείς | Διόνυσος και Αριάδνη |
Αδέλφια | Οινοπίων Στάφυλος |
Αξιώματα και βραβεύσεις | |
Αξίωμα | βασιλιάς της Λήμνου |
![]() | |
Ο περίφημος ιστορικός του 1ου αιώνα π.Χ. Διόδωρος Σικελιώτης ισχυρίζεται ότι ο σοφός βασιλιάς της Κρήτης Ραδάμανθυς, αδελφός του Μίνωα και θείος της Αριάδνης παρέδωσε στον Θόα το νησί της Λήμνου.[14] Η πρώτη μεγάλη περιπέτεια του Ιάσονα στην Αργοναυτική εκστρατεία ήταν όταν επισκέφτηκε τη Λήμνο, τότε οι γυναίκες αποφάσισαν να σφάξουν όλους τους άνδρες, γλύτωσε μόνο ο Θόας.[15] Στην Ιλιάδα η Λήμνος αναφέρεται σαν "πόλη του θείου Θόα", καταγράφεται επίσης και ο εγγονός του Εύνηος.[16] Στην υπόθεση αναφέρεται και ο ποιητής Αισχύλος, στις χαμένες τραγωδίες του "Υψιπύλη" και "Λημναίοι" στα τέλη του 6ου αιώνα π.Χ.[17] Ο Πίνδαρος γράφει την ίδια εποχή "η φάρα των Λημναίων γυναικών σκότωσαν τους συζύγους τους".[18] Ο Ευριπίδης παρουσιάζει την Υψιπύλη στην ομώνυμη χαμένη της τραγωδία να λέει στον γιο της Εύνηο "Αλίμο γιε μου, αναγκάστηκα να φύγω από το νησί επειδή δεν έκανα το ανοσιούργημα να κόψω το γκρίζο κεφάλι του πατέρα μου".[19] Ο κορυφαίος ιστορικός Ηρόδοτος στα μέσα του 5ου αιώνα π.Χ. περιγράφει την ιστορία που οι γυναίκες της Λήμνου σκότωσαν τους συζύγους τους όλοι "σύντροφοι του Θόα", από τότε η φράση "Λημναίο έγκλημα" χαρακτηρίζει κάθε κορυφαίο κακούργημα.[20] Την αρχαιότερη περιγραφή της ιστορίας έγραψε ο Απολλώνιος ο Ρόδιος τον 3ο αιώνα π.Χ. στο έργο του Αργοναυτικά.[21] Σύμφωνα με τον Απολλώνιο όλες οι γυναίκες του νησιού αποφάσισαν να σφάξουν τις συζύγους τους, η Υψιπύλη έβαλε τον ηλικιωμένο πατέρα της σε ένα "κούφιο στήθος" και το έριξε στη θάλασσα. Τα κύματα τον παρέσυραν στις ακτές της Σικίνου που ονομαζόταν Οινόη χάρη στην ομώνυμη νύφη, απέκτησε γιο με την ίδια τη νύμφη τον Σίκινο που έδωσε κατόπιν στο νησί το όνομα του.
Ο Λατίνος ποιητής του 1ου αιώνα μ.Χ. Βαλέριους Φλάκκος δίνει στο έργο του "Αργοναυτικά" μια διαφορετική ερμηνεία σχετικά με τον τρόπο που δραπέτευσε ο Θόας.[22] Τη νύχτα του μακελειού η Υψιπύλη κάλυψε το κεφάλι του πατέρα της και τον μετέφερε στον ναό του Διονύσου όπου τον έκρυψε.[23] Την επόμενη μέρα τον τοποθέτησε στο άρμα του Διονύσου και τον έκανε περιφορά στους δρόμους του νησιού, έλεγε στις γυναίκες ότι ήταν ο ίδιος ο θεός που μολύνθηκε από τα εγκλήματα και πρέπει να καθαριστεί στη θάλασσα, με τη βοήθεια του θεού μεταφέρθηκε με ασφάλεια έξω από την πόλη.[24] Η Υψιπύλη φοβήθηκε μήπως την ανακαλύψουν, τον έβαλε σε πλοίο που τον μετέφερε στην Ταυρίδα, εκεί η τοπική θεά Ντιάνα τον διόρισε "φύλακα στο ιερό της". [25] Ο Λατίνος ποιητής του 1ου αιώνα μ.Χ. Στάτιος γράφει επίσης ότι η Υψιπύλη έκρυψε τον πατέρα της σε ένα πλοίο που τον μετέφερε στη "γη Ταυρίδα", γι΄αυτό ο μυθογράφος του 1ου αιώνα π.Χ. Γάιος Ιούλιος Υγίνος τον ταυτίζει με τον "Θόα, βασιλιά της Ταυρίδας".[26][27] Ο μυθογράφος Απολλόδωρος δίνει τον 2ο αιώνα μ.Χ. μια νέα εξήγηση, γράφει ότι η Υψιπύλη τον έκρυψε αρχικά με επιτυχία, αργότερα οι υπόλοιπες γυναίκες την ανακάλυψαν, έσφαξαν τον Θόα και πούλησαν την ίδια την Υψιπύλη σαν δούλη.[28]
Στην Ιλιάδα ο Αχιλλέας προσφέρει σαν έπαθλο μια ασημένια γαβάθα που ανήκε στον Θόα.[29] Ο Θόας την είχε παραλάβει από τους Φοίνικες, την κληρονόμησε ο εγγονός του Εύηνος που την έδωσε σαν λύτρο στον Πάτροκλο για την απελευθέρωση του Λυκάωνα ενός από τους γιους του Πριάμου.
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.