Тиреғанаттар [1] (рус. Шерстокрылы ), йәғни кагуандар [2] (лат. Dermoptera ) — Көньяҡ-Көнсығыш Азияла осраған ағас плацентар һөтимәрҙәр отряды. Хәҙерге ваҡытта ни бары ике төр иҫәпләнә: малай тиреғанаты һәм филиппин тиреғанаты. Малаккала , Зонд һәм Филиппин утрауҙарындағы урмандарҙа йәшәй.
Ҡыҫҡа факттар Фәнни классификация, Халыҡ-ара фәнни исеме ...
Тиреғанаттар
Малай тиреғанаты Фәнни классификация
арауыҡтағы ранг
Суб-батшалыҡ : Эуметазойҙар
Супер-класс : Дүрт аяҡлылар
Инфра-класс : Плаценталылар
Супер-отряд : Euarchontoglires
Халыҡ-ара фәнни исеме
Dermoptera Illiger , 1811
Ареал
Малай тиреғанаты
Филиппин тиреғанаты
Ябырға
Ерҙә тиреғанаттар әкрен хәрәкәт итә. Планер һымаҡ осоуға яраҡлашҡандар, әммә әүҙем оса алмайҙар. Һикергәндә планер һымаҡ осоу алыҫлығы 140 метрға етә. Тиреғанаттар бөтә аяҡ-ҡулдарын, ҡойроғон һәм муйынын тоташтырған тығыҙ һәм йөнтәҫ тиреһе ярҙамында планер һымаҡ оса. Тире ярыһы алғы һәм артҡы аяҡтары араһында муйындан, ҡолаҡ артынан, кәүҙәһенең ян-яҡтарынан башлап ҡойроҡ осонда тамамланғанға тиклем һуҙылған.
Тиреғанаттың кәүҙә оҙонлоғо 36—43 см, ауырлығы 2 килограмға тиклем тәшкил итә. Башы бәләкәй, ҙур күҙле — улар бинокуляр күреү өсөн бик яҡшы яраҡлашҡан. Яланғас табандарында ҡыҫҡыс дискылар барлыҡҡа килтереүсе яҫы майҙансыҡтар бар. Һырҙар яҫы, ситкеләре тараҡ рәүешендә.
Тиреғанаттар ағастарҙың япраҡтары һәм емештәре менән туҡлана.
Хәҙерге ваҡытта дөйөм ҡабул ителгән классификацияға ярашлы, тиреғанаттар Dermoptera үҙ аллы отрядына инедерелгән, ул приматтар менән бергә Primatomorpha монофилет төркөмөнә инә[3] .
Euarchontoglires
Кимереүселәр һымаҡтар (Glires)
Эуархонттар (Euarchonta)
Тупайҙар (Scandentia)
Приматоморфтар (Primatomorpha)
Тиреғанаттар (Dermoptera)
Приматтар (Primates)
Plesiadapiformes
Еүешморондар (Strepsirhini)
Ҡороморондар (Haplorhini)
Тиреғанаттар отрядында 2 хәҙерге заман төрө[4] һәм 5 ҡаҙылма ырыуҙар[5] :
Dermoptera отряды — Тиреғанаттар
† Dermotherium ырыуы
† Dermotherium chimaera
† Dermotherium major
† Elpidophorus ырыуы
† Elpidophorus elegans
† Elpidophorus minor
† Plagiomene ырыуы
† Plagiomene accola
† Plagiomene multicuspis
† Plagiomene zalmouti
† Planetetherium ырыуы
† Planetetherium mirabile
† Worlandia ырыуы
Cynocephalidae ғаиләһе — Тиреғанаттар [6]
Cynocephalus — Тиреғанаттар ырыуы
Cynocephalus volans — Филиппин тиреғанаты , йәки кагуан
Galeopterus — Малай тиреғанаттары ырыуы
Galeopterus variegates — Малай тиреғанаты
Русско-башкирский и башкирско-русский терминологический словарь по зоологии / Т Г Баишев . — Уфа, 1952. Соколов В. Е. Систематика млекопитающих. Том 1 (Отряды: однопроходных, сумчатых, насекомоядных, шерстокрылов, рукокрылых, приматов, неполнозубых, ящеров). — М . : Высшая школа, 1973. — С. 173. — 432 с.
Ҡалып:Книга:Wozencraft, W. C.: Mammal Species of the World
Ҡалып:PBDB (Тикшерелеү көнө: 12 февраль 2018) .
Соколов В. Е. Пятиязычный словарь названий животных. Латинский, русский, английский, немецкий, французский. 5391 назв. Млекопитающие. — М .: Русский язык , 1984. — С. 44. — 352 с. — 10 000 экз.
Ҡыҫҡа факттар
Викиһүҙлек логотипы Викиһүҙлектә
«шерстокрыл» мәҡәләһе бар
Ябырға
Ҡыҫҡа факттар
Викиһүҙлек логотипы Викиһүҙлектә
«кагуан» мәҡәләһе бар
Ябырға
Шерстокрылы / / Брокгауз һәм Ефрондың энциклопедик һүҙлеге : 86 томда (82 т. һәм 4 өҫтәмә том). — СПб. , 1890—1907. (рус.)
Наумов Н. П., Карташев Н. Н. Зоология позвоночных. — Ч. 2. — Пресмыкающиеся, птицы, млекопитающие: Учебник для биолог. спец. ун-тов. — М . : Высшая школа, 1979. — 272 с., ил.
Ҡалып:Современные отряды млекопитающих