Швеция һәм Америка актрисаһы From Wikipedia, the free encyclopedia
Грета Гарбо (ингл. Greta GarboGreta Garbo), ысын исеме Грета Ловиса Густафссон (швед. Greta Lovisa Gustafsson), (18 сентябрь 1905 йыл — 15 апрель 1990 йыл) — Швеция һәм Америка актрисаһы. 1954 йылда кино сәнғәтен үҫтереүгә ҙур өлөш индергәне өсөн почетлы «Оскар премияһы лауреаты.
Буласаҡ актриса 1905 йылдың 18 сентябрендә Стокгольмда, Швецияла тыуған. Карл менән Анна Густафссон ғаиләһендә өсөнсө бала була. 1918 йылда уға бик яҡын булған атаһы туберкулез ауырыуынан вафат була. Грета мәктәпте ташлап китергә мәжбүр була һәм эшкә төшә. Тәүге аҡсаһын ул бөҙрәханала ярҙамсы булып эшләа ала, һуңынан универмагта эшләй, параллель рәүештә реклама өсөн гәзиттәрҙә төшә. Камералар алдында ул беренсе тапҡыр үҙе эшләгән универмаг өсөн реклама роликтарында күренә. Ахыр сиктә уға комедия режиссёры Эрик Петчер иғтибар итә һәм үҙенең „Петер-бродяга“ (1922) яңы картинаһында ҡыҙға бәләкәй генә роль бирә. Картинаның титрҙарында актриса үҙ исеме аҫтында телгә алына.
1922—1924 йылдарҙа Гарбо Стокгольмда актёрлыҡ оҫталығына Король драма театры янындағы театр мәктәбендә өйрәнә, уның менән бергә Мими Поллак, Альф Шёберг уҡыйҙар. Шунда ул режиссёр Мориц Стиллер менән таныша. Ул шәхсән уның менән шөғөлләнә башлай, ҡыҙға матур яңғырашлы псевдоним уйлап таба — Грета Гарбо — һәм тауышһыҙ „Сага о Йесте Берлинге“ картинаға төп ролгә саҡыра. Нобель премияһы лауреаты Сельма Лагерлёф романының ошо экранизацияһында ағктриса швед актёры Ларс Хансон менән бергә төшә.парҙары төшә.
Гарбоның уйыны Metro-Goldwyn-Mayerҙың башында торған Луис Б. Майерға ҙур тәьҫир яһай һәм ул актрисаға һәм Мориц Стиллерға уның киностудияһында эш тәҡдим итә. Һуңынан, Гарбо менән Стиллер аралары боҙола һәм 1928 йылда Стиллерҙы эштән сығаралар, ул Швецияға ҡайта һәм тиҙҙән вафат була. Был осорҙа Гарбоның тышҡы рәүеше бик ныҡ үҙгәрә — тулы кәүҙәле һатыуснан Гарбо гүзәл Сфинксҡа әйләнә, һәм ошо ваҡыттан ошо ҡиәфәте ныҡлап уның исеме менән бәйле була.
Гарбоның иң билдәле тауышһыҙ картиналары „Ағым“ (1926), „Тән һәм ғазазил“ (1927) һәм „Мөхәббәт“ (1927) була. Аҙаҡҡы ике фильмында ул шул осорҙағы популяр актёр Джон Гилберт менән төшә, улар араһында бәйләнеш була. Улар өйләнешергә уйлай, әммә гарбо аҙаҡҡы мәлдә генә кире уйлай һәм туйҙан баш тарта
Бынан тыш, актрисаның ҡатын-ҡыҙҙар менән романтик бәйләнештәре тураһында ла имеш-мимештәр йөрө— фаразланған һөйәркәләр исемлегендә актриса Луиза Брукс һәм яҙыусы Мерседес де Акоста иҫәпләнә. Шулай уҡ уның ваөыты-ваҡҡыты менән британ фотограф-гомосексуал Сесил Битон менән бәйләнештәре булып ала, бының хаҡта ирҙең донъя күргән көндәлектәренән билдәле булды.
Тауышһыҙ кинола төшөп, Гарбо популярлыҡ түбәһенә етә. Ул тауышлы фильмдарға уңышлы күсеүсе һирәк актрисаларҙың береһе була. Ләкин студия етәкселеге был күсеүҙе тотҡарлап килә, сөнки швед Сфинксы һөйләшә башлауына тамашасылар ыңғай ҡарауына шикләнә. Уның аҙаҡҡы тауышһыҙ фильмы 1929 йылғы «Үбеү» картинаһы була. Етәкселектең хәүефләнеүе бушҡа булып сыға. Гарбоның Юджин О'Нил пьесаһы буйынса ҡуйылған «Анна Кристо» (1930) фильмындағы швед акцентлы ҡарлыҡҡаныраҡ тауышы тамашасыларҙың һөйөүен яулай. Фильм экранға „Гарбо һөйләй" слоганы менән сыға.
1931 йылда Гарбо Кларк Гейбл менән «Сьюзан Ленокс: падение и взлёт» картинаһында бергә төшә. Был уларҙың берҙән-бер уртаҡ фильмы була, бының сәбәбе уларҙың бер-береһен яратмуҙа. Гарба актёрҙың уйынын тупаҫ тип һанай, ә Гейбл яуап итеп Гарбоны снобизмда ғәйепләй[18].
Артабан ул Мата Хари» һәм «Гранд-отель» фильмдарында төшә. Береһендә ул Беренсе донъя һуғышы осорондағы шпионка ролен уйнаһа, икенсеһе 1932 йылда «Оскар премияһына лайыҡ була. Бер аҙ ваҡыт Гарбо контракт шарттарына бәйле сәбәптәр арҡаһында кинола төшмәй. Ниһайәт, MGM етәкселеге Гарбо өсөн айырым хоҡуҡтар ҡаралған яңы контракт төҙөй.
Гарбо киноға Икенсе донъя һуғышы тамамланғандан һуң әйләнеп ҡайтырға уйлай, әммә был ниәтен тормошҡа ашырырға насип булмай. Ул киткәндән һуң Марлен Дитрихтың иренә яҙған хатында ошондай һүҙҙәр бар: «Мин ишеттем, Гарбо кинонан киткән икән… Ярай, мин шатмын. Хәҙер мин бер ҙем ҡалам».
Кинолағы карьераһының тәүге йылдарынан тыш, Грета Грета автографтарҙы һирәк бирә, үҙенең фильмдарының премьераларында булмай, фанаттарҙың хаттарына яуап һәм интервьюлар бирмәй.
1951 йылда актриса Америка гражданлығын ҡабул итә[19] . 1953 йылда Гарбо Манхеттенда ете бүлмәле апартаменттар һатып ала[20] һәм ғүмеренең аҙағына тиклем шунда йәшәй. Гарбо Голливуд кисәләрендә ҡатнашыуҙан баш тарта, әммә үҙенең яҡын дуҫтары менән әүҙем сәйәхәт итә. Ул йыш ҡына Джорд Шлее, Сесиль де Ротшильд һәм Сесил Битон менән бергә көнбайыш Европаҡа бара, Аристотель Онассис ойошторған Урта диңгеҙ буйлап круиздарҙа ҡатнаша, Ротштльдтар ғаиләһ яхтаһында ял итә. Йәйҙәрен ул Швейцарияла тау курорты Клостерста үткәрә. Актриса бер ҡасан да кейәүгә сыҡмай һәм балалары ла булмай. Нью-йорк йәмғиәтендә ул ҙурҡөояштан һаҡлаусы күҙлектәрен кейеп алып ҡала буйлап оҙайлы йәйәү йөрөүҙәре менән билдәле була[21].
1970 йылдарҙан башлап Голливудтың ҡартайған батшабикәһен пленкаға төшөрөп ҡалырға теләп, актрисаны папараццилар эҙәрлекләп йонсота[22][23] . Улар уны үлгәнсе тынғылыҡта ҡалдырмай, хатта 1990 йылдың яҙында ныҡ ауырыған актрисаны тиҙ ярҙам каретаһына ултырғанына тиклем төшөрөп алалар[24] , шул уҡ йылдың 15 апрелендә пневмониянан һәм бөйөр ауырынан Нью-Йорктың бер шәхси клиникалырының береһендә 84 йәшендә вафат була[25] Уның кәүҙәһен яндыралар һәм оҙайлы судлашыуҙан һуң 1999 йылда үҙе тыуған Стокгольмдан бик алыҫ булмаған Скугсчюркогорден зыяратында ерләйҙәр[26]
АҠШ-тың махсус хеҙмәттәренең асылған архивтарынан Гарбо уларҙың йәшерен агенты булыуы тураһында мәғлүмәт сенсацияға әүерелә. Гарбо Икенсе донья һуғышы осоронда фашистарға ҡаршы көрәштә, атап әйткәндә, Данияла йәшәгән йәһүдтәрҙе ҡотҡарыуҙа ҡатнаша.
Артабан: https://uznayvse.ru/znamenitosti/biografiya-greta-garbo.html
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.