From Wikipedia, the free encyclopedia
El griegu medieval (Μεσαιωνική ελληνική Mesaionikí ellinikí) ye un términu llingüísticu que describe'l tercer periodu na evolución histórica del idioma griegu. El so desenvolvimientu asítiase convencionalmente ente los años 330 (fundación de Constantinopla) y 1453 (cayida de la ciudá en poder del Imperiu otomanu), anque lingüísticamente los tresformamientos más importantes producir a partir del sieglu VIII. Puesto que coincidió cola historia del Imperiu romanu d'oriente, recibe de cutiu el nome de griegu bizantín.
![]() Μεσαιωνική ελληνική, Mesaionikí ellinikí' | |
---|---|
Faláu en | Imperiu bizantín |
Rexón | Este del Mediterraneu |
Falantes | llingua muerta, dio llugar al griegu modernu. |
Familia | Indoeuropéu Greco-Armeniu (?) |
Estatus oficial | |
Oficial en | Nengún país |
Reguláu por | Nun ta reguláu |
Códigos | |
ISO 639-1 | nengún |
ISO 639-2 |
|
ISO 639-3 |
Nel sieglu IV, cuando la capital del Imperiu romanu foi treslladada a Constantinopla, la llingua oficial del estáu yera inda'l llatín, magar la llingua, tanto oral como lliteraria, de tola parte oriental del Imperiu yera'l griegu. El griegu yera tamién l'idioma de la Ilesia y de la educación. Esistió una situación de diglosia ente'l griegu y el llatín mientres más de dos sieglos, pero los emperadores bizantinos empezaron bien llueu a favorecer l'usu del griegu. El llatín caltúvose, sicasí, nes inscripciones y acuñamientos monetarios hasta'l sieglu XI.
Nos sieglos V y VI producióse una progresiva helenización del Imperiu d'Oriente, que causó'l definitivu desplazamientu del llatín pol griegu como llingua de l'alministración imperial. Sicasí, los habitantes del Imperiu bizantín nun dexaron nunca de considerase romanos (ρωμαίκοι romaikoi), y dieron al so estáu'l nome de (anatoliké) Romaiké Autokratoría (Ανατολική Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία), sorrayando asina la so condición de continuación del Imperiu romanu y la llexitimidá de les sos reivindicaciones territoriales sobre Occidente.
Mientres la dómina medieval, el principal centru cultural del mundu griegu nun foi Atenes, sinón Constantinopla. La capital del Imperiu ye'l centru llingüísticu tantu del llinguaxe lliterariu aticista como de les formes populares de la llingua oral. Na práutica dio una situación de diglosia ente la koiné lliteraria, que presenta traces arcaiques, equivalentes a los del aticismo helenísticu, y la koiné popular, evolución de la koiné griega. De la mesma que los intelectuales d'Occidente utilizaron el llatín clásicu pa la so obra lliteraria, los bizantinos tendieron a usar arcaísmos con elementos del aticismo. Pablo Silenciario escribió mientres el reináu de Xustinianu el so Descripción de Santa Sofía (Έκφρασις της Αγίας Σοφίας), utilizando yambos y hexámetro homéricos que fueron carauterizaos como «un idioma escuro y poético». Los historiadores Procopiu y Critobulus asonsañaron a Tucídides, ya inclusive Ana Comnena, nel sieglu XII, tien un estilu marcadamente aticista.
Los escritores eclesiásticos hasta'l sieglu IV utilizaron la koiné popular, siguiendo l'exemplu de los Evanxelios, pero darréu, por causa de la influencia de los padres de la ilesia capadocios, que fueren educaos n'escueles griegues de retórica, empezaron a utilizar la llingua lliteraria pa combatir coles sos propies armes al paganismu helénicu. Col tiempu, el llinguaxe aticista sería un preséu fundamental de los escritores eclesiásticos pa lluchar contra les herexíes.
Por causa de la llargu tiempu caltenida diglosia ente'l llatín y el griegu, el griegu medieval recibió numberosos préstamos del llatín, dalgunos de los cualos sobrevivieron nel griegu modernu. Dalgunes de les pallabres o llocuciones d'orixe llatín presentes nel griegu medieval son les siguientes (les negrines indiquen qu'estes voces sobreviven en griegu modernu):
Frases frecuentes:
Llinguaxe cotidianu:
Αύγουστος (Augusto), Καίσαρ (César), πρίγκιψ (Príncipe), κόμης (Conde), μάγιστρος (maestru), κοιέστωρ (Quaestor, cuestor), σιλεντιάριος, παλάτιον (palaciu), κουροπαλάτης, ακτουάριος (actuario), καγκελλάριος (canciller), Μαγναύρα, λάβαρον (lábaro), βούλλα (bulda), τίτλος (títulu), αντιμήνσιον, κανδήλιον (candela), μανουάλιον (manual), φαιλόνιον, σακελλάριος, τιτουλάριος, καλένδαι (caliendes), βίσεκτος, etc.
Nomes:
Αξούγγιον, βερίκοκον, βίγλα, βούκα, γούλα, εξέμπλιον, καλαμάριον, καλλίγιον, κάγκελον, κάρβουνον, κουβούκλιον, στέρνα, λουκάνικον, λωρίον, μάγκιψ, μάγουλον, μακελλάρης, μανίκιον, μαρούλιον, μενσάλιον, μίλλιον, μουλλάριον, οσπίτιον, παλούκιον, πανάριον, πέδικλον, πούγγιον, σέλλα, σέρβουλον, σκαμνίον, σκουτέλλιον, στάβλος, ταβέρνα, τάβλα, φλάσκα, φόρος, φούρκα, φούρνος etc.
Axetivos:
Βαρβάτος, βένετος, μπλάβος etc.
Verbos:
Ακκομβίζω, βουλλώνω, καβαλικεύω, κανακεύω, μισσεύω, πλουμίζω, φουρνίζω etc.
Sufixos:
Na fonoloxía, xeneralizáronse delles innovaciones que yá apaecieren na koiné griega.
Les declinaciones del griegu antiguu