From Wikipedia, the free encyclopedia
Die African National Congress (ANC) is 'n bevrydingsorganisasie en politieke party wat Suid-Afrika sedert die land se eerste nie-rassige, demokratiese nasionale verkiesing van April 1994 regeer. Dié party is in 1912 in Bloemfontein as die South African Native National Congress (SANNC) gestig en was jare lank 'n verbode organisasie in Suid-Afrika. Die huidige naam is in 1923 aanvaar.
African National Congress | |
ANC | |
![]() | |
Vlag van die African National Congress | |
Leier | Cyril Ramaphosa |
---|---|
Slagspreuk | South Africa's National Liberation Movement |
Gestig | 8 Januarie 1912 |
Nuusbrief | ANC Today |
Hoofkwartier | Luthulihuis, Sauerstraat 54, Johannesburg, Gauteng |
Jeugvleuel | ANC-jeugliga |
Ideologie | Afrika-nasionalisme Linksgesinde nasionalisme Sosiale demokrasie Demokratiese sosialisme |
Nasionale affiliasie | Tripartite Alliance |
Internasionale affiliasie | Sosialistiese Internasionaal[1] |
Amptelike kleure | Swart, groen, goud |
Webblad | www![]() |
Ná die algemene verkiesing van 2024 het die ANC vir die eerste keer in Suid-Afrika se demokratiese geskiedenis sy meerderheid in die parlement verloor. Dit bly steeds die grootste party, met minder as 41% van die stemme. [2] Die party het ook sy meerderheid in Kwa-Zulu Natal, Gauteng en Noord-Kaap verloor. Ten spyte van hierdie terugslae het die ANC mag op nasionale vlak behou deur 'n groot koalisie waarna verwys word as ‘n Regering van Nasionale Eenheid, insluitend partye wat saam 72% van die setels in die Parlement het.[3]
Die ANC is op 8 Januarie 1912 gestig deur onder andere John Dube, Pixley ka Seme en Sol Plaatje om hom te beywer vir die regte en vryhede van alle Afrikane. Die ANC-jeugliga is in 1944 deur Nelson Mandela, Walter Sisulu, en Oliver Tambo gestig.
Die sege van die Nasionale Party in die 1948-verkiesing en die implementering van apartheid lei tot die sogenaamde Defiance Campaign van 1952, en die opstel van die Vryheidsmanifes in Kliptown in 1955.
In 1959 word die Pan Africanist Congress of Azania (PAC) gestig deur Robert Sobukwe en 'n groep ANC-lede wat gekant was teen die ANC se wending weg van swart nasionalisme af.
As gevolg van sy vreedsame verset teen apartheid en die vele inperkings wat hy hieroor moes verduur, word die Nobelprys vir Vrede in Desember 1961 aan ANC-presidentgeneraal Albert Luthuli toegeken. Hy en sy vrou, Nokukhanya, word deur die regering toegelaat om die oorhandigingseremonie in Oslo by te woon.
Na aanleiding van 'n beroep deur Albert Luthuli word die Anti-apartheidsbeweging in Brittanje gestig en internasionale druk teen die apartheidsbewind, hoofsaaklik deur boikotte, neem toe.
Die besluit van die ANC om oor te gaan na gewapende stryd, en die stigting van Umkhonto we Sizwe (MK), lei tot die inhegtenisname op 11 Julie 1963 van Nelson Mandela en 18 ander MK-lede op die plaas Liliesleaf by Rivonia. Tydens die sogenaamde Rivonia-verhoor word Mandela, Walter Sisulu, Govan Mbeki, Raymond Mhlaba, Elias Motsoaledi, Ahmed Kathrada en Denis Goldberg op 11 Junie 1964 skuldig bevind aan sabotasie en lewensvonisse opgelê. Hierna is die ANC verban.
bron vir tot 2007.[4]
0–20%
20–40%
40–60%
60–80%
80–100%
0–20%
20–40%
40–60%
60–80%
80–100%
Verkiesing | # van algehele stemme |
% van algehele stemme |
# van algehele setels gewen |
+/– | Regering |
---|---|---|---|---|---|
1994 | 12 237 655 | 62,65 | 252 / 400 | – | In regering |
1999 | 10 601 330 | 66,35 | 266 / 400 | ![]() |
In regering |
2004 | 10 880 915 | 69,69 | 279 / 400 | ![]() |
In regering |
2009 | 11 650 748 | 65,90 | 264 / 400 | ![]() |
In regering |
2014[5] | 11 436 921 | 62,15 | 249 / 400 | ![]() |
In regering |
2019[6] | 10 026 475 | 57,5 | 230 / 400 | ![]() |
In regering |
2024 | 6 459 683 | 40,18 | 159 / 400 | ![]() |
In regering van nasionale eenheid met DA, IVP, PA en GOOD |
Verkiesing | Oos-Kaap | Vrystaat | Gauteng | KwaZulu-Natal | Limpopo | Mpumalanga | Noordwes | Noord-Kaap | Wes-Kaap | |||||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
% | Setels | % | Setels | % | Setels | % | Setels | % | Setels | % | Setels | % | Setels | % | Setels | % | Setels | |
1994 | 84,35% | 48/56 | 76,65% | 24/30 | 57,60% | 50/86 | 32,23% | 26/81 | 91,63% | 38/40 | 80,69% | 25/30 | 83,33% | 26/30 | 49,74% | 15/30 | 33,01% | 14/42 |
1999 | 73,80% | 47/63 | 80,79% | 25/30 | 67,87% | 50/73 | 39,38% | 32/80 | 88,29% | 44/49 | 84,83% | 26/30 | 78,97% | 27/33 | 64,32% | 20/30 | 42,07% | 18/42 |
2004 | 79,27% | 51/63 | 81,78% | 25/30 | 68,40% | 51/73 | 46,98% | 38/80 | 89,18% | 45/49 | 86,30% | 27/30 | 80,71% | 27/33 | 68,83% | 21/30 | 45,25% | 19/42 |
2009 | 68,82% | 44/63 | 71,10% | 22/30 | 64,04% | 47/73 | 62,95% | 51/80 | 84,88% | 43/49 | 85,55% | 27/30 | 72,89% | 25/33 | 60,75% | 19/30 | 31,55% | 14/42 |
2014[5] | 70,09% | 45/63 | 69,85% | 22/30 | 53,59% | 40/73 | 64,52% | 52/80 | 78,60% | 39/49 | 78,23% | 24/30 | 67,39% | 23/33 | 64,40% | 20/30 | 32,89% | 14/42 |
2019[6] | 68,74% | 44/63 | 61,14% | 19/30 | 50,19% | 37/73 | 54,21% | 44/80 | 75,49% | 38/49 | 70,58% | 22/30 | 61,87% | 21/33 | 57,54% | 18/30 | 28,64% | 12/42 |
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.